TOESTEMMING DELEN GEZONDHEIDSGEGEVENS

Je toestemming voor het delen van  je gezondheidsgegevens al gegeven?

Om een kwaliteitsvolle en veilige zorg te garanderen, hebben zorgverleners vaak nood aan je gezondheidsgegevens. Binnen onze gezondheidszorg worden momenteel verschillende elektronische netwerken ontwikkeld om ervoor te zorgen dat het delen van deze gegevens vlot, maar ook veilig gebeurt. Delen kan enkel wanneer je als patiënt je toestemming geeft.

Waarom gegevensdeling?

De elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen zorgverleners maakt dat het delen van gegevens gemakkelijker en sneller verloopt. Het elektronisch delen van gezondheidsgegevens kan voordelen voor patiënten met zich meebrengen. Een vlotte uitwisseling van gezondheidsgegevens draagt immers bij tot:

  • Het vermijden van dubbele onderzoeken: De resultaten van je vroegere onderzoeken kunnen gemakkelijker geraadpleegd worden.
  • Een verhoogde patiëntveiligheid: Zorgverleners kunnen bijvoorbeeld in je medische gegevens snel nagaan of je allergisch bent voor bepaalde stoffen, welke medicatie je neemt, welke vaccinaties je gehad hebt, …
  • Een betere aaneensluiting van je zorg: Een goede informatie-uitwisseling tussen zorgverleners zorgt ervoor dat je niet telkens opnieuw je volledige medische voorgeschiedenis moet vertellen aan nieuwe zorgverleners. Door een vlotte gegevensuitwisseling kunnen verschillende zorgverleners je op een aaneensluitende manier de gepaste zorg geven. De zorgverleners kunnen in je gegevens opzoeken welke zorg je al gekregen hebt, welke risicofactoren (bv. koorts, hoge bloeddruk, …) hij/zij moet opvolgen, wanneer je medicatie moet krijgen, …

Welke gegevens worden gedeeld?

Er zijn verschillende systemen die het beveiligd delen van gezondheidsgegevens mogelijk maken. Het gaat bijvoorbeeld over:

  • Het hub-metahub-systeem: Dit uitwisselingssysteem maakt het voor ziekenhuisgeneesheren, huisartsen en specialisten mogelijk om bepaalde gezondheidsgegevens van hun patiënten met elkaar uit te wisselen. Zo kunnen bijvoorbeeld gegevens uit het medisch dossier van het ziekenhuis (zoals uitslagen van bloedonderzoeken, resultaten van medische beeldvorming, ontslagbrieven en operatieverslagen) worden uitgewisseld. 
  • Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier: In een farmaceutisch dossier noteert de apotheker de geneesmiddelen die hij aan een patiënt aflevert. De Algemene Pharmaceutische Bond (APB) en de Vereniging der Coöperatieve Apotheken van België (OPHACO) hebben een beveiligd systeem ontwikkeld om dit  farmaceutisch dossier tussen apothekers delen. Apothekers zullen dan toegang kunnen hebben tot de medicatiegeschiedenis van een patiënt op het moment dat die hen om de aflevering van een geneesmiddel vraagt. Ongeacht de plaats van de aflevering - bijvoorbeeld de apotheek van wacht - geniet de patiënt zo van een maximale bewaking van zijn medicatieveiligheid. 
  • Vitalink: In het kader van een betere samenwerking binnen de eerstelijnszorg*  heeft de Vlaamse Overheid Vitalink opgericht. De zorgverleners uit de eerste lijn zullen vanuit hun eigen elektronische patiëntendossier informatie kunnen overdragen naar een centrale databank om gezondheidsgegevens met de andere betrokken zorgverleners te delen. Via Vitalink zullen bijvoorbeeld vaccinatiegegevens, een medicatieschema en het kerndossier van de huisarts uitgewisseld worden. 

 *De eerstelijnszorg is de zorg die rechtstreeks toegankelijk is voor de patiënt. Denk aan huisartsen, apothekers, (thuis)verpleegkundigen, thuisverzorgenden, … Het gaat over zorg waarbij geen verwijzing of (ziekenhuis)opname nodig is.

Bekijk op je computer je gezondheidgegevens

Hoe je toestemming geven?

Voor het elektronisch delen van gezondheidsgegevens via dergelijke netwerken is de geïnformeerde toestemming van de patiënt nodig. Sinds kort bestaat er een elektronische toepassing om je toestemming als patiënt te registreren. Deze toepassing, eHealthConsent, is beschikbaar via de website van het eHealth-platform. Wanneer je naar deze website surft, klik je op burgers en vervolgens op eHealthConsent.

Er zijn drie manieren om de geïnformeerde toestemming van patiënten te registreren:

  1. Je kan als patiënt je toestemming zelf registreren via de website van het eHealth-platform. Je meldt je dan met behulp van je elektronische identiteitskaart (eID) aan. Hiervoor heb je een eID-lezer nodig en moet je via de website http://eid.belgium.be de vereiste software installeren. (Voor meer informatie kan je het contactcenter van het eHealth-platform bellen op 02 788 51 55).
  2. Als je hulp wil bij de registratie of je geen computer hebt, kan een arts, apotheker of het administratief personeel van het ziekenhuis je toestemming registreren.
  3. Ook een mutualiteit kan je toestemming registreren op jouw verzoek.

De toestemming namens minderjarige en wilsonbekwame patiënten kan door hun wettelijke vertegenwoordigers worden geregistreerd via de tussenkomst van een arts, apotheker, ziekenhuis of mutualiteit zoals hierboven beschreven.

Voor wie zelf zijn toestemming wil registreren beschikt het Vlaams Patiëntenplatform over een informatiebundel, een handleiding en een filmpje.

Je rechten in verband met de toestemming

Je hebt steeds het recht om je toestemming terug in te trekken. Bovendien heb je ook de mogelijkheid om specifieke zorgverleners bij naam de elektronische toegang tot je gezondheidsgegevens te weigeren. Dit alles kan jezelf beheren via de toepassing eHealthConsent op de website van het eHealth-platform.

Wat betreft de elektronische uitwisseling van je gezondheidsgegevens heb je bovendien ook de volgende rechten:

  • de mogelijkheid om aan je zorgverlener te vragen om bepaalde gegevens niet uit te wisselen en
  • de mogelijkheid om te vragen dat men nagaat welke zorgverlener toegang tot je gezondheidsgegevens heeft gehad. (Dit moet je vragen op niveau van het uitwisselingsnetwerk. Klik hier voor de contactgegevens van de uitwisselingsnetwerken).

De volledige inhoud van je toestemming kan je hier downloaden.

Wie heeft toegang?

Voor alle duidelijkheid: enkel zorgverleners waarmee je een therapeutische relatie of een zorgrelatie**  hebt, kunnen toegang tot je gezondheidsgegevens krijgen. Zij hebben bovendien alleen toegang tot de informatie die relevant is voor hen in het kader van de zorg voor jouw gezondheid. Het Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid  beoordeelt welke informatie relevant is. Dit comité is een onderdeel van de Privacycommissie. Het recht op inzage is tevens beperkt in de tijd.

Artsen die voor je werkgever, een verzekeringsmaatschappij, een overheidsdienst of mutualiteit werken hebben geen toegang tot je gegevens.

Als patiënt kan je ook zelf online toegang hebben tot bepaalde gezondheidgegevens. Je kan momenteel al vaccinaties en in de nabije toekomst je medicatieschema raadplegen via de Patient HealthViewer.

**De elektronische uitwisselingsnetwerken zullen het bestaan van een therapeutische relatie of een zorgrelatie tussen de patiënt en een zorgverlener controleren aan de hand van bepaalde elektronische bewijsmiddelen, zoals bijvoorbeeld het inlezen van de elektronische identiteitskaart of van de SIS-kaart, het bestaan van een Globaal Medisch Dossier of de  inschrijving in een ziekenhuis of wijkgezondheidscentrum.

Informatiecampagne

Momenteel loopt er een nationale informatiecampagne over de toestemming voor het delen van gezondheidsgegevens. Er werd een folder, een website www.patientconsent.be en een filmpje ontwikkeld. Zorgverleners, ziekenhuizen, overheden, mutualiteiten en patiëntenverenigingen zullen samen patiënten op de hoogte brengen over de toestemming voor gegevensdeling.