Uit: Samenspraak 86 | Inhoudstafel >

Edito

VPP beloont ziekenhuizen die transparant zijn over kwaliteit en patiëntenervaringen meten

Op 15 december reikte het Vlaams Patiëntenplatform voor de vierde keer een oorkonde uit aan 44 Vlaamse ziekenhuizen. De ziekenhuizen meten binnen het VIP² kwaliteitsindicatorenproject ervaringen van patiënten met de Vlaamse Patiënten Peiling én laten hun website beoordelen op de patiëntgerichtheid ervan. Daarnaast publiceren ze alle resultaten van hun kwaliteitsmetingen binnen VIP² op de website www.zorgkwaliteit.be. Voor de uitreiking van de oorkondes wisselden ziekenhuismedewerkers ervaringen uit over patiëntenparticipatie.

Ziekenhuizen denken na over realisatie van patiëntenparticipatie

De ‘Commissie Quality & Safety’ van de ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro kwam uitzonderlijk samen in de kantoren van het VPP. De commissie groepeert alle Nederlandstalige ziekenhuizen en wisselt informatie, knelpunten en goede praktijken uit over kwaliteit en patiëntveiligheid binnen algemene en revalidatieziekenhuizen. Onze vergaderzaal was maar net groot genoeg voor de meer dan 60 geïnteresseerden!

Het thema van de laatste commissie was ‘patiëntenparticipatie in ziekenhuizen’. Veel ziekenhuizen vragen aan Zorgnet-Icuro en het VPP hoe ze patiëntenparticipatie kunnen realiseren. UZ Leuven en UZ Gent vertelden als ‘goede praktijken’ over hun zoektocht om patiëntenparticipatie te realiseren in hun ziekenhuis.

UZ Leuven vertelde onder meer over het pilootproject om ervaringsdeskundigen in te schakelen op afdelingen. Dat kadert in het doctoraatsonderzoek van Eva Castro. Trefpunt Zelfhulp trekt dit project en het Vlaams Patiëntenplatform maakte hiervoor de nodige financiële middelen vrij.

UZ Leuven lichtte ook toe dat het de Vlaamse Patiënten Peiling, die het VPP ontwikkelde, het hele jaar door gebruikt om de ervaringen van hun patiënten te meten. Sinds kort organiseert het ziekenhuis ook een ‘lunch met de CEO’, waar ziekenhuismedewerkers die zelf in dat ziekenhuis opgenomen werden, hun ervaringen kunnen delen met het ziekenhuismanagement. Het UZ herhaalde dit later ook met patiënten die niet werkzaam zijn in het ziekenhuis (Ook het UZ Brussel doet dit, zie Samenspraak 84 van september 2016).

UZ Gent vertelde onder andere over het traject rond ‘zelfhulpvriendelijk ziekenhuis’, dat het opzette met Trefpunt Zelfhulp en Platform Zelfzorg Oost-Vlaanderen (Plazzo). Daarnaast test het ziekenhuis methodieken zoals de ‘Tell-us Cards’. Dit zijn kaartjes waarop patiënten hun vragen kunnen noteren om op een later moment aan de juiste zorgverleners voor te leggen en ‘Bedside Briefing’, informatieoverdracht tussen zorgverleners aan het bed van de patiënt.

UZ Gent vertelde onder andere over het traject rond ‘zelfhulpvriendelijk ziekenhuis’, dat het opzette met Trefpunt Zelfhulp en Platform Zelfzorg Oost-Vlaanderen (Plazzo).

Verder ontwikkelden ze de Patiëntenparticipatiecultuurpeiling, een vragenlijst om te ontdekken hoe ziekenhuismedewerkers denken over patiëntenparticipatie en in welke mate ze dit al toepassen in de praktijk. Deze vragenlijst kan naast de Vlaamse Patiënten Peiling gelegd worden, aangezien er een aantal vragen terugkeren in beide enquêtes. Zo kan hetzelfde onderwerp worden bekeken vanuit zorgverlenersperspectief én patiëntenperspectief.

Peter Gielen van Trefpunt Zelfhulp maakte de ziekenhuizen warm voor het concept ‘Zelfhulpvriendelijk ziekenhuis’. Hij verduidelijkte wat dit precies inhoudt. Hierover berichtten we al uitgebreid in Samenspraak 84 van september 2016.

Else Tambuyzer, projectverantwoordelijke van het VPP, sloot de lezingenreeks af met een korte toelichting over concrete methodieken voor patiëntenparticipatie. Tot slot vroeg ze aandacht voor randvoorwaarden voor goede patiëntenparticipatie.

Enkele methodes om patiëntenparticipatie concreet toe te passen

Instrumenten

Korte beschrijving

Focusgroep bijeenkomst

Patiëntenpanel dat gesprekken voert over verbeteringen in bestaande zorg of nieuw op te zetten aanbod of dienst.

Gesprek met

patiëntenorganisatie

Afgevaardigden van een patiëntenvereniging gaan in gesprek met medewerkers van een afdeling om knel- en verbeterpunten te bespreken.

In gesprek met de Raad van Bestuur:

Aan de lunchtafel, Appeltje schillen met de RvB, Het moet me van het hart

Informele methode (bijv. voor Raden van Bestuur) om snel een beeld te krijgen van goede en slechte ervaringen van patiënten met de zorginstelling. Willekeurige groep patiënten heeft een eenmalig gesprek met Raad van Bestuur.

Instant feedback / wachtkamer interview

Korte vraaggesprekken met patiënten tijdens hun verblijf in of bezoek aan de zorginstelling om reac­tie op verleende zorg en verbeterpunten te verkrijgen.

Klantenwenskaart/ Tipkaart

Patiënten kunnen op een klantenwenskaart hun (on)tevredenheid over diverse zorgaspecten signaleren.

Patiëntendagboek

De patiënt houdt een dagboek bij. Dat kan professionals inzicht geven in de ervaringen van patiënten.

Patiëntenpanel

Een vast panel van patiënten die geraadpleegd kunnen worden over (actuele) onderwerpen.

Visualiseren van ervaringen

Inzicht krijgen in ervaringen van patiënten met de zorg door hen met een camera op pad te sturen.

Meten van patiëntenervaringen en patiëntgerichtheid van de ziekenhuiswebsites

Na de uitwisseling over patiëntenparticipatie startte de uitreiking van de oorkondes. Het VPP zette de afgelopen drie jaar alle ziekenhuizen in de bloemetjes die via de Vlaamse Patiënten Peiling patiëntenervaringen meten en deelnemen aan de kwaliteitsindicator over de patiëntgerichtheid van ziekenhuiswebsites. Dit jaar schakelde het VPP een versnelling hoger en voegde een derde voorwaarde toe. Alleen ziekenhuizen die transparant communiceren over de resultaten van alle kwaliteitsindicatoren waaraan ze deelnemen, kregen een oorkonde.

44 ziekenhuizen ontvingen een oorkonde.

In het kader van het VIP² kwaliteitsindicatorenproject ontwikkelde het VPP de Vlaamse Patiënten Peiling,  een gevalideerde vragenlijst waarmee ziekenhuizen voor het vierde jaar op rij patiëntenervaringen meten. Dit jaar namen reeds 53 van de 63 Nederlandstalige ziekenhuizen deel aan de meetperiodes ervan! De vragenlijst onderzoekt de kwaliteit van de zorg vanuit het perspectief van de patiënt. Zo peilt hij onder meer naar goede verspreiding van informatie, bejegening, respect voor privacy, patiëntveiligheid en participatie in beslissingen. De patiënt kan het ziekenhuis ook een rapportcijfer geven en hij wordt gevraagd of hij het ziekenhuis zou aanbevelen aan familie en vrienden.

De andere kwaliteitsindicator die voor de derde maal gemeten werd, onderzoekt in welke mate ziekenhuiswebsites gerichte informatie voor de patiënt aanbieden. Dit is informatie die relevant en gemakkelijk vindbaar is voor patiënten. Medewerkers van het VPP beoordeelden de ziekenhuiswebsites op acht domeinen aan de hand van een checklist. Enkele voorbeelden:

  • gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid;
  • informatie over de visie en het beleid van het ziekenhuis;
  • informatie over het zorgaanbod van het ziekenhuis
  • informatie over de kostprijs van zorg;
  • informatie over privacy en patiëntenrechten        …

 Dankzij deze indicator steeg de kwaliteit van de ziekenhuiswebsites de laatste jaren enorm. Waar in 2014 het gemiddelde resultaat 41% bedroeg, steeg dit in 2016 naar 73%! De concrete resultaten per ziekenhuis zijn nu beschikbaar.

Openlijk communiceren over resultaten

Het Vlaams Patiëntenplatform vindt het belangrijk dat in ziekenhuizen niet alleen de klinische kwaliteit gemeten wordt, maar dat ook de ervaringen van patiënten meetellen. We ijveren er  daarnaast voor dat ziekenhuizen openlijk communiceren over de resultaten die ze behalen op alle kwaliteitsmetingen waaraan ze deelnemen. Op www.zorgkwaliteit.be kunnen patiënten en burgers bekijken hoe de Vlaamse ziekenhuizen scoren op de kwaliteitsindicatoren van het VIP². Op basis van de resultaten kan elk ziekenhuis verbeteracties opzetten en zichzelf vergelijken met andere ziekenhuizen.

Ziekenhuizen in de bloemetjes

Het Vlaams Patiëntenplatform zette 44 ziekenhuizen in de bloemetjes:

  • Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis Aalst
  • AZ Monica, Antwerpen
  • Gasthuiszusters Antwerpen (GZA)
  • ZiekenhuisNetwerk Antwerpen (ZNA)
  • Imeldaziekenhuis Bonheiden
  • Sint-Jozefkliniek Bornem
  • AZ KLINA Brasschaat
  • AZ Sint-Lucas Brugge
  • Sint-Vincentiusziekenhuis Deinze
  • Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA)
  • AZ Alma Eeklo
  • Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL)
  • AZ Sint-Lucas Gent
  • Universitair Ziekenhuis Gent
  • Jessa Ziekenhuis Hasselt
  • AZ Sint-Elisabeth Herentals
  • Sint-Franciskusziekenhuis Heusden-Zolder
  • Jan Yperman Ziekenhuis Ieper
  • Sint-Jozefskliniek Izegem
  • Universitair Ziekenhuis Brussel
  • Koningin Elisabeth Instituut Koksijde
  • AZ Groeninge Kortrijk
  • Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart Leuven
  • Universitaire Ziekenhuizen van de KU Leuven
  • AZ Lokeren
  • AZ Sint-Jozef Malle
  • AZ Sint-Maarten Mechelen
  • Heilig Hartziekenhuis Mol
  • AZ Damiaan Oostende
  • Maria Ziekenhuis Noord-Limburg Overpelt
  • Revalidatie & MS Centrum Overpelt
  • AZ Delta Roeselare
  • AZ Glorieux Ronse
  • AZ Heilige Familie Rumst
  • AZ Nikolaas Sint-Niklaas
  • Ziekenhuis Inkendaal Sint-Pieters-Leeuw
  • Sint-Trudo Ziekenhuis Sint-Truiden
  • Sint-Andriesziekenhuis Tielt
  • Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart Tienen
  • AZ Vesalius Tongeren
  • Sint-Rembertziekenhuis Torhout
  • Turnhout, AZ Turnhout
  • AZ Sint-Augustinus Veurne
  • Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes Ziekenhuis Waregem

Reacties op de oorkondes op Twitter

Meer weten over kwaliteitsmetingen in de algemene ziekenhuizen?

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.