Uit: Samenspraak 98 | Inhoudstafel >

Edito

Persoonsvolgende financiering: een kans of een bedreiging?

De Vlaamse gezondheidszorg is volop in beweging. De patiënt met een zorgbehoefte staat centraal en kan in de toekomst zelf bepalen welke zorg en ondersteuning hij wil. En vooral wie hem die ondersteuning zal geven. Maar wat vinden patiënten met een chronische ziekte van deze evolutie? Welke voordelen biedt dit? Welke uitdagingen zijn er? Het VPP organiseerde hierover een denkmoment op donderdag 25 april.

Persoonsvolgende financiering (PVF) binnen de Vlaamse sociale bescherming

Momenteel bestaat de persoonsvolgende financiering in de sector van personen met een handicap. Via het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) ontvangen personen met een handicap een budget en kunnen ze kiezen aan welke zorg ze dit budget besteden. Het voordeel van dit budget is dat de persoon de regie van zijn zorg in eigen handen neemt en meer betrokken is bij zijn zorg. Hij is niet verplicht om het budget in te zetten voor zorg. Hij kan dit ook besteden aan mantelzorg.

In de toekomst wil ook de Vlaamse sociale bescherming werken met een persoonsvolgende financiering. Onder de vorm van een zorgticket zou een patiënt zorg kunnen inkopen bij een revalidatievoorziening, een woonzorgcentrum of een voorziening binnen de geestelijke gezondheidszorg. De komende jaren gaat Vlaanderen nadenken over hoe dit systeem kan worden uitgerold en het VPP wil deze discussie graag voorbereiden.

Veel vragen en onduidelijkheid

Bij de start van de denkdag was het al meteen duidelijk dat het systeem van de persoonsvolgende financiering geen eenvoudig verhaal is. Patiënten gebruiken allerlei termen door elkaar en begrippen zijn onduidelijk. Daarnaast is ook de Vlaamse sociale bescherming geen vertrouwde benaming voor patiënten. Hoewel we reeds verschillende jaren onze bijdrage hiervoor betalen, weten patiënten amper waarvoor deze bijdrage dient.[1]

Ook hoe de persoonsvolgende financiering wordt toegepast, roept heel wat vragen op. De ervaringen van personen met een handicap hiermee zijn niet altijd positief. Er komt heel wat administratie en stress bij kijken en kwetsbare personen weten vaak niet dat ze hier recht op hebben. De patiënten die deelnamen aan het denkmoment zijn het erover eens dat er eerst een grondige evaluatie moet komen van de persoonsvolgende financiering in de sector van personen met een handicap. Daarna kan dit worden uitgerold in andere sectoren.

Hoe kan je de hoogte van een budget bepalen? 

De Vlaamse sociale bescherming wil het principe van de persoonsvolgende financiering  toepassen in de revalidatiesector en de geestelijke gezondheidszorg. De BelRAI[2] zou gebruikt worden om de hoogte van het budget te bepalen. Dit is een inschalingsinstrument dat een globale inschatting maakt van iemand zijn zorgnoden, zowel op het vlak van fysieke, cognitieve en psychische noden.

Patiënten merken op dat een inschaling voor revalidatie en geestelijke gezondheidszorg niet zo eenvoudig is omdat de zorgnoden zeer sterk kunnen wisselen. Hoe bepaal je een budget op basis van een zorgnood die sterk schommelt? Kan je makkelijk zorg wisselen wanneer je zorgnood verandert? Hoe vertaal je specifieke zorg zoals respijtzorg[3] of mobiele teams in een budget? Dit blijkt geen eenvoudige oefening te zijn.

Belangrijke randvoorwaarden

Kan de persoonsvolgende financiering in deze nieuwe sectoren succesvol worden toegepast? Volgens patiënten is het belangrijk dat de randvoorwaarden worden nageleefd. Zo moet er voldoende aanbod zijn zodat patiënten kunnen kiezen voor de zorg die ze willen. Daarom moeten de wachtlijsten eerst aangepakt worden. Zal de persoonsvolgende financiering een garantie zijn voor goede zorg? Tenslotte is dat de doelstelling: een zorg op maat voor de patiënt. Een goede kwaliteit van zorg moet gewaarborgd blijven. Bovendien is het belangrijk dat kwetsbare patiënten, zoals oudere personen of personen in de geestelijke gezondheidszorg, voldoende ondersteuning krijgen om hun budget te beheren.

Foto: Freepik

Voorlopig een afwachtende houding…

De teneur van de denkdag was duidelijk. Er zijn positieve kanten aan de invoering van persoonsvolgende financiering maar beleidsmakers moeten opletten dat er geen nieuwe wijn in oude zakken wordt geschonken. Tenslotte moet de persoonsvolgende financiering zorgen voor een betere zorg op maat. Is er de garantie dat de patiënt de middelen zelf in handen krijgt? Kan hij de zorg vrij kiezen? Is er ruimte om te kiezen voor innovatieve projecten in de zorg? Allemaal vragen waar er extra overleg voor nodig is.

Het VPP werkt de komende maanden verder aan een standpunttekst over persoonsvolgende financiering. Vast staat dat er nog meer overleg nodig is met patiënten uit onze verenigingen en dat er een aparte aanpak nodig is voor de revalidatiesector en voor de sector van de geestelijke gezondheidszorg. We houden je op de hoogte!

Wil je meer informatie? Contacteer Els Meerbergen via els.meerbergen@vlaamspatientenplatform.be of bel 016 23 05 26.


[2] Meer info over BelRAI lees je op www.belrai.org/nl.

[3] Respijtzorg is een verzamelbegrip voor voorzieningen, die tijdelijk, beroepsmatig of vrijwillig de mantelzorg overnemen.

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.