Uit: Samenspraak 87 | Inhoudstafel >

Edito

Een nieuw beleid voor mobiliteitshulpmiddelen

Patiënten die minder mobiel zijn of zich niet zelfstandig kunnen verplaatsen gebruiken mobiliteitshulpmiddelen zoals een rolwagen, loophulpmiddelen of een aangepaste fiets. Op dit moment regelen het Vlaams Agentschap voor Personen met een handicap (VAPH) en het RIZIV de toekenning en financiering van mobiliteitshulpmiddelen. Maar de zesde staatshervorming brengt hier binnenkort verandering in. 

Mobiliteitshulpmiddelen worden onderdeel van de Vlaamse Sociale Bescherming

De Vlaamse regering keurde een conceptnota goed waarin de toekenning en financiering van de mobiliteitshulpmiddelen wordt beschreven. Vlaanderen wil de aanvraag en toekenning van de mobiliteitshulpmiddelen vereenvoudigen, versnellen en meer op maat van de patiënt afstemmen.

Het hulpmiddelenbeleid zal opgenomen worden in de Vlaamse Sociale Bescherming[1].  Zo wordt het vergoedingssysteem voor mobiliteitshulpmiddelen een onderdeel van de maatregelen om personen met een beperking of zorgnood zo goed mogelijk te ondersteunen in hun autonomie zodat hun levenskwaliteit verhoogt.

Het VPP zit in de reflectiegroep die feedback kon geven op de conceptnota over mobiliteitshulpmiddelen.

Foto: Pixabay.com

Het VPP zit in de reflectiegroep die feedback kon geven op deze conceptnota. Danny Reviers van de ALS Liga vertolkte hierin de voorbije twee jaren de patiëntenstem. In het interview op de volgende pagina vertelt hij hier meer over.

Om zoveel mogelijk ervaringen over de mobiliteitshulpmiddelen te verzamelen, vroeg het VPP in januari de mening van een aantal patiëntenverenigingen over de conceptnota. Deze patiëntenverenigingen gaven tijdens onze ledenbevraging van 2014 reeds aan dat zij knelpunten ervaarden bij het gebruik en de aanvraag van rolstoelen. Verenigingen zoals de MS Liga, ALS Liga en verenigingen voor spina bifida, reumatoïde artritis, bindweefselaandoeningen en osteogenesis imperfecta gaven hun reactie op de conceptnota.

Huidige knelpunten wegwerken

Onze ledenverenigingen zien heel wat positieve elementen in de conceptnota. Zo zou er één loket komen waar patiënten de aanvraag of verlenging van een mobiliteitshulpmiddel kunnen indienen. De Vlaamse overheid wil ook af van de discriminatie dat personen ouder dan 65 jaar via het VAPH geen mobiliteitshulpmiddel meer krijgen. Er komt ook een renting systeem waarbij gebruikers een mobiliteitshulpmiddel kunnen huren voor een bepaalde periode. Dit kan een voordeel zijn voor kinderen en jongeren die mobiliteitshulpmiddelen zeer snel ontgroeien. Daarnaast kunnen patiënten het mobiliteitshulpmiddel ook eerst testen vooraleer het definitief toegekend wordt. Er komt ook een versnelde procedure voor de toekenning van een mobiliteitshulpmiddel voor personen met een snel degeneratieve aandoening.  

Aandachtspunten en vragen bij de uitwerking van de conceptnota

De patiëntenverenigingen hadden ook een aantal vragen en bekommernissen. Mobiliteitshulpmiddelen worden toegekend via de Vlaamse Sociale Bescherming. Bestaat de kans dat de toegankelijkheid van het hulpmiddel onvoldoende gegarandeerd is wanneer patiënten niet in orde zijn met hun zorgverzekering? Denk bijvoorbeeld aan personen die administratief niet zo sterk zijn, die vergeten te betalen of die onvoldoende financiële middelen hebben.

Het renting systeem biedt heel wat voordelen maar vraagt ook aandacht voor opslag, herstelling, nazicht,… van de mobiliteitshulpmiddelen. Bovendien is het niet eenvoudig om te bepalen of het nog economisch interessant is om een mobiliteitshulpmiddel te herstellen. Wie bepaalt de hernieuwingstermijnen? Is dit in functie van de intensiteit van het gebruik of komen er vaste termijnen voor bepaalde doelgroepen?

Maatwerk blijft het sleutelwoord wanneer een mobiliteitshulpmiddel moet worden toegekend. Patiënten vinden het belangrijk dat een rolwagen zo goed mogelijk aangepast is aan hun lichaam zodat zij zich zelfstandig kunnen verplaatsen. Kan dit maatwerk gegarandeerd blijven? Want maatwerk heeft een kostenplaatje en verkleint de kans om de rolstoel door te geven… Voor kinderen is het bijvoorbeeld belangrijk dat hun rolstoel aangepast wordt, eventueel met een kleurtje of spaakbeschermers. Zo kunnen ze hun ziekte beter aanvaarden.

Patiënten zullen een mobiliteitshulpmiddel ook voor een bepaalde periode kunnen testen. Maar soms komen de nadelen van een bepaalde rolstoel pas na een langere periode naar boven. Zijn er dan nog alternatieven? 

Wanneer een mobiliteitshulpmiddel wordt toegekend, moeten vooral de noden en behoeften van de gebruiker centraal staan. Al te vaak gebruikt men inschalingsinstrumenten die te weinig rekening houden met de levensdoelen van de patiënt. Wat wil de patiënt doen in zijn leven? Welke activiteiten zijn belangrijk voor hem en dragen bij tot een hoge levenskwaliteit? Iedereen die ernstige verplaatsingsproblemen heeft, moet recht hebben op een aangepaste rolstoel zodat hij kan deelnemen aan alle aspecten van het leven. Dit betekent ook dat een mobiliteitshulpmiddel dat niet vermeld staat op de nomenclatuurlijst toch het meest geschikte kan zijn voor die persoon. Ook hier moet rekening mee gehouden worden.  

Tenslotte moeten er garanties komen voor de kwaliteit van de toekenning en het gebruik van de mobiliteitshulpmiddelen. Een laagdrempelige klachteninstantie kan een meerwaarde bieden. Op basis van klachten en vragen kan je werken aan een betere kwaliteit van je dienstverlening. 

Meer weten?

In dit artikel komen niet alle opmerkingen van onze patiëntenverenigingen aan bod. De volledige nota met opmerkingen kan je opvragen bij Els Meerbergen, els.meerbergen@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26.



[1] De Vlaamse Sociale Bescherming is een verplichte verzekering waarvoor elke inwoner van Vlaanderen een premie betaalt van 50 euro, of 25 euro voor wie recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming in de ziekteverzekering. 

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.