Uit: Samenspraak 75 | Inhoudstafel >

Edito

Werken met een chronische aandoening

Met een chronische aandoening aan de slag gaan of blijven, is niet vanzelfsprekend. Nochtans is werken voor mensen met een chronische ziekte niet alleen belangrijk om een volwaardig inkomen te bekomen, maar ook om sociale contacten te onderhouden en om zich te integreren in de maatschappij. Daarom is werkgelegenheid voor mensen met een chronische aandoening al jaren een belangrijk strijdpunt voor het Vlaams Patiëntenplatform.

In dit themanummer van onze nieuwsbrief staat werken met een chronische aandoening centraal. Eerst leggen we jullie enkele opvallende resultaten van onze bevraging erover voor. Vervolgens komen de belangrijkste ondersteunende maatregelen en in het bijzonder toegelaten arbeid aan bod. Naast het verhaal van Dorien over haar zoektocht naar werk, laten we ook iemand aan het woord die door haar gezondheidstoestand niet meer in staat is om te werken. In deze nieuwsbrief kan je ook enkele nuttige tips ter voorbereiding van je afspraak met de adviserend geneesheer en een paar wist-je-datjes vinden. We ronden dit nummer af met een kort overzicht van de belangrijkste aanbevelingen van het VPP voor het beleid rond werk.

Vragenlijst over chronische aandoening en werkgelegenheid

Dat het thema werk bij heel wat mensen met een chronische aandoening leeft, bleek uit de respons op de vragenlijst ‘een chronische aandoening en werkgelegenheid’, die we vorig jaar uitstuurden. Met die vragenlijst proberen we de realiteit van mensen met een chronische ziekte die werken nog beter te begrijpen. Door alle mogelijke knelpunten in kaart te brengen, kunnen we, gewapend met enkele belangrijke vaststellingen, met onze aanbevelingen bij het beleid aankloppen.

Elke patiëntenvereniging die lid is van het VPP werd gevraagd om de vragenlijst onder zijn leden te verspreiden via het tijdschrift, per mail of de website van de vereniging. In totaal startten 1091 personen met het invullen van de vragenlijst. 728 van hen hebben de enquête volledig afgerond. 92,3% van de respondenten is tussen 21 en 60 jaar oud en heeft dus de beroepsactieve leeftijd (15-64 jaar). De vrouwen zijn sterk vertegenwoordigd onder de respondenten (79,7%).

Hierna zetten we enkele belangrijke vaststellingen op een rijtje. Wie geïnteresseerd is, kan het volledige rapport over de survey aanvragen bij onze projectverantwoordelijke Sarah Defloor
(sarah.defloor@vlaamspatientenplatform.be).

De wil om te werken overheerst

  • 79,1% van de 407 niet-werkende respondenten wil werken
  • 54,8% van diegenen die opnieuw willen werken, wil zich herscholen voor ander werk
  • 15,2% van de niet-werkende respondenten wil als zelfstandige aan de slag

Iets minder dan de helft van de 728 respondenten (44,1%) was op het moment van het invullen van de vragenlijst nog aan de slag.

Het is opmerkelijk dat 4 op 5 van de respondenten die niet aan de slag zijn wel willen werken (79,1%).

Meer dan de helft van de respondenten die aangeven opnieuw te willen werken, is bereid om zich om te herscholen.

Op aanraden van een arts minder gaan werken of zelfs stoppen met werken

  • 57,2% van de niet-werkende respondenten* heeft de werktijd verminderd door zijn ziekte 
  • 58,3% geeft aan dat de vermindering van de werktijd gebeurde op vraag/suggestie van een arts
  • 61% werd aangeraden om te stoppen met werken
  • 69,7% werd aangeraden om te stoppen door de behandelende arts 

* 57,3% van de werkende respondenten 

De meerderheid van de respondenten heeft de werktijd verminderd omwille van zijn/haar ziekte (57,3% van de werkende respondenten en 57,2% van de niet-werkende respondenten).

Opvallend is dat 58,3% van de niet-werkende respondenten zegt dat de vermindering van werktijd gebeurde op aanraden van een arts.

70,8% van de respondenten geeft aan gestopt te zijn met werken omdat ze niet meer in staat waren om het werk naar behoren te doen.

61,0% van de respondenten werd aangeraden om te stoppen met werken. Bij de meerderheid van hen (69,7%) raadde de behandelende arts hen aan om te stoppen.

Pijn en vermoeidheid zorgen voor hinder bij de uitoefening van een job

Hinder door pijn en vermoeidheid
  werken niet werken
grote of zeer grote hinder door vermoeidheid 61,9% 78,2%
grote of zeer grote hinder door pijn 52,7% 72,9%

Veel mensen met een chronische aandoening ervaren heel wat hinder door vermoeidheid en/of pijn.

61,9% van de werkende en 78,2% van de niet-werkende respondenten ondervindt of ondervonden bij het uitoefenen van een job grote of zeer grote hinder door vermoeidheid.

52,7% van de werkende en 72,9% van de niet-werkende respondenten geeft aan bij de uitoefening van hun job grote of zeer grote hinder te ondervinden door pijn. 

Ondersteunende maatregelen worden onvoldoende benut

Ondersteunende maatregelen
  werken niet werken
geen ondersteunende maatregel 68,5% 80,5%
geen steun om andere job te vinden of job te behouden 76,6% 76,2%
Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) 14,6% 5,6%
toegelaten arbeid 16,5% 3,8%

De meeste respondenten blijken niet gemakkelijk de weg te vinden naar een ondersteunende maatregel voor werkgelegenheid. 68,5% van de werkende respondenten zegt dat ze niet van zo’n maatregel genieten. 80,5% van de niet-werkende respondenten geniet of genoot niet van een ondersteunende maatregel.

Drie kwart van de respondenten verklaart geen steun te hebben gekregen om zijn baan te behouden of een andere baan te vinden.

Slechts 14,6% van de respondenten die aan de slag zijn geniet van een Vlaamse ondersteuningspremie (of VOP). Slechts 5,6% van de niet-werkende respondenten kreeg een VOP.

Hoewel slechts 16,5% van de werkende respondenten aan de slag is in het systeem van toegelaten arbeid, blijkt uit de andere reacties van de respondenten dat dit systeem wel “op maat” van de patiënt kan worden ingezet. Het biedt personen met een chronische ziekte de mogelijkheid om het voor hen haalbare aantal uren of dagen te werken en zo loon met een uitkering te combineren

Met deze resultaten naar het beleid toe

Met deze opvallende resultaten onder de arm, plant het VPP de volgende maanden gesprekken met VDAB, RIZIV, werkgevers- en werknemersorganisaties om de problemen die mensen met een chronische aandoening op werkvlak ondervinden uit te diepen. We zijn ervan overtuigd dat het belangrijk is om samen te werken aan een arbeidsmarkt die open staat en toegankelijk is voor mensen met een chronische aandoening die willen en kunnen werken. Verder in deze nieuwsbrief komen de belangrijkste aanbevelingen van het VPP aan bod.

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.