18 april 2015 - Gezocht: vertegenwoordiger voor je rechten als patiënt!

 
Voorkant brochure Gezocht: vertegenwoordiger voor je rechten als patiënt

 

18 april is de Europese dag van de rechten van de patiënt. In samenwerking met het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid en de vier koepels van woonzorgcentra willen we dit jaar de aandacht vestigen op het belang van het aanduiden van een vertegenwoordiger. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw richt zich dit jaar op de woonzorgcentra omdat mensen bij opname in een woonzorgcentrum best zo snel mogelijk een vertegenwoordiger aanduiden. Ze doen dit namelijk best op het moment dat ze zich nog goed voelen en het zelf kunnen beslissen. Het aanduiden van een vertegenwoordiger kan ook vóór de opname in het woonzorgcentrum al met de huisarts of de thuisverpleegkundige besproken worden. Een informatiefolder en affiche zullen verspreid worden in alle woonzorgcentra van de koepels. Op 18 april zal het Vlaams Patiëntenplatform de campagne speciaal onder de aandacht brengen in zes woonzorgcentra in Vlaanderen door er folders uit te delen en bewoners en bezoekers te informeren. Het campagnemateriaal vind je onderaan deze pagina. 

Wie zal mijn vertegenwoordiger zijn? 

Sinds 2002 bestaat de wet op de patiëntenrechten. In deze wet zitten alle rechten die je hebt als patiënt ten aanzien van een zorgverlener zoals een huisarts, specialist, apotheker of tandarts. Zo heb je onder andere recht op kwaliteitsvolle dienstverlening, vrije keuze van zorgverstrekker, bescherming van je privacy, inzage in je patiëntendossier en heb je ook recht op vertegenwoordiging. Wanneer je zelf je patiëntenrechten niet meer kan uitoefenen, bijvoorbeeld door dementie of omdat je om een medische reden niet bij machte bent je wil te uiten, dan zal iemand anders dit in jouw plaats doen. Het is belangrijk dat je zelf tijdig een vertegenwoordiger aanduidt die je patiëntenrechten zal uitoefenen wanneer jij dit niet meer kan. Je kan met je vertegenwoordiger dan ook op voorhand je wensen bespreken. Wil je gereanimeerd worden? Wil je nog chemotherapie krijgen? Wil je nog geopereerd worden? Als je niemand als vertegenwoordiger hebt aangeduid, zal iemand van de familie of de zorgverlener de medische beslissingen nemen. Dit is dan niet noodzakelijk de persoon die jij zelf zou kiezen.  

Vertegenwoordiger aanduiden op het moment dat men zich nog goed voelt

Eerstelijnswerkers zoals een huisarts of een thuisverpleegkundige kunnen de patiënt informeren over het belang van een vertegenwoordiger. Zij kunnen dit ter sprake brengen zodat de patiënt hierover met familie of goede vrienden kan nadenken.

Bij verblijf in een woonzorgcentrum is het belangrijk dat bewoners tijdig nadenken over wie zij als vertegenwoordiger willen. Bewoners in een woonzorgcentrum kunnen immers in een toestand van wilsonbekwaamheid terechtkomen waardoor ze niet meer kunnen zeggen wat ze willen of hun patiëntenrechten niet meer kunnen doen gelden. Als er een vertegenwoordiger is aangeduid, weten het woonzorgcentrum en de zorgverleners wie de bewoner vertegenwoordigt en tot wie ze zich moeten richten wanneer er bijvoorbeeld medische beslissingen genomen moeten worden. De vertegenwoordiger kan in naam van en voor de bewoner de patiëntenrechten afdwingen.


Ook de Vlaamse minister van Welzijn en Volksgezondheid, Jo Vandeurzen, hecht veel belang aan het tijdig aanduiden van een vertegenwoordiger:

“Het is erg belangrijk dat er met de bewoners tijdig wordt gesproken over wie de stem van de bewoner kan vertegenwoordigen, wanneer deze niet meer bij machte is zijn wil te uiten en zijn patiëntenrechten te doen gelden. Daarom namen we de bespreking en aanduiding van de vertegenwoordiger ook op in de kwaliteitsindicatoren en metingen die in de woonzorgcentra worden opgevolgd. Het is positief dat het Vlaams Patiëntenplatform vzw het belang van een vertegenwoordiger met deze actie onder de aandacht brengt.” 


Het nieuwe beschermingsstatuut

De recent vernieuwde wetgeving over het beschermingsstatuut heeft ook gevolgen voor de wet patiëntenrechten, meer bepaald voor wie de rol van de vertegenwoordiger vervult. Wanneer een patiënt geen vertegenwoordiger heeft aangeduid en onder bewind geplaatst wordt door de vrederechter, dan kan de vrederechter ook een bewindvoerder aanduiden voor de uitoefening van zijn patiëntenrechten. Dit kan heel wat verwarring en onrust veroorzaken als de bewindvoerder iemand is die de patiënt niet goed kent of vertrouwt. Een aangeduide vertegenwoordiger komt steeds boven de bewindvoerder te staan. Door een vertegenwoordiger aan te duiden, kan je dit dus vermijden. 

Hoe duid ik een vertegenwoordiger aan? 

Je kunt een vertegenwoordiger aanwijzen door zijn naam op te nemen in je wilsverklaring of door een eenvoudig document op te maken dat je naam en de naam van je vertegenwoordiger vermeldt. 

  • Via deze link kan je het voorbeeldformulier downloaden. Het ingevulde forumlier laat je dan opnemen in je patiëntendossier bij je huisarts, specialist, woonzorgcentrum,….

Actie op 18 april 2015

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw ontwikkelde in samenwerking met onderstaande organisaties/instanties een folder die oudere personen in de thuiszorg en zij die gaan wonen in een woonzorgcentrum aanmoedigt om een vertegenwoordiger aan te duiden: 

Deze folder zal verspreid worden in alle woonzorgcentra van de koepels. Wij zullen de campagne speciaal onder de aandacht brengen op 18 april in zes woonzorgcentra in Vlaanderen door er folders uit te delen en bewoners en bezoekers te informeren. Het campagnemateriaal vind je hier terug:

Affiche Gezocht: vertegenwoordiger voor je rechten als patiënt
 
Voorbeeld brochure Gezocht : vertegenwoordiger voor je rechten als patiënt
 

Klik hier om het volledige persbericht (17.04.2015) te lezen. 

Wil je meer weten over je patiëntenrechten? Surf naar onze themapagina over patiëntenrechten!

Getuigenissen

“In 1976 is mijn vader overleden. Hij lag op dat moment al enige tijd in een kunstmatige coma na drie ingrepen aan maag en slokdarm in het kader van kankerbehandeling. Op een bepaald moment kwam de chirurg naar mij toe (niet naar mijn moeder, zoals je zou verwachten) en vroeg mij toestemming om de behandeling te beëindigen omdat er geen kans meer was op herstel. Deze moeilijke beslissing heb ik moeten nemen, maar ik heb het er heel lang heel moeilijk mee gehad. Niet omdat ik niet de juiste beslissing genomen had, maar wel omdat ik zielsveel had gehouden van mijn vader en ik deze beslissing met niemand kon of wilde delen op dat moment. Mijn moeder heb ik het nooit verteld. Zij had me deze beslissing nooit vergeven en zou dat ook niet hebben kunnen begrijpen. Ik was op dat moment 36 en studeerde kinesitherapie. Mijn zus heb ik pas veel later deze beslissing meegedeeld. Zo’n beslissing moeten nemen, ook al ben je ervan overtuigd dat het de juiste beslissing is, blijft nog jaren nazinderen.”

Coby, Vlaamse Vereniging voor Bechterewpatiënten vzw - Spondylitis


“Mijn moeder is dement en verblijft sinds enkele maanden in een woonzorgcentrum bij ons in de buurt. Mijn broer en ik gaan zo dikwijls mogelijk op bezoek en proberen zo goed mogelijk af te stemmen met de medewerkers van het woonzorgcentrum. Mijn moeder en ik zijn steeds twee handen op één buik geweest, de band tussen mijn moeder en mijn broer is nooit fantastisch geweest. Hij heeft ook een heel andere visie over wat onze moeder wel en niet zou willen. We geraken het er absoluut niet eens over. Mijn moeder kan het op dit moment niet meer zelf aangeven, maar ik ben er van overtuigd dat ze zou willen dat ik haar wensen uit naar de medewerkers en artsen toe. We hebben echter nooit op papier gezet dat ik haar vertegenwoordiger zou moeten worden. Voor de medewerkers en artsen is dit ook een heel vervelende en verwarrende situatie, want zij krijgen tegenstrijdige signalen en weten niet naar wie ze nu moeten luisteren.”

Anoniem


“Wij hebben een bewoner in ons woonzorgcentrum voor wie de vrederechter een bewindvoerder heeft aangeduid. De vrederechter heeft de  bewindvoerder ook opdracht gegeven om de patiëntenrechten uit te oefenen. Betekent dit nu dat wij die bewindvoerder moeten uitnodigen voor het multidisciplinair overleg, samen met al de zorgverleners? Wij zouden dat ongepast vinden omdat de vrederechter een advocaat heeft aangesteld als bewindvoerder en die advocaat kent de bewoner niet goed en weet niet wat zijn wensen zijn. Hoe kan die de stem van onze bewoner vertolken? “

Anoniem

 


“Ik ben nu 75 jaar oud en heb geen directe familie meer. Mijn ouders zijn overleden en ik heb geen broers of zussen. Wel heb ik een heel goed contact met mijn buurman Jean-Pierre, we zien elkaar dagelijks en komen erg goed overeen. Ik heb een heel duidelijk beeld van wat ik wel en niet wil naar mijn levenseinde toe. Zo wil ik niet meer gereanimeerd worden en wil ik ook geen operaties meer ondergaan. Ik maak me zorgen over het moment dat ik dit niet meer zelf kan vertellen aan de zorgverleners. Kan ik vragen aan mijn buurman dat hij dan aan de zorgverleners vertelt wat mijn wensen zijn?”

 Anoniem

 

Meer informatie

 

Getuigenis:

 

“Ik ben nu 75 jaar oud en heb geen directe familie meer. Mijn ouders zijn overleden en ik heb geen broers of zussen. Wel heb ik een heel goed contact met mijn buurman Jean-Pierre, we zien elkaar dagelijks en komen erg goed overeen. Ik heb een heel duidelijk beeld van wat ik wel en niet wil naar mijn levenseinde toe. Zo wil ik niet meer gereanimeerd worden en wil ik ook geen operaties meer ondergaan. Ik maak me zorgen over het moment dat ik dit niet meer zelf kan vertellen aan de zorgverleners. Kan ik vragen aan mijn buurman dat hij dan aan de zorgverleners vertelt wat mijn wensen zijn?”

 Anoniem

Lees hier meer getuigenissen!