Uit: Samenspraak 77 | Inhoudstafel >

Edito

Wat gebeurt er in het Observatorium?

Intussen zetelt het VPP al meer dan twee jaar in het Observatorium voor de chronische ziekten. We lichten graag nog eens toe wat het Observatorium precies is en welke onderwerpen er aan bod komen. Het is immers dankzij het harde werk van onze patiëntenvertegenwoordigers en op basis van jullie input dat we erin slagen om aandacht te krijgen voor belangrijke knelpunten in het gezondheidsbeleid! 

Wat is het Observatorium?

De verplichte ziekteverzekering in ons land wordt beheerd door het RIZIV, het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering. Binnen deze organisatie wordt dus bepaald welke gezondheidskosten terugbetaald worden, wat je moet betalen bij een doktersbezoek, wie recht krijgt op bepaalde kortingen of uitzonderingen, enzovoort. Om al deze zaken te bestuderen en beslissen beschikt het RIZIV over meer dan 200 interne overlegorganen. Dat gaat van erg grote commissies die maar een paar keer per jaar samenkomen om de grote lijnen te bepalen, tot kleine werkgroepjes van enkele personen die dagelijks werken aan de concrete uitvoering van beslissingen.

Één van de grotere overlegorganen is het Observatorium voor de chronische ziekten. Het bestaat uit een wetenschappelijke en een raadgevende afdeling, beide met zo’n 25 effectieve leden en nog eens evenveel plaatsvervangers. Op een paar kleinere werkgroepjes na was er in het verleden geen enkel overleg binnen het RIZIV waarbij patiënten betrokken werden, tot in 2012 de raadgevende afdeling van het Observatorium werd opgericht. De wetenschappelijke afdeling bestond al langer.

In de raadgevende afdeling werden maar liefst twaalf effectieve zetels voorzien voor patiënten-vertegenwoordigers! Aangezien het RIZIV een federale instelling is werden die zetels verdeeld tussen de Duitstalige (Patienten Rat & Treff, 1 zetel), de Franstalige (Ligue des Usagers des Services de Santé, 5 zetels) en de Nederlandstalige (Vlaams Patiëntenplatform, 6 zetels) patiëntenorganisaties. De andere twaalf effectieve zetels werden verdeeld over de verschillende mutualiteiten en ook de bevoegde minister kan een vertegenwoordiger afvaardigen voor het Observatorium.

Zoals je kan zien in de figuur op de volgende bladzijde is de gemeenschappelijke taak van het Observatorium om de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren voor personen met een chronische aandoening. De raadgevende afdeling draagt hiertoe bij door de knelpunten bloot te leggen waarmee chronisch zieken te maken krijgen, de wetenschappelijke afdeling gaat op zoek naar meer concrete oplossingen voor deze knelpunten.

Illustratie patiënten en professionals

 

Observatorium voor de Chronische Ziekten

Taak: toegankelijkheid van verzorging verleend aan chronisch zieken verbeteren en medisch aanbod verruimen

 

Raadgevende afdeling

 

Wetenschappelijke afdeling

Voorzitter:

Dhr. Boly

Ondervoorzitter:

Mevr. Fierens

 

Samenstelling:

  • patiëntenverenigingen
  • mutualiteiten
  • minister Sociale Zaken en Volksgezondheid

 

 

 

 

 

Taak:

de behoeften van patiënten met een chronische ziekte evalueren

 

 

Voorzitter:

Dhr. Baeyens

 

Samenstelling:

  • universiteiten
  • beroepsorganisaties van artsen, apothekers, paramedische medewerkers en verpleegkundigen
  • mutualiteiten
  • rustoorden
  • minister Sociale Zaken en Volksgezondheid

 

Taak:

de tenlasteneming van geneeskundige verzorging verleend aan patiënten met een chronische ziekte omschrijven

Hoe werkt het Observatorium?

Het VPP beschikt dus over zes effectieve en zes plaatsvervangende zetels in het Observatorium. Op basis van de kandidaturen die we ontvingen van onze ledenverenigingen stelde de Raad van Bestuur van het VPP een sterke ploeg van patiëntenvertegenwoordigers samen om deze zetels in te vullen. Met ondersteuning van projectverantwoordelijken An De Cock en Lode De Bot komen deze vertegenwoordigers regelmatig samen om de zittingen van het Observatorium voor te bereiden. Die zittingen vinden ongeveer om de twee maanden plaats. Daarnaast werden er in de loop van de afgelopen twee jaar heel wat werkgroepen opgericht binnen het Observatorium, waar het VPP en zijn patiëntenvertegenwoordigers ook telkens deel van uitmaken. Als je alle interne vergaderingen, zittingen en vele werkgroepen optelt dan is er zowat elke week iets te doen rond het Observatorium, best wel veel werk dus!

Alle interne voorbereidingen gebeuren in Heverlee in de kantoren van het VPP, maar voor de zittingen en werkgroepen verhuizen we telkens met de hele ploeg naar het RIZIV in Brussel. Voorafgaand aan elke zitting van de raadgevende afdeling komen we met de patiëntenvertegenwoordigers uit alle landsdelen samen om de vergadering voor te bereiden. Dat geeft ons de mogelijkheid om de standpunten op elkaar af te stemmen zodat we als één patiëntenfront kunnen optreden. Tijdens de zitting zelf komen de patiëntenvertegenwoordigers en vertegenwoordigers van de mutualiteiten samen in een grote vergaderzaal die een beetje doet denken aan een klein parlement omdat de banken in een gelijkaardig halfrond staan opgesteld. De voorzitter (Jacques Boly van de Christelijke Mutualiteit) en ondervoorzitter (Micky Fierens van LUSS) leiden de vergadering. Sommige werkgroepen vergaderen bijna maandelijks, anderen slechts een paar keer per jaar. Deze werkgroepen bestaan meestal uit een tiental personen en duiden een voorzitter aan onder de deelnemers. Tot slot komen de raadgevende en de wetenschappelijke afdeling minstens één keer per jaar samen voor een gemeenschappelijke zitting.

Waarover gaat het in het Observatorium?

De noden van chronisch zieken evalueren is een taak die erg breed geïnterpreteerd kan worden. Er komen dan ook heel uiteenlopende thema’s aan bod in het Observatorium. Zowel de patiëntenvertegenwoordigers als de mutualiteiten brachten de afgelopen jaren al agendapunten aan. Bovendien consulteren externen het Observatorium ook dikwijls voor advies. Hieronder lichten we kort de belangrijkste onderwerpen toe die al besproken werden en zetten we enkele van de werkgroepen die momenteel werkzaam zijn in de kijker.

Handilab-onderzoek

Op vraag van het VPP kwam een onderzoeker van LUCAS (een organisatie binnen de KU Leuven) het Handilab-onderzoek voorstellen tijdens een zitting van de raadgevende afdeling. Uit deze studie bleek dat de bestaande tegemoetkomingen niet volstaan om personen met een handicap of chronische aandoening uit de armoede te houden. Deze bevindingen werden aangevuld door het Steunpunt Armoedebestrijding dat op basis van uitgebreid overleg met alle partijen in het gezondheidsbeleid gelijkaardige vaststellingen deed. Dit thema komt zeker nog verder aan bod in het Observatorium.  

Arbeidsongeschiktheid en het systeem van toegelaten arbeid

Omdat werkgelegenheid nauw verbonden is aan het verwerven van een volwaardig inkomen kwamen aansluitend de knelpunten rond arbeidsongeschiktheid en het systeem van toegelaten arbeid aan bod. Wie arbeidsongeschikt is, maar in staat is om toch enkele uren of dagen per week te werken, kan gebruik maken van het systeem van toegelaten arbeid en op die manier zijn uitkering deels combineren met het loon uit deze arbeid. Onze collega Sarah Defloor (projectverantwoordelijke werkgelegenheid) gaf een uiteenzetting over de knelpunten van dit systeem. Deze knelpunten zorgen ervoor dat toch niet alle chronisch zieken die willen en kunnen werken de kans krijgen om dit te doen. Aangevuld met de bijkomende opmerkingen en bedenkingen van de leden van het Observatorium werden de knelpunten aan de relevante diensten van het RIZIV bezorgd. Elk knelpunt wordt grondig geanalyseerd. Intussen koppelden deze diensten al verschillende keren terug naar het Observatorium en bezorgde het RIZIV ons heel wat interessante informatie over de manier waarop zij de problematiek benaderen.

Werkgroep administratieve vereenvoudiging

Om dieper in te kunnen gaan op bepaalde thema’s besloot de raadgevende afdeling na een eerste presentatie tijdens een zitting dikwijls om een werkgroep op te richten rond dat thema. Zo waren alle leden van het Observatorium het erover eens dat administratieve vereenvoudiging een belangrijke en dringende doelstelling moet zijn binnen het gezondheidsbeleid. Het VPP consulteerde zijn achterban hierover door middel van een VPP-alarm. De voorbeelden die jullie ons toestuurden goten we in een nota die we voorstelden aan de raadgevende afdeling. Deze nota diende uiteindelijk als basis voor de oprichting van een werkgroep administratieve vereenvoudiging. Op dit moment zijn we volop bezig met de verdere analyse van de knelpunten die door jullie aangehaald werden. Een eerste deelthema dat aan bod komt is het onnodig moeten vernieuwen van attesten voor de terugbetaling van geneesmiddelen die noodzakelijk zijn voor personen die aan een ongeneeslijke aandoening lijden. Tijdens een volgende bijeenkomst van de werkgroep zullen patiëntenvertegenwoordigers, mutualiteiten en de betrokken diensten van het RIZIV samen bekijken wat de mogelijkheden zijn om de administratie rond deze attesten te verlichten.

Maximumfactuur (MAF)

Een onderwerp dat al tijdens de eerste zitting van het Observatorium werd aangehaald is de maximumfactuur (MAF). Op vraag van de Minister van Volksgezondheid gingen we op zoek naar de probleempunten en obstakels en vooral naar oplossingen om de MAF ten volle tot zijn recht te laten komen. De MAF wil immers de financiële toegankelijkheid van de zorg verbeteren door de kosten voor gezondheidszorg voor een gezin jaarlijks te beperken tot een vastgelegd maximumplafond. Ook hiervoor werd een werkgroep samengesteld die intussen al meer dan twee jaar op regelmatige basis samenkomt. Je herinnert je misschien nog de enquête van het VPP over niet-terugbetaalde vitaminen, mineralen en voedingssupplementen? Die bevraging voerden we samen met de mutualiteiten uit om zoveel mogelijk informatie te verzamelen over het gebruik van deze gezondheidsproducten. De kosten voor deze producten worden namelijk niet opgenomen in de MAF en we wilden aantonen dat ze in veel gevallen toch deel uitmaken van de noodzakelijke behandeling van een chronische aandoening. Er kwamen enorm veel reacties binnen, zowel bij VPP en LUSS als bij de mutualiteiten. Op dit moment werken we volop aan de analyse van al deze informatie. Binnenkort zullen we de blootgelegde knelpunten in een uitgebreid dossier gieten en doorgeven aan de wetenschappelijke afdeling van het Observatorium, zij kunnen dan bekijken welke oplossingen er mogelijk zijn om deze kosten op te vangen. Daarnaast buigt de werkgroep zich ook over de kosten van verbandmateriaal en de niet-terugbetaalde ziekenhuiskosten.

Bijkomende knelpunten? Laat het ons weten!

Uit de ledenbevraging die het VPP organiseerde in 2014 kwamen enorm veel interessante elementen naar voren die ons de mogelijkheid geven om alle dossiers stevig te onderbouwen. Aarzel zeker niet om ons bijkomende knelpunten te melden! Het VPP registreert al deze informatie en heeft jullie ervaringen nodig om op een legitieme manier de problemen in het gezondheidsbeleid aan te kaarten. Met al je vragen over het Observatorium kan je terecht bij An De Cock (an.decock@vlaamspatientenplatform.be) en Lode De Bot (lode.debot@vlaamspatientenplatform.be) of telefonisch op het nummer 016 23 05 26. 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.