Medische ongevallen

Laatst aangepast op 19 augustus 2016

Zorgverleners en zorginstellingen doen veel moeite om onnodige schade voor jou als patiënt te vermijden. Toch kunnen er medische ongevallen gebeuren. Zo is een ziekenhuis bijvoorbeeld een complexe omgeving waarin risico’s bestaan. Daarbij komt dat missen menselijk is. 

Welke vragen kan je als slachtoffer van een medisch ongeval stellen?

Als je het slachtoffer van een medisch ongeval wordt, doe je er goed aan om voldoende informatie te verkrijgen:

  • Wat is er gebeurd? Hoe kon dit gebeuren?
  • Wat zijn op dit moment de gevolgen voor mij?
  • Wat zijn de (mogelijke) gevolgen in de toekomst?
  • Wat is er al gedaan of kan er gedaan worden om de schade te herstellen of beperken?
  • Met wie kan ik contact opnemen als ik nog verdere vragen heb?
  • Zal het ziekenhuis of de zorgverlener(s) maatregelen nemen om herhalingen van een dergelijk medisch ongeval te voorkomen?
  • Is of zijn de betrokken zorgverlener(s) verzekerd voor medische ongevallen? Zo ja, bij welke verzekeraar(s)?

Mogelijk kunnen de ombudsdienst van het ziekenhuis of de Federale Ombudsdienst Rechten van de Patiënt in het geval van ambulante zorgverleners helpen om de communicatie over het medische ongeval tussen jou en de betrokken zorgverlener(s) te optimaliseren. 

Procedures en bijstand

In bepaalde gevallen wensen slachtoffers een financiële compensatie voor de geleden schade. Slachtoffers van een medisch ongeval en hun rechthebbenden hebben verschillende opties om hun vraag tot schadevergoeding te laten behandelen. Men kan kiezen tussen

  • een minnelijke oplossing rechtstreeks via de zorgverlener (of zijn verzekeraar),
  • een minnelijke medische expertise,
  • een strafrechtelijke of burgerrechtelijke procedure bij een rechtbank of
  • een procedure bij het Fonds voor de Medische Ongevallen. Deze overheidsinstelling onderzoekt onder bepaalde voorwaarden of je in aanmerking kan komen voor schadevergoeding. Meer informatie over de werking van het Fonds vind je op de website www.fmo.fgov.be.

Iedere procedure heeft afhankelijk van de aard van het medisch ongeval zijn voor- en nadelen. Zo kunnen er verschillen zijn op vlak van kostprijs, duur van de procedure, bewijslast, ontvankelijkheid, enzovoort. Je kan je hieromtrent best laten adviseren door ofwel de juridische dienst van je mutualiteit ofwel een advocaat gespecialiseerd in medisch aansprakelijkheidsrecht:

a) De dienst ledenverdediging van je mutualiteit. Deze dienst biedt leden gratis advies en bijstand aan inzake juridische procedures bij medische ongevallen. De dienst beschikt meestal over eigen juristen alsook artsen die je zaak onderzoeken en behartigen. Indien nodig schakelen zij soms ook externe advocaten of bijstandsartsen in.
b) Een advocaat. De bijstand van een advocaat is niet gratis. Indien je over rechtsbijstand beschikt, kan je nagaan of medische ongevallen gedekt zijn. In dat geval zal de rechtsbijstandsverzekeraar je advocaat en bijstandsarts (geheel of gedeeltelijk) betalen. Opgelet: Kies voor een advocaat met ervaring in medische aansprakelijkheid.

Meer informatie over deze kwesties kan je lezen in onze handleiding “Wat als er een medisch ongeval gebeurt?”.

Preventie van medische ongevallen

Deze brochure wil ertoe bijdragen dat medische schadegevallen zo veel mogelijk voorkomen worden en geeft jou als patiënt handvaten om je veiligheid mee in handen te nemen. In de brochure komen volgende onderdelen aan bod

• een goede voorbereiding op je ziekenhuisopname,
• een veilig verblijf in het ziekenhuis en
• veiligheid tijdens je herstel en bij je nazorg.

Standpunt patiëntveiligheid

Uit wetenschappelijke studies blijkt dat medische ongevallen vaak vermeden hadden kunnen worden. Het is dan ook belangrijk dat zorgverleners en zorginstellingen willen leren uit situaties waar  (bijna-) medische fouten optraden.  

In de medische sector heerst er nog al te vaak een taboe rond medische ongevallen waardoor dit thema onbesproken blijft. Het is nochtans belangrijk dat o.a. ziekenhuizen, zorgverleners, overheden, … een effectief patiëntveiligheidsbeleid ontwikkelen om zo medische ongevallen te voorkomen.

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw streeft onder andere naar

  • de uitwerking van uniforme registratiesystemen van (bijna)medische ongevallen waaruit geleerd kan worden,
  • betrokkenheid van de patiënt bij het voorkomen van medische ongevallen en
  • open communicatie tussen patiënt en zorgverlener indien er een medisch ongeval heeft plaatsgevonden.

Onze standpunttekst over patiëntveiligheid kan je hier downloaden.