E-health

Laatst aangepast op 28 mei 2018

eHealth

Het uitwisselen van medische gegevens tussen zorgverleners onderling of tussen patiënt en zorgverlener ligt aan de basis van heel wat nieuwe toepassingsmogelijkheden. Voldoende waarborgen bieden op vlak van informatieveiligheid, bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het beroepsgeheim zijn belangrijk. Daarom richtte de overheid het eHealthplatform op. 

Logo eHealth platform

Voor meer informatie kan je terecht op https://www.ehealth.fgov.be

Toestemming voor de elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens

Om een kwaliteitsvolle en veilige zorg te garanderen, hebben zorgverleners vaak nood aan je gezondheidsgegevens. Binnen onze gezondheidszorg worden momenteel verschillende elektronische netwerken ontwikkeld om ervoor te zorgen dat de uitwisseling van deze gegevens vlot, maar ook veilig gebeurt. Bijvoorbeeld:

  • Het hubs & metahub-systeem

Dit uitwisselingssysteem maakt het voor ziekenhuisgeneesheren, huisartsen en specialisten mogelijk om bepaalde gezondheidsgegevens van hun patiënten met elkaar uit te wisselen. (Meer informatie: https://www.ehealth.fgov.be/nl/egezondheid/beroepsbeoefenaars-in-de-gezondheidszorg/hubs-metahub of via onze infobrochure)

  • Vitalink

In het kader van een betere samenwerking binnen de eerstelijnszorg heeft de Vlaamse Overheid Vitalink opgericht. De zorgverleners uit de eerste lijn kunnen vanuit hun eigen elektronische patiëntendossier informatie overdragen naar een centrale databank om gezondheidsgegevens met de andere betrokken zorgverleners te delen. Vandaag deelt Vitalink gegevens over vaccinaties, medicatie, bevolkingsonderzoeken en een samenvatting van het patiëntendossier. (Meer informatie: www.vitalink.be)

  • Gedeeld Farmaceutisch Dossier

Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier laat apothekers toe om de medicatiegeschiedenis van patiënten na te gaan. Ongeacht de plaats van de aflevering van een geneesmiddel - bijvoorbeeld bij de apotheek van wacht - geniet de patiënt zo van een maximale bewaking van zijn medicatieveiligheid

Voor de elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens via dergelijke netwerken is de geïnformeerde toestemming van de patiënt nodig. Er zijn verschillende manieren om je toestemming te geven. Zo bestaat er ook een elektronische toepassing om je toestemming als patiënt online te registreren. Deze toepassing, eHealthConsent, is beschikbaar via de website https://www.mijngezondheid.belgie.be/.

Het Vlaams Patiëntenplatform maakte een informatiebundel en handleiding voor het gebruik van de eHealthConsent-toepassing.

Federaal gezondheidsportaal

Op 8 mei 2018 werd het federaal online gezondheidsportaal Mijngezondheid voorgesteld door minister De Block. Vanuit Mijngezondheid kan je doorklikken naar alle platformen die gezondheidsgegevens over jou aanbieden. De gezondheidsgegevens die je kan raadplegen zijn de gegevens die gedeeld worden tussen zorgverleners waar je een therapeutische relatie mee hebt, en enkel indien je hiervoor je toestemming gegeven hebt via Mijngezondheid. Het VPP is zeer blij met de lancering van dit portaal omdat wij al lang ijveren voor online inzage in het persoonlijk gezondheidsdossier. Het VPP was ook nauw betrokken bij de voorbereidingen van het gezondheidsportaal en we blijven de uitbouw ervan verder opvolgen.

Het Vlaams Patiëntenplatform maakte een informatiebundel en handleiding voor het gebruik van dit federaal portaal.

Standpunt elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw organiseerde op 15 november 2008 een denkdag voor haar ledenverenigingen over het elektronisch patiëntendossier en de uitwisseling van gezondheidsgegevens. De resultaten van deze denkdag alsook de bezorgdheden die patiënten uitten tijdens een infomoment over dit thema op 28 mei 2011 worden weergegeven in deze standpunttekst.

Download de standpunttekst Elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens hier.

Elektronische toegang tot het patiëntendossier door de patiënt

Patiënten willen graag online hun patiëntendossier kunnen raadplegen. Het Vlaams Patiëntenplatform stelde een visienota op over het Persoonlijk Gezondheidsdossier. De elektronische toegang tot gezondheidsgegevens roept evenwel enkele praktische en juridische vragen op.

Het Vlaams Patiëntenplatform consulteerde tijdens twee denkdagen (18/09/2015 en 07/01/2016) zijn ledenverenigingen over de volgende vragen:
• Moet de patiënt rechtstreeks (= zonder tussenkomst van een zorgverlener) of onrechtstreeks (= de zorgverlener moet eerst toegang verlenen) alle informatie kunnen inkijken?
• Moet de patiënt onmiddellijk toegang krijgen tot bepaalde medische documenten (bv. negatieve bloedresultaten)? Moet dit pas kunnen na een bepaalde termijn? Of moet de patiënt in dat geval zelf kunnen bepalen of zo’n termijn opportuun is?
• Moet de therapeutische exceptie behouden worden? Hiermee bedoelen we dat de zorgverlener onder strikte voorwaarden tijdelijk informatie mag achterhouden indien hij/zij meent dat die informatie schadelijk voor de patiënt is. Wat met het huidige verbod op toegang tot de persoonlijke notities van de zorgverlener?
• Hoe moeten de toegangsrechten van minderjarigen en adolescenten geregeld worden?
• Moeten patiënten de mogelijkheid hebben om via een patiëntenportaal, viewer of app zelf medische documenten of informatie af te schermen voor zorgverleners?

De resultaten van deze denkdagen vind je hier.

Het delen van psychiatrische gegevens

Er zullen in de toekomst steeds meer gezondheidsgegevens elektronisch gedeeld worden tussen zorgverleners waarmee de patiënt een therapeutische relatie heeft.

Dit heeft veel voordelen: minder dubbele onderzoeken, een betere behandeling doordat men als zorgverlener over alle relevante informatie beschikt, patiënten moeten niet telkens alle informatie herhalen bij elke nieuwe zorgverlener, enz.

Een bijzondere categorie van gezondheidsgegevens betreft psychiatrische gegevens, waarbij het privacy aspect vaak zeer belangrijk is.

Het Vlaams Patiëntenplatform bevroeg dan ook via OPGanG, de Open Patiëntenkoepel Geestelijke Gezondheidszorg, personen met psychische problemen over volgende vragen:

1. Mogen alle soorten artsen waarmee een patiënt in aanraking komt, toegang hebben tot zijn psychiatrische verslagen?
2. Wat met andere types van zorgverleners? (bv. de kinesitherapeut, de tandarts,....).

Klik hier voor het besluit van deze bevraging.

Op 18 april 2018 heeft het VPP ter gelegenheid van de Europese dag van de rechten van de patiënt acties gehouden in verschillende Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen, meer informatie kan je terugvinden in het persbericht.

Debat toegangsrechten per type zorgverlener: mening patiënten

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw vroeg van 12 augustus tot 18 september 2016  de mening van patiënten over het debat “toegangsrechten tot gezondheidsgegevens per type zorgverlener”. Je kan de resultaten van deze bevraging in het rapport terugvinden.

De uitgevoerde bevraging kadert binnen de evolutie naar meer gegevensdeling binnen de zorg. Deze evolutie brengt namelijk volgende discussie met zich mee: “welke zorgverleners mogen toegang hebben tot welke types gezondheidsgegevens?”. Bijvoorbeeld:
• Heeft een apotheker nood aan resultaten van bloedonderzoeken?
• Moet een kinesitherapeut standaard toegang krijgen tot resultaten van medische beeldvorming?
• Mag een tandarts weten welke gezondheidsproblemen je in het verleden kende?
• …

Aangezien gezondheidsgegevens privacygevoelig kunnen zijn, vindt het VPP het belangrijk om de mening van patiënten hierover te kennen. 648 patiënten namen deel aan de elektronische bevraging over toegangsrechten voor vijf beroepsgroepen (met name apothekers, thuisverpleegkundigen, kinesitherapeuten, tandartsen en artsen). Verschillende gegevenstypes zoals vaccinatiestatus, risicofactoren, lijsten van vroegere en actuele gezondheidsproblemen, resultaten van medische beeldvorming… kwamen aan bod.

Het rapport bevat de cijfergegevens per beroepsgroep, algemene vaststellingen en 7 aanbevelingen voor alle actoren die betrokken zijn bij het delen van gezondheidsgegevens. Via de verspreiding van het rapport wil het VPP er onder andere voor zorgen dat het patiëntenperspectief in het huidige debat over toegangsrechten wordt meegenomen.