Terugkeer naar school: mogelijkheden voor kinderen met een chronische aandoening

Kinderen met een chronische aandoening hebben het niet altijd gemakkelijk om naar school te gaan. Ze zijn bijvoorbeeld vaak ziek en pendelen veel tussen het ziekenhuis, thuis en de school waardoor ze lessen missen. Op school hebben ze vaak bepaalde ondersteuning nodig die niet altijd voorzien is. Ondanks die moeilijkheden is het toch belangrijk dat deze kinderen van onderwijs kunnen genieten en hierin ondersteund worden.

Naar aanleiding van 1 september zetten we de mogelijkheden voor ondersteuning nog even op een rijtje.

Voor meer informatie over deze verschillende vormen van ondersteuning kan je terecht bij je school en het CLB. Ook patiëntenverenigingen kunnen over informatie en tips beschikken die specifiek zijn voor de aandoening van jouw kind. Om een patiëntenvereniging te vinden kan je terecht op de website van Trefpunt Zelfhulp.

Ondersteuning en begeleiding voor kinderen die langdurig of chronisch ziek zijn

Ondanks hun vele afwezigheden is het belangrijk dat kinderen met een chronische ziekte onderwijs kunnen blijven volgen. In Vlaanderen kunnen zij beroep doen op verschillende systemen om hun schoolachterstand te beperken.

Tijdelijk onderwijs aan huis (TOAH)

Het onderwijsdecreet voorziet in de vorm van tijdelijk onderwijs aan huis (TOAH) het recht op onderwijs voor kinderen vanaf vijf jaar die kortere of langere periodes afwezig zijn wegens ziekte, ongeval of handicap. De bedoeling van tijdelijk onderwijs aan huis is in de eerste plaats bijblijven zodat de leerachterstand niet groter wordt. Het laat de kinderen voelen dat ze erbij blijven horen. Een vertrouwde leerkracht van de eigen school kan de spilfiguur vormen en zorgt voor het contact met de andere klasgenoten.

Kinderen met een chronische ziekte hebben per 9 halve dagen afwezigheid recht op vier uur tijdelijk onderwijs aan huis. Deze halve dagen afwezigheid moeten niet aaneensluitend zijn. De klassenraad beslist, in overleg met de ouders en met het kind, welke vakken het kind tijdens die uren krijgt. Het TOAH is gratis. De school is verplicht om informatie over TOAH te verstrekken. Meer uitleg over de voorwaarden vind je in het schoolreglement en op de website van onderwijs Vlaanderen.

Synchroon internetonderwijs

Sinds april 2014 bestaat er voor kinderen die chronisch ziek zijn het recht op synchroon internetonderwijs. In Vlaanderen voorziet de vzw Bednet synchroon internetonderwijs voor kinderen die tijdelijk, regelmatig of langdurig niet naar school kunnen omwille van ziekte of ongeval.

Synchroon onderwijs volgen houdt in dat kinderen vanop een afstand, via de computer, rechtstreeks en in interactie met de leerkrachten en de klasgenoten de lessen kunnen volgen. Er is geen verplichting voor de school om synchroon internetonderwijs te voorzien. Een periode van synchroon internetonderwijs duurt minstens zes weken of 54 halve dagen en vraagt een grote betrokkenheid van de ouders, de school en de leerling zelf. Bednet is gratis voor het kind en voor de school. Al het materiaal wordt gratis ter beschikking gesteld. Meer informatie over de voorwaarden vind je via op de website van onderwijs Vlaanderen en Bednet.

Ziekenhuisscholen

Ziekenhuisscholen en preventoria geven onderwijs aan kinderen die opgenomen zijn in een ziekenhuis of om medische redenen in een preventorium verblijven. In Vlaanderen zijn er zeven basisscholen en vijf secundaire ziekenhuisscholen van dit type (verbonden aan universitaire ziekenhuizen, revalidatieklinieken en preventoria). Een ziekenhuisschool probeert steeds nauw samen te werken met de thuisschool om zo de terugkeer naar school vlot te laten verlopen.

Meer informatie vind je bij vzw Ik leer in het ziekenhuis.

Diverse initiatieven

  • Kom op tegen Kanker zorgt voor kleuterleerkrachten die kankerpatiënten van het 1e en 2e kleuterklasje vrijwillig bijlessen geven, maximaal 4 uur per week. Kom op tegen Kanker werkt bij voorkeur met leerkrachten van de thuisschool van je kind.
  • Auxilia organiseert bijlessen voor kinderen en jongeren.
  • Het brugfigurenproject en het Rode Kruis van België zorgt voor extra, individuele onderwijsbegeleiding voor kinderen in het kleuter- en lager onderwijs.
  • Vraag ook bij je ziekenfonds na of zij een hulpaanbod hebben voor zieke kinderen. Een aantal ziekenfondsen voorziet dit.

Het M-decreet

Kinderen met een chronische ziekte hebben het niet altijd gemakkelijk om naar school te gaan. Ze zijn bijvoorbeeld vaak ziek en pendelen veel tussen het ziekenhuis, thuis en de school waardoor ze lessen missen. Op school hebben ze vaak bepaalde ondersteuning nodig die niet altijd voorzien is. Ondanks bepaalde moeilijkheden is het belangrijk dat deze kinderen onderwijs krijgen en hierin ondersteund worden.

Het M-decreet wil het onderwijs toegankelijker maken voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Het schept een algemeen kader voor ondersteuning voor kinderen met specifieke onderwijsbehoeften en is sinds 1 september 2015 van toepassing in alle Vlaamse scholen. De ‘M’ staat voor ‘maatregelen voor kinderen met specifieke onderwijsbehoeften.

Het decreet bestaat uit zes krachtlijnen:

1.    Eerst gewoon onderwijs, dan buitengewoon onderwijs

2.    Recht op redelijke aanpassingen

3.    Recht op inschrijven in een gewone school

4.    Nieuwe types in het buitengewoon onderwijs

5.    Nieuwe toelatingsvoorwaarden voor buitengewoon onderwijs

6.    Ondersteuning voor leerkrachten in het gewoon onderwijs

In het kader van het M-decreet wil men leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften met een gemotiveerd verslag of (inschrijvings)verslag de ondersteuning kunnen bieden die ze nodig hebben in een gewone school. Hierbij is het ook belangrijk dat leerkrachten en scholen ondersteund worden. Hiervoor werd een ondersteuningsmodel uitgewerkt. Dit ondersteuningsmodel treedt vanaf het schooljaar 2017-2018 in werking in het kleuter-, lager, secundair en hoger onderwijs. Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften en de scholen voor gewoon onderwijs zullen vanaf dan volgens het nieuwe model ondersteund worden.

Belangrijk! Iedere leerling met een ondersteuningsnood heeft recht op ondersteuning. De school is namelijk verplicht om redelijke aanpassingen te voorzien omdat zij verantwoordelijk is voor goed onderwijs aan alle leerlingen. Dit recht staat los van het feit of de leerling een gemotiveerd of (inschrijvings)verslag heeft.

Meer informatie vind je terug op de website van onderwijs Vlaanderen over:

Heb je als ouder nood aan informatie en ondersteuning voor het inclusietraject van je kind(eren)? Dan kan je terecht bij Steunpunt voor Inclusie.

Ervaringen omtrent de verschillende ondersteuningsvormen, het M-decreet en het ondersteuningsmodel mag je steeds aan ons melden via eline.bruneel@vlaamspatientenplatform.be. Op die manier kunnen we deze bundelen en meenemen in de gesprekken met het kabinet van Onderwijs.