Uit: Samenspraak 0104 | Inhoudstafel >

Edito

Wat je altijd al wilde weten over kinesitherapie

Voor veel patiënten met een chronische ziekte neemt kinesitherapie een belangrijke plaats in in hun dagelijkse zorg. Veel patiënten bouwen een goede relatie uit met  hun kinesitherapeut en zien deze zorgverlener als een onmisbare schakel in hun zorg. Maar wat moet je als patiënt allemaal weten als je een kinesitherapeutische behandeling ondergaat? In dit artikel gaan we hier dieper op in.

Wat bepaalt de kostprijs van mijn behandeling?

Wat is geconventioneerd zijn?

Om de één of twee jaar maken de ziekenfondsen afspraken over de tarieven met de zorgverleners, dus ook met de kinesitherapeuten. De kinesitherapeuten, die dit akkoord aanvaarden (=zich conventioneren), moeten de tarieven respecteren en mogen geen supplementen vragen aan de patiënt.

Een gedeconventioneerde kinesitherapeut hoeft zich niet aan de tarieven te houden en mag zelf zijn honorarium bepalen. Hierdoor betaal je als patiënt een groter eigen aandeel. Daarbovenop krijg je ook 25% minder terugbetaald door het RIZIV. Er is wel een uitzondering voor mensen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming. Zij krijgen evenveel terugbetaald bij een gedeconventioneerde als bij geconventioneerde kinesitherapeut. Bovendien moeten alle kinesitherapeuten zich bij deze groep mensen houden aan de tarieven van de overheid.

Een zorgverlener kan ook gedeeltelijk geconventioneerd zijn en zich bijvoorbeeld op bepaalde tijdstippen aan de officiële tarieven houden en op andere niet. Voor een kinesitherapeut is dat niet mogelijk. Patiënten kunnen klacht indienen bij de overeenkomstencommissie, als ze hiermee te maken krijgen. Het is wel zo dat de kinesitherapeut een toeslag kan vragen, als de patiënt zich ’s avonds of tijdens het weekeinde laat behandelen, zie de info hierna.

Het is belangrijk dat je als patiënt op voorhand op de hoogte bent of je kinesitherapeut al dan niet geconventioneerd is. De kinesitherapeut is verplicht om zijn conventiestatus duidelijk zichtbaar op te hangen in de wachtzaal en hierover te communiceren via zijn of haar website, als die er is. De kinesitherapeut moet de patiënt ook voor de start van de behandeling uitleggen wat dit betekent en welke financiële gevolgen dit heeft. Op de websites van het RIZIV en van de verschillende ziekenfondsen vind je terug of een kinesitherapeut al dan niet geconventioneerd is.

Behandeling buiten de kantooruren en tijdens het weekend

De kinesitherapeut kan een toeslag vragen, als je als patiënt in de avonduren, tijdens het weekend of op een feestdag behandeld wil worden. De toeslag geldt, als de behandeling gebeurt op jouw uitdrukkelijke vraag. Als de behandelende arts uitdrukkelijk voorschrijft dat de behandeling moet gebeuren op één van de boven vermelde dagen, is er geen toeslag. Het is belangrijk dat je als patiënt op voorhand geïnformeerd wordt over de toeslag, als je vraagt om bijvoorbeeld buiten de kantooruren behandeld te worden.

Derde-betalersregeling

Op dit moment beslissen kinesitherapeuten zelf of ze de derde-betalersregeling al dan niet toepassen. De derde-betalersregeling is een manier om de zorg financieel toegankelijker te maken. De regeling betekent dat je het bedrag dat je terug krijgt van het ziekenfonds niet langer moet voorschieten en enkel je persoonlijk aandeel betaalt. Hierdoor krijg je als patiënt makkelijker toegang tot de zorg. Voor veel patiënten vormen de kosten voor kinesitherapie een stevige hap uit het budget. Sommigen kinesitherapeuten zijn bereid om de derde-betalersregeling toe te passen om de patiënten te helpen, anderen doen dat liever niet. Patiënten vragen daarom voor kinesitherapeuten een veralgemeende, automatische toepassing van het derde-betalerssysteem

Huisbezoeken: eventuele gevolgen

Patiënten met een chronische ziekte zijn door hun ziekte vaak niet of moeilijker in staat om zich naar de praktijk van de kinesitherapeut te verplaatsen. Een huisbezoek kan hier een oplossing bieden. Als de kinesitherapeut aan huis komt, mag hij je voor de verplaatsingskosten een toeslag aanrekenen. De regelgeving in verband hiermee is vrij complex. Men werkt wel aan een vereenvoudiging. De terugbetaling hangt af van het soort verstrekking en van het feit of je als patiënt al dan niet recht hebt op een verhoogde tegemoetkoming. Ook het honorarium voor een huisbezoek ligt hoger, maar de patiënt krijgt ook meer terugbetaald zodat het persoonlijk aandeel gelijk blijft.

Let op: voor bepaalde kinesitherapeutische behandelingen is een huisbezoek niet mogelijk omdat de kinesitherapeut niet de nodige hulpmiddelen of toestellen heeft. Hij kan deze behandelingen enkel in zijn praktijk uitvoeren.

Foto: Freepik

Op hoeveel behandelsessies heb ik recht voor mijn aandoening?

Afhankelijk van de aandoening waarvoor je naar de kinesitherapeut gaat, beland je in een bepaalde categorie. Deze categorieën bepalen voor hoeveel sessies kinesitherapie je recht hebt op een tegemoetkoming van het RIZIV. De tabel toont een overzicht van de drie categorieën van aandoeningen.

Courante aandoeningen

Een eerste categorie zijn de ‘courante aandoeningen’, of veelvoorkomende aandoeningen, zoals een geblokkeerde hals. Voor deze aandoeningen krijg je maximum 18 behandelsessies per jaar aan het hoogste tarief terugbetaald. Per kalenderjaar kan je kinesitherapie terugbetaald krijgen aan het hoogste tarief voor drie verschillende aandoeningen. Voor de  terugbetaling van een tweede en derde aandoening is er een akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds nodig.

Aandoeningen met een functionele beperking

De tweede categorie bevat ‘aandoeningen met een functionele beperking’. Deze tweede groep is opgesplitst in acute en chronische aandoeningen. Wanneer je kinesitherapie krijgt voor een acute aandoening die een functionele beperking geeft en die op de Fa-lijst staat, krijg je 60 behandelsessies per behandeljaar (dus startend met de eerste verstrekking) aan het hoogste tarief terugbetaald. Voor de behandeling van een chronische aandoening met een functionele beperking, die op de Fb-lijst staat, krijg je maximum 60 behandelsessies [1] per kalenderjaar aan het hoogste tarief terugbetaald.

Zware aandoeningen

De derde categorie omvat de ‘zware aandoeningen’ zoals bijvoorbeeld amputaties. Voor deze laatste categorie is er geen beperking in het aantal sessies dat je terugbetaald krijgt aan het hoogste tarief. Voor de volledige terugbetaling heb je wel vooraf toestemming van de adviserend arts van het ziekenfonds nodig. Hij kan voor maximum 3 jaar goedkeuring geven. Als je dan nog verdere behandeling nodig hebt, vraag je een verlenging aan.

Tabel 1. Huidig financieringsmodel kinesitherapie²

Bestaan er gespecialiseerde kinesitherapeuten?

Binnen de kinesitherapie bestaan verschillende subdisciplines. Zo specialiseren sommige kinesitherapeuten zich in neurologische kinesitherapie, terwijl anderen voornamelijk patiënten met cardiovasculaire aandoeningen behandelen. Voor zes specialisaties, in het vakjargon benoemd als ‘bijzondere beroepsbekwaamheden’, kunnen kinesitherapeuten een extra opleiding volgen en vervolgens ook een erkenning aanvragen bij de overheid. Het gaat hierbij om:

  • Pediatrische kinesitherapie;
  • Bekkenbodemreëducatie en perinatale kinesitherapie;
  • Neurologische kinesitherapie;
  • Manuele therapie;
  • Cardiovasculaire kinesitherapie;
  • Respiratoire kinesitherapie.

Om als erkend kinesitherapeut een bijzondere beroepsbekwaamheid te krijgen zijn er twee voorwaarden. De kinesitherapeut moet minstens een jaar praktijkervaring opgedaan hebben in zijn domein en een opleiding of afstudeerrichting gevolgd hebben in deze bijzondere beroepsbekwaamheid. Ondanks het bestaan van deze erkende beroepsbekwaamheden zijn kinesitherapeuten vrij om alle soorten kinesitherapiebehandelingen uit te voeren. Naast deze specialisaties spitsen kinesitherapeuten, ook zonder formele erkenning, zich toe op bepaalde behandelingen of specifieke groepen van patiënten.

Ben je op zoek naar een kinesitherapeut die gespecialiseerd is in de behandeling van jouw aandoening?  Vraag dan aan je voorschrijvende arts of hij je kan doorverwijzen naar een geschikte kinesitherapeut. Je kan hiervoor misschien ook terecht bij je patiëntenvereniging. Zij hebben soms een overzicht van kinesitherapeuten per pathologie waarover hun leden tevreden zijn.

Werkt mijn kinesitherapeut kwaliteitsvol?

Op dit moment zijn de kwaliteitsvereisten voor kinesitherapeuten redelijk vrijblijvend en heb je als patiënt weinig zicht op de kwaliteit die ze leveren. Kinesitherapeuten kunnen wel opgenomen worden in een kwaliteitsregister wanneer ze voldoen aan een aantal kwaliteitsvereisten: 

  1. patiëntenbevraging gekoppeld aan zelfevaluatie;
  2. peer reviews binnen een lokale kwaliteitsgroep van kinesitherapeuten;
  3. navorming;
  4. checklists volgen rond het ‘kinesitherapeutisch dossier’ en ‘praktijkorganisatie’.

Wanneer een kinesitherapeut aan een van deze kwaliteitsprocessen deelneemt, wordt zijn naam opgenomen in het Nationaal Kwaliteitsregister. Wil je weten welke kinesitherapeut uit jouw buurt in het Nationaal Kwaliteitsregister staat? Zoek het op via www.kinesitherapie.be/nl/home/.

Wat is het standpunt van het VPP over kinesitherapie? We vragen het volgende:

  • Informeer de patiënt met duidelijke en toegankelijke informatie.
  • Stem het financierings- en terugbetalingssysteem beter af op de individuele noden van de patiënten.
  • Pas het algemeen derde-betalerssysteem toe.
  • Zet meer in op preventieve behandelingen.
  • Maak werk van kwaliteitsmetingen en maak kwaliteit transparant voor patiënten.
  • Betrek kinesitherapeuten in initiatieven van geïntegreerde en gecoördineerde zorg.
  • Betrek kinesitherapeuten bij de nieuwe netwerken zeldzame ziekten.

Het VPP leverde heel wat input voor het advies van het Observatorium voor chronische ziekten over kinesitherapie dat binnenkort verschijnt. Dit artikel is gebaseerd op dit advies.


 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.