Werking

Ledenwerking 

Patiëntenverenigingen geven via hun lidmaatschap bestaansrecht aan het Vlaams Patiëntenplatform. Het is van cruciaal belang de dialoog met hen gaande te houden en de vinger aan de pols te houden als het gaat om gemeenschappelijke belangen. Het Vlaams Patiëntenplatform organiseert hiertoe een hele reeks activiteiten, maar stuurt eveneens bevragingen uit en onderhoudt op diverse manieren contact met de verenigingen. 

Acties vanuit patiëntenperspectief 

Via persacties, deelname aan colloquia en acties in samenwerking met aangesloten patiëntenverenigingen wil het Vlaams Patiëntenplatform aandacht vragen voor het patiëntenperspectief en ervoor zorgen dat patiënten de informatie ter beschikking krijgen die hun autonomie in de zorgverlening ondersteunen.

Belangenbehartiging  

De belangenbehartiging steunt hoofdzakelijk op de kennis die we in dialoog met onze ledenverenigingen opbouwen. De geïdentificeerde noden en knelpunten worden in samenspraak tussen de Raad van Bestuur en de leden geprioriteerd en monden uit in een reeks dossiers die we verdedigen. 

Studiewerk 

Het Vlaams Patiëntenplatform verzamelt via studiewerk, het opvolgen van onderzoek en overlegfora de nodige informatie om de belangenbehartiging vorm te geven. 

Vertegenwoordiging 

De plaatsen bij uitstek waar de patiëntenbelangen behartigd worden zijn de raden en commissies waarin het Vlaams Patiëntenplatform en de patiëntenvertegenwoordigers zetelen.   

Commissies waarin het Vlaams Patiëntenplatform zetelt:

Federale Commissie Rechten van de patiënt

De Federale Commissie Rechten van de Patiënt heeft als taak de patiëntenrechten op te volgen, te evalueren en de minister te adviseren. De specifieke ombudsfuncties die worden opgericht in het kader van de wet, worden geëvalueerd en eventuele klachten omtrent hun werking zullen behandeld worden in de Commissie. De Federale Commissie Rechten van de Patiënt bestaat uit vier groepen vertegenwoordigers. Patiënten, beroepsbeoefenaars, ziekenhuizen en ziekenfondsen vaardigen telkens vier leden af waarvan twee Nederlandstalige en twee Franstalige. 

Binnen de Federale Commissie is er een federale ombudsdienst opgericht. Deze ombudsdienst vangt klachten op over ambulante zorgverstrekkers waarvoor geen specifieke ombudsdienst is opgericht (bijvoorbeeld huisartsen, tandartsen, apothekers, zelfstandig kinesitherapeuten, ...). Daarnaast behandelt de federale ombudsdienst ook klachten over de werking van de lokale ombudsdiensten. 

Het Vlaams Patiëntenplatform neemt naast het mandaat in de plenaire vergadering en de werkgroep klachtrecht binnen de commissie ook de vertegenwoordiging van patiënten in de bureauvergadering op.  


Strategische Adviesraad voor het Vlaamse Welzijns-, Gezondheids- en Gezinsbeleid (SAR WGG)

De SAR is ondergebracht binnen de Sociaal Economische Raad Vlaanderen (SERV) en adviseert niet enkel over gezondheid maar ook over welzijn en gezin. De SAR bestaat uit 28 leden en groepeert het ruime middenveld met de voorzieningen, gebruikers en personeel in het beleidsdomein, de sociaal-economische organisaties en een aantal onafhankelijke experts. 

De SAR kan reactieve adviezen geven in het kader van de bij decreet verplichte adviesvragen bij ieder decreet en ministerieel besluit van strategisch belang rond welzijn en gezondheid, maar kan en wil ook proactieve adviezen aanleveren.
Het Vlaams Patiëntenplatform is als één van de vertegenwoordigers van de gebruikers lid van de SAR en wil door haar deelname aan de vergaderingen bijdragen aan een beleidsvisie die oog heeft voor de patiënten.  

Gebruikersoverleg Handicap/chronische ziekte en Arbeid

Het Gebruikersoverleg Handicap en Arbeid werd in maart 2004 opgestart als een platform van gebruikersorganisaties rond het thema tewerkstelling van mensen met een arbeidshandicap. Gebruikersorganisaties wisselen er onderling informatie uit en gaan met elkaar in overleg over het tewerkstellingsbeleid. Daarnaast worden vanuit het Gebruikersoverleg Handicap/chronische ziekte en Arbeid vertegenwoordigers afgevaardigd voor de commissie Diversiteit van de SERV, het stakeholdersforum van de VDAB, het Permanent Overleg Werkzoekenden met een Arbeidshandicap (POWA) en het VDAB Platform Zorgbegeleiding.  

Momenteel bestaat het uit de volgende organisaties: Blindenzorg Licht en Liefde, Gelijke Rechten voor Iedere Persoon met een handicap (GRIP), de Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties vzw (FEVLADO), Inclusie Vlaanderen, Katholieke Vereniging voor Gehandicapten (KVG), de Vzw Belgische Multiple Sclerose Liga Vlaamse Gemeenschap (Ms-liga), Sensoa vzw, Handicap Zelfstandig Ondernemend (Hazo vzw), Similes vzw, de Vlaamse Federatie van Gehandicapten (VFG), de Federatie van Vlaamse Verenigingen tot Optimale Participatie en integratie van Dove en Slechthorende kinderen en volwassenen in de Samenleving (OPDOSS) en het Vlaams Patiëntenplatform (Vlaams Patiëntenplatform).

Diversiteitscommissie van de Sociaal Economische Raad van Vlaanderen (SERV)

Op vraag van de minister van Werkgelegenheid en Toerisme werd op 16 december 2003 in de SERV een commissie Diversiteit opgericht die ijvert voor de evenredige vertegenwoordiging in het sociaal economische leven van twee doelgroepen: allochtonen en personen met een arbeidshandicap. 

De Gemeenschappelijke Platformteksten betreffende evenredige arbeidsdeelname en diversiteit van 2 december 2003 (personen met een arbeidshandicap) en 3 december 2002 (allochtonen) vormen het vertrekpunt voor de werking van de commissie. Met deze commissie Diversiteit geeft de SERV een stem aan groepen die op niet-evenredige wijze participeren aan het sociaal – economische leven.  

De commissie Diversiteit is paritair samengesteld. Naast vertegenwoordigers van de representatieve organisaties (werknemers- en werkgeversorganisaties) zijn er toegevoegde leden, namelijk de vertegenwoordigers van de representatieve organisaties van de kansengroepen. 

De SERV kan de commissie Diversiteit verzoeken om informatie in te zamelen, studies te verrichten en aanbevelingen te formuleren over de Vlaamse bevoegdheden die een sociaal economische dimensie hebben en die de diversiteit of de evenredige participatie van minderheidsgroepen of minder bedeelde groepen betreffen. De commissie Diversiteit kan ook op eigen initiatief studies en aanbevelingen richten aan de raad. Het Vlaams Patiëntenplatform heeft via het gebruikersoverleg Handicap en Arbeid een zetel in de commissie Diversiteit van de SERV. 

Stakeholdersforum van de VDAB

Via het stakeholdersforum organiseert de VDAB een structureel overleg met het Minderhedenforum, het Vlaams netwerk van Verenigingen waar Armen het woord nemen en het Gebruikersoverleg Handicap en Arbeid. Het forum stelt zich tot doel om via overleg, dialoog en ervaringsuitwisseling te streven naar betere kansen op de arbeidsmarkt voor de diverse doelgroepen. 

Het Vlaams Patiëntenplatform zetelt vanuit het gebruikersoverleg Handicap en Arbeid in het stakeholdersforum voor personen met een chronische ziekte. In 2010 werkte het Vlaams Patiëntenplatformeveneens mee binnen de subwerkgroep personen met een arbeidshandicap.

Het stakeholdersforum verstrekt adviezen aan de VDAB op beleidsniveau over evenredige participatie op de arbeidsmarkt, op operationeel niveau over concrete begeleidings- en opleidingsacties en als werkgever. 

Zorgvernieuwingsplatform Flanders’ Care

Flanders’ Care is het project waarmee de Vlaamse Regering de grote uitdagingen in de zorg aangaat. De missie van Flanders’ Care is “op een aantoonbare wijze en door innovatie het aanbod van kwaliteitsvolle zorg verbeteren en verantwoord ondernemerschap in de zorgeconomie stimuleren.” Het Zorgvernieuwingsplatform Flanders’ Care vormt de cockpit van het project en is samengesteld uit mensen uit de zorgsector, de ondernemerswereld, vertegenwoordigers van gebruikersorganisaties en de kennisinstellingen. Zij adviseren de bevoegde ministers over beleidsmaatregelen voor de uitbouw van Flanders’ Care en het toekennen van een Flanders’ Care Label.

Innovatieve zorgprojecten kunnen via Flanders’Care rekenen op de steun van de Vlaamse regering als ze bijdragen aan een betere kwaliteit van de zorg en een economische meerwaarde bieden met name op die terreinen waar Vlaanderen bevoegd is zoals preventie en thuiszorg.

Als vertegenwoordiger van patiënten zetelt het Vlaams Patiëntenplatformin het zorgvernieuwingsplatform om er van hieruit op toe te zien dat de noden van patiënten voldoende aan bod komen binnen de projecten en acties van Flanders’ Care en erover te waken dat rekening gehouden wordt met belangrijke principes zoals keuzevrijheid, toegankelijkheid en bescherming van de privacy.

Commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer

Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid heeft een onafhankelijke commissie opgericht voor het niet-dringend liggend ziekenvervoer waarvan ook het Vlaams Patiëntenplatform deel uitmaakt. 

De commissie is belast met de bepaling, actualisering en de voortgangsbewaking van de minimumkwaliteitseisen op grond waarvan een dienst voor niet-dringend liggend ziekenvervoer een kwaliteitscertificaat kan krijgen. De commissie is samengesteld uit alle actoren die actief zijn op het werkveld. 

Het kwaliteitscharter is goedgekeurd, maar werd nog niet in praktijk gebracht. De commissie blijft fungeren als controle- en evaluatie-instantie.

Fonds Zeldzame Ziekten en Weesgeneesmiddelen (Koning Boudewijnstichting)

Het Fonds Zeldzame Ziekten en Weesgeneesmiddelen wil op een structurele en integrale wijze alle activiteiten op vlak van weesziekten en weesgeneesmiddelen sturen en coördineren om te komen tot een coherent beleid dat de levenskwaliteit van de patiënt met een weesziekte en zijn omgeving verhoogt. Dit kan via de realisatie van optimale diagnostiek, naadloze zorg, onderzoek en ontwikkeling van gepaste geneesmiddelen en behandelingen en de betaalbare toegang tot deze zorgverstrekkingen. Daarnaast werd het Fonds door de minister gevraagd een nationaal plan voor zeldzame ziekten op te maken. 

Raadgevend Comité van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG)

Sinds 2008 maakt het Vlaams Patiëntenplatform deel uit van het Raadgevend Comité van het FAGG. Dit comité is samengesteld uit vertegenwoordigers van de federale overheid, vertegenwoordigers van de sectoren betrokken bij de materies waarvoor het Agentschap bevoegd is, vertegenwoordigers van het Nationaal Intermutualistisch College, vertegenwoordigers van de verschillende Commissies, vertegenwoordigers van verbruikersorganisaties en patiëntenverenigingen en een vertegenwoordiger voorgesteld door de Nationale Raad van de Orde der Geneesheren.
Het Raadgevend Comité kan zowel op vraag van de minister als op eigen initiatief advies geven

Samenwerkingsplatform eerstelijnsgezondheidszorg

Met een besluit van de Vlaamse Regering werd op 9 september 2011 het Samenwerkingsplatform Eerstelijnsgezondheidszorg officieel opgericht. Met deze nieuwe werkgroep krijgt de Vlaamse eerste lijn nu een eigen vertegenwoordiging op beleidsniveau die sectoroverschrijdend werkt. Het platform komt er voor onbepaalde duur.

De opdrachten van het Samenwerkingsplatform zijn veelzijdig:

  • informatie en advies geven over beleidsvoorstellen voor de eerstelijnsgezondheidszorg,
  • overleggen over prioriteiten in de eerstelijnszorg en de implementatie van de beleidsvoorstellen,
  • samenwerking realiseren tussen actoren uit de gezondheids- en welzijnssector, initiatieven ondersteunen en waken over de samenhang en
  • voorbereiding en organisatie van een ICT-platform om gegevensdeling tussen verschillende zorgactoren van de eerste lijn mogelijk te maken.

Stuurgroep chronisch zieken

Minister Onkelinx stelde een actieplan op met als titel ‘Prioriteit aan de chronisch zieken’. Om dit plan uit te werken en op te volgen werd een stuurgroep opgericht. In deze stuurgroep zetelen vertegenwoordigers van de verschillende mutualiteiten, het kabinet van Minister Onkelinx en het RIZIV, alsook verschillende patiëntenorganisaties (VPP, LUSS, PR&T en RaDiOrg). 

Observatorium voor de chronische ziekten

Het Comité voor Advies inzake de Zorgverlening ten aanzien van de Chronische Ziekten en Specifieke Aandoeningen van het RIZIV wordt omgevormd tot een raadgevende afdeling van het Observatorium voor de chronische ziekten (bij de Dienst voor geneeskundige verzorging van het RIZIV). Het Observatorium is een adviesorgaan dat zijn aanbevelingen voorlegt aan de federale minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid en krijgt als nieuwe opdrachten:

  • de opsporing van probleempunten inzake de tenlasteneming van geneeskundige verzorging verleend aan chronisch zieken
  •  de opvolging van de evolutie van de situatie en de aangebrachte oplossingen.


In het Observatorium zijn er evenveel leden van de ziekenfondsen als van patiëntenverenigingen vertegenwoordigd. Beide partijen mogen 12 personen afvaardigen (+ 12 plaatsvervangers). De verdeling van de platformen van patiëntenverenigingen is als volgt:

  • 6 zetels voor afgevaardigden van het Vlaams Patiëntenplatform(+ 6 plaatsvervangers)

  • 5 zetels voor afgevaardigden van LUSS (+ 5 plaatsvervangers)

  • 1 zetel voor Patienten Rat & Treff (+ 1 plaatsvervanger)


Voor de invulling van de plaatsen deden de platformen een oproep bij hun leden. Mensen uit patiëntenverenigingen konden zich kandidaat stellen om in het Observatorium te zetelen. Bij de selectie werd rekening gehouden met verschillende criteria en werd er op toegezien dat patiënten zo breed mogelijk vertegenwoordigd zijn. Om een zo breed mogelijk draagvlak te hebben en personen uit verschillende patiëntenverenigingen en met verschillende problemen te selecteren, werd er ook afgestemd met LUSS.

Eind 2011 werden de voorzitter en de leden van bij koninklijk besluit benoemd. Op 2 mei 2012 ging het Observatorium voor chronische zieken effectief van start.

 Beheerscomité van het Fonds voor de Medische Ongevallen

Het Fonds voor Medische Ongevallen (FMO) is een openbare instelling die als opdracht heeft om de vergoeding van slachtoffers van schade als gevolg van gezondheidszorg of hun rechthebbenden te organiseren. Opdrachten Beheerscomité van het FMO:

  • vaststelling van het statuut van het personeel van het fonds
  • de bevoegde minister adviseren in verband met wetgeving die betrekking heeft op het fonds
  • het uitstippelen van het vergoedingsbeleid van het fonds en controleren hoe de directeur en de  personeelsleden van het fonds daaraan uitvoering geven

Comité van wijzen voor de schadevergoeding van een technologisch ongeval

Slachtoffers van technologische rampen (zoals bv. de gasramp in Ghislenghien) moeten vaak jaren wachten op een uitspraak van de rechtbank over wie aansprakelijk is voor het ongeval. De aansprakelijkheid kan soms zeer moeilijk te bepalen zijn. Pas na deze uitspraak van de rechtbank wordt het voor de slachtoffers duidelijk of en van wie zij een schadevergoeding kunnen krijgen. Tijdens deze lange procedure worden zij vaak niet alleen geconfronteerd met menselijk leed, maar ook met economische en financiële moeilijkheden. Door de oprichting van een fonds zouden slachtoffers van bepaalde technologische rampen voortaan een provisionele of zelfs definitieve schadeloosstelling te krijgen, zonder de afloop van de procedure tot vaststelling van de aansprakelijkheid voor het schadegeval te moeten afwachten.

Het Comité van wijzen moet op vraag van de Minister te oordelen of een bepaalde ramp onder de noemer van uitzonderlijke schade valt.  Indien het Comité oordeelt van wel, dan kunnen de slachtoffers op een vergoeding van het fonds rekenen.

VIP²: Vlaams Indicatoren project, voor patiënten en professionals 

Het VPP neemt actief deel aan het VIP², het 'Vlaams Indicatorenproject, voor patiënten en professionals' van de Vlaamse overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdgeneesheren en de ziekenhuiskoepels Zorgnet Vlaanderen en ICURO. Dit project wil de kwaliteit van zorg in de Vlaamse algemene ziekenhuizen verbeteren en de transparantie over de kwaliteit van deze zorg bevorderen. Het biedt een forum waarin het VPP pleit om ook indicatoren op te nemen die voor patiënten van belang zijn (bv. rond patiëntenervaringen, communicatie, dienstverlening en bejegening). Indicatoren zijn meetbare elementen van een bepaald aspect van de zorg. Het zijn als het ware thermometers die iets zeggen over de kwaliteit van de geleverde zorg.

QIP GGZ: Kwaliteitsindicatoren in de geestelijke gezondheidszorg

Eind 2012 ging het kwaliteitsindicatorenproject voor de geestelijke gezondheidszorg van start. Het project is sectorbreed; d.w.z. dat de indicatoren die ontwikkeld worden bruikbaar zullen zijn in de residentiële zowel als in de ambulante settings en voor acute zowel als voor langdurige zorg. Het is de bedoeling om een gelijkaardig traject te volgens als bij het project binnen de algemene ziekenhuizen. Ook in dit project neemt het VPP actief deel, via vertegenwoordiging binnen de verschillende ontwikkelingsgroepen waarover kwaliteitsindicatoren worden ontwikkeld.

Overlegcomité met de gebruikers van het eHealth-platform

Het eHealth-platform is een openbare instelling die de beveiligd elektronische uitwisseling van gezondheidsheidsgegevens in België wil bevorderen. Het Overlegcomité staat het beheerscomité van het eHealth-platform bij in de vervulling van zijn opdrachten. Het Overlegcomité is ermee gelast om in het belang van de patiënt de elektronische gegevensuitwisseling te bevorderen, evenals het delen van de beveiligde gegevens tussen de actoren in de gezondheidszorg die gemachtigd zijn door het Sectoraal  Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid, en dit met als doel:

  • de kwaliteit en de continuïteit van de gezondheidszorg te verhogen door een voortdurende beschikbaarheid van de gezondheidsgegevens die betrekking hebben op de patiënt te waarborgen;
  • de samenwerking en de communicatie tussen de zorgverleners te optimaliseren met het oog op een betere follow-up van de patiënt.