Uit: Samenspraak 94 | Inhoudstafel >

Edito

Welke gegevens delen ziekenhuizen met de patiënt?

Uit onze bevragingen bleek eerder al dat patiënten vragende partij zijn om hun medische gegevens online in te kijken. Het is een belangrijk hulpmiddel om verslagen rustig te kunnen nalezen, om te communiceren met andere zorgverleners en om vragen voor de arts voor te bereiden. Om een overzicht te krijgen van welke medische gegevens de ziekenhuizen momenteel elektronisch delen met de patiënt, deed het Vlaams Patiëntenplatform deze zomer een telefonische bevraging over gegevensdeling met de patiënt bij alle Vlaamse en Brusselse ziekenhuizen.

Hoe kunnen ziekenhuizen gegevens delen met de patiënt?

Er bestaan verschillende platformen om gegevensdeling met de patiënt mogelijk te maken. Het is het ziekenhuis dat beslist of er gegevens met de patiënt worden gedeeld. Een ziekenhuis kan gegevens delen via zijn eigen patiëntenportaal. Maar kan zich ook aansluiten bij een hub die gegevensdeling met zorgverleners en patiënten mogelijk maakt. Er zijn drie soorten hub’s: Collaboratief Zorgplatform (CoZo), Vlaams Ziekenhuisnetwerk KU Leuven (VZN KUL) en het Brussels GezondheidsNetwerk. Wanneer een ziekenhuis aangesloten is bij een hub, moet zij expliciet toestemming geven om gegevens te delen met de patiënt.

Resultaten alle ziekenhuizen

Uit de bevraging blijkt dat 63% van alle ziekenhuizen in Vlaanderen en Brussel gegevens elektronisch deelt met patiënten. De algemene ziekenhuizen doen meer aan gegevensdeling dan de psychiatrische ziekenhuizen en de revalidatieziekenhuizen. Reden daarvoor is dat de algemene ziekenhuizen reeds vanaf 2007 werden gestimuleerd door de overheid. Revalidatievoorzieningen en psychiatrische ziekenhuizen ontvingen pas veel recenter een financiële stimulans. 40 of 70% van de algemene ziekenhuizen doet aan gegevensdeling met de patiënt ten opzichte van 59% bij de psychiatrische ziekenhuizen (20) en 25% (2) bij de revalidatieziekenhuizen (zie figuur 1).

 Figuur 1. Percentage ziekenhuizen dat gegevens elektronisch deelt met de patiënt per type ziekenhuis (juli-augustus 2018).

 

31 ziekenhuizen delen momenteel niets met de patiënt. De voornaamste reden hiervoor is technisch, namelijk bij 22 ziekenhuizen. Vaak moeten er nog een aantal zaken in orde gebracht worden met de hub waarbij ze aangesloten zijn of is hun IT-systeem nog onvoldoende aangepast. Drie ziekenhuizen geven aan dat er nog geen gegevens gedeeld kunnen worden omwille van politieke keuzes en vijf geven een andere reden op.

Het positieve nieuws is dat 67% van de ziekenhuizen die nog niet delen, dit in de nabije toekomst wel van plan is. 13% ziet dit gebeuren binnen de 3 maanden, 23% tussen de 3 en 6 maanden, 6% tussen de 6-9 maanden en 3% over meer dan een jaar. 10 ziekenhuizen geven aan niet van plan te zijn in de nabije toekomst gegevens elektronisch te delen met de patiënt.

 

Figuur 2. Absoluut aantal algemene ziekenhuizen dat deelt met de patiënt (juli-august 2018).

Wachttijd

Bij 35 van de 62 ziekenhuizen waar met de patiënt informatie elektronisch gedeeld wordt, moet de patiënt niet langer wachten op de gegevens dan de termijn die is vastgelegd door de hubs. Voor ziekenhuizen die aangesloten zijn bij de hubs CoZo of VZN KUL is dat één dag voor de RX-beelden en zeven dagen voor laboresultaten, rapporten/resultaten en ontslagbrief. Bij het Brussels Gezondheidsnetwerk is dit 30 dagen. Uit de bevraging bij de patiënten blijkt echter dat dit onvoldoende snel is volgens de patiënt. Het liefst zou de patiënt onmiddelijk zijn gegevens inkijken.

De andere 21 ziekenhuizen kiezen ervoor om een vertraging in te bouwen in het systeem. Deze vertragingen zijn uiteenlopend tussen de ziekenhuizen met een minimum van één en een maximum van 30 dagen. De standaard vertragingstijd van de hubs (1, 7 of 30 dagen) wordt nog bij deze dagen opgeteld.

Vergelijking van de provincies

Bij een vergelijking tussen de verschillende provincies, wordt duidelijk dat Limburg het slechtst scoort op het vlak van gegevensdeling. Slechts 42 procent of vijf Limburgse ziekenhuizen delen momenteel met de patiënt. Ook in Brussel deelt de meerderheid van de ziekenhuizen nog niet elektronisch met de patiënt. In Antwerpen, West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams Brabant deelt meer dan 60 procent van de ziekenhuizen elektronisch met de patiënt.  

Figuur 3. Percentage ziekenhuizen dat aan gegevensdeling met de patiënt doet per provincie (juli-augustus 2018).

 

Figuur 4. Aantal ziekenhuizen dat aan gegevensdeling met de patiënt doet per provincie (juli-augustus 2018).

Gegevensdeling van de algemene ziekenhuizen

Ten opzichte van de psychiatrische en revalidatieziekenhuizen, zijn de algemene ziekenhuizen de koplopers in het delen met de patiënt. De hoeveelheid en soort informatie die de algemene ziekenhuizen delen ligt echter sterk uiteen. RX-beelden worden het vaakst gedeeld, door 39 ziekenhuizen namelijk. Slechts 18 ziekenhuizen delen laboresultaten.

Slechts 16 algemene ziekenhuizen delen alle mogelijke informatie: RX-beelden, rapporten en resultaten, laboresultaten en ontslagbrief. 12 delen enkel de RX-beelden.

 

Figuur 5: Aantal algemene ziekenhuizen dat bepaald soort medische informatie deelt met de patiënt (juli-augustus 2018).

Gegevensdeling van de psychiatrische ziekenhuizen

Bij de psychiatrische ziekenhuizen deelt 59% al elektronisch met de patiënt, hoewel het hoofdzakelijk gaat over het delen van de ontslagbrief. Bij de psychiatrische ziekenhuizen zijn er slechts drie psychiatrische ziekenhuizen die zowel de ontslagbrief als de verslagen en resultaten delen met de patiënt. 14 psychiatrische ziekenhuizen delen enkel de ontslagbrief elektronisch. Vaak wordt door de ziekenhuizen aangegeven dat ze de informatie in rapporten en verslagen te gevoelig vinden om rechtstreeks te delen met de patiënt. Een patiënt heeft echter steeds het recht om zijn gegevens in te kijken, behalve als er therapeutische exceptie van toepassing is. 

10 psychiatrische ziekenhuizen delen geen medische gegevens elektronisch met de patiënt. De reden die ze hiervoor aangeven, zijn voornamelijk technisch, net als bij de algemene ziekenhuizen.

 

Figuur 6: Aantal psychiatrische ziekenhuizen dat bepaald soort medische informatie deelt met de patiënt (juli-augustus 2018).

Gegevensdeling van de revalidatieziekenhuizen

De 8 revalidatieziekenhuizen die we contacteerden, delen wegens de specifieke aard van hun werking enkel rapporten, resultaten en een ontslagbrief. Slechts één revalidatieziekenhuis deelt al deze zaken. Eén revalidatieziekenhuis deelt enkel de ontslagbrief. De andere 6 delen niets elektronisch met de patiënt.

 

Figuur 7: Aantal revalidatieziekenhuizen dat bepaald soort medische informatie deelt met de patiënt (juli-augustus 2018).

Nog een weg af te leggen

Een heel aantal ziekenhuizen zien het belang van gegevensdeling in en werken hieraan. Helaas zien we dat er toch nog steeds een 30% van de ziekenhuizen geen gegevens elektronisch deelt met de patiënt. Aangezien de revalidatie- en psychiatrische ziekenhuizen pas later werden gestimuleerd door de overheid om gegevens elektronisch te delen, hopen we hier op een inhaalbeweging.

De gegevens die gedeeld worden zijn vaak nog minimaal. In de meerderheid van de gevallen worden enkel de RX-beelden of de ontslagbrief gedeeld. Voor de patiënt zou het een meerwaarde zijn als ziekenhuizen zoveel mogelijk gegevens elektronisch delen. Zo zijn ze optimaal geïnformeerd om mee te beslissen over hun zorg.

De patiënt wil zijn of haar gegevens ook graag zo snel mogelijk bekijken[1]. Door de vertragingstijd die de hubs momenteel inlassen, voldoen ze nog niet aan de wens van de patiënt.

Elektronische gegevensdeling bij jou in de buurt

Benieuwd wat de ziekenhuizen bij jou in de buurt delen met de patiënt?

- Bekijk dit overzichtskaartje!

Per ziekenhuis kan je klikken op een ballonnetje. Vervolgens zie je of het ziekenhuis gegevens deelt met patiënten en welke informatie ze delen. 

 

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.