Uit: Samenspraak 105 | Inhoudstafel >

Edito

Welke gegevens delen ziekenhuizen elektronisch met de patiënt?

Welke ziekenhuizen delen al elektronisch gegevens met de patiënt? Welke gegevens delen ze? Zijn er verschillen tussen de verschillende types ziekenhuizen? Net als in 2018 en 2019 contacteerde het VPP alle Vlaamse en Brusselse ziekenhuizen om dit in kaart te brengen.

Voor een patiënt kan het zeer nuttig zijn om zijn of haar medische gegevens online in te kijken. Een patiënt die goed geïnformeerd is, kan zijn of haar behandeling beter opvolgen en hierover samen met de arts beslissingen nemen. Sinds mei 2018 kan een patiënt makkelijker zijn of haar gegevens inkijken door de lancering van de website mijngezondheid.be. Op die website kan je als patiënt zelf inloggen en kijken welke gegevens van jou online beschikbaar zijn. Maar voordat je je gegevens online kan inkijken moeten zorgverleners en instellingen deze gegevens elektronisch delen.

Om te achterhalen of ziekenhuizen al veel gegevens elektronisch delen met hun patiënten contacteerde het VPP in 2018 en 2019 alle Vlaamse en Brusselse ziekenhuizen. Dit jaar herhaalden we deze actie.

In totaal contacteerden we dezelfde 105 algemene, psychiatrische en revalidatieziekenhuizen in Vlaanderen en Brussel als vorig jaar. Van 28 ziekenhuizen ontvingen we geen antwoord.

Om er zeker van te zijn dat de antwoorden van de ziekenhuizen correct zijn, toetsten wij deze nog eens af bij de verschillende hubs. Een hub is een elektronisch uitwisselingsnetwerk voor gezondheidsgegevens van de ziekenhuizen.

De verschillende hubs (CoZo, VZN KUL, Abrumet) keken de gegevens die wij ontvingen na. Uit hun feedback blijkt dat er toch wat verschillen zijn tussen de antwoorden van de ziekenhuizen en de antwoorden van de hubs. De verschillen koppelden we terug naar de ziekenhuizen en we peilden naar mogelijke verklaringen.

Op deze manier kregen we ook info over zorginstellingen die eerst niet antwoordden op onze oproep. Zo konden we het aantal zorginstellingen waar wij niet van weten of zij elektronisch gegevens delen met de patiënt terugbrengen van 28 naar slechts 2 ziekenhuizen.

Algemeen overzicht

In 2018 waren er:

  • 66 (63%) ziekenhuizen die gegevens elektronisch deelden;
  • 31 (30%) die geen gegevens elektronisch deelden;
  • en 8 (7%) waarvan we het niet wisten.

In 2019 waren er:

  • 85 (81%) ziekenhuizen die gegevens elektronisch delen;
  • 17 (16%) die geen gegevens elektronisch deelden;
  • en 3 (3%) waarvan we het niet wisten.

In 2020:

  • delen 81 (77%) ziekenhuizen elektronisch gegevens met de patiënt;
  • 22 (21%) doen dit niet;
  • van twee zorginstellingen ontvingen we geen gegevens.

Zijn er provinciale verschillen?

In vergelijking met 2019 ging enkel West-Vlaanderen er op vooruit. Deze provincie wordt zo koploper wat betreft elektronische gegevensdeling met 95% (of 19/20) van de ziekenhuizen die elektronisch gegevens deelt met de patiënt. In Oost-Vlaanderen (92% of 22/24), Antwerpen (90% of 19/21), Vlaams Brabant (85% of 11/13) en Limburg (75% of 9/12) blijft het aantal ziekenhuizen dat elektronisch gegevens deelt met de patiënt even hoog. In Brussel (6% of 1/15) daalt het aantal ziekenhuizen dat elektronisch gegevens deelt met de patiënt ten opzichte van 2019.

Een mogelijke verklaring voor deze daling, en dus ook de daling in algemene cijfers (zie boven), is dat wij de antwoorden aftoetsten bij de hubs, waarbij een aantal verschillen met vorig jaar aan het licht kwamen. Zo dachten er in Brussel meer ziekenhuizen aan elektronisch gegevensdeling te doen dan werkelijk bleek na aftoetsing met de hubs.   

Wat wordt er gedeeld?

Welke gegevens worden er elektronisch gedeeld? Zoals reeds vermeld deelt 77% (81) van alle ziekenhuizen in Vlaanderen en Brussel elektronisch gegevens met de patiënt. 40% (42) deelt alle categorieën van gegevens: RX-beelden, rapporten en resultaten, laboresultaten, en ontslagbrieven. 35% (37) deelt niet al deze categorieën maar wel verschillende van deze categorieën en 2% (2) deelt enkel RX-beelden. In vergelijking met 2019 zien we een positieve evolutie: het aandeel ziekenhuizen dat alle categorieën deelt stijgt (40% in 2020 t.o.v. 28% in 2019).

Een externe dienst, Pacs On Web, zorgt er al jaren voor dat ziekenhuizen RX-beelden kunnen delen. Voor ons is delen van RX-beelden daarom niet voldoende om over een volwaardige elektronische gegevensdeling met de patiënt te spreken.

Zijn er verschillen per type ziekenhuis?

Ook dit jaar zijn de algemene ziekenhuizen met 84% koploper in het delen van elektronische gegevens met de patiënt, gevolgd door psychiatrische ziekenhuizen (71%) en revalidatieziekenhuizen (50%).

Elektronische gegevensdeling van de algemene ziekenhuizen

Zoals eerder vermeld zijn de algemene ziekenhuizen koploper op vlak van elektronische gegevensdeling met de patiënt (84% of 53/63). Hiervan deelt 98% (52) RX-beelden, 96% (51) rapporten en resultaten, 93% (49) laboresultaten, en 83% (44) ontslagbrieven. 67% van de algemene ziekenhuizen (42) delen alle mogelijke categorieën van gegevens. In 2019 was dit nog maar 46%, en in 2018 slechts 25%.

Elektronische gegevensdeling van de psychiatrische ziekenhuizen

Bij psychiatrische ziekenhuizen die elektronisch gegevens delen met de patiënt (71% of 24/34) deelt 100% (24) ontslagbrieven, 83% (20) rapporten en resultaten en 17% (4) laboresultaten. Het aantal psychiatrische ziekenhuizen dat zowel ontslagbrieven, rapporten en resultaten, als laboresultaten deelt stijgt.

Elektronische gegevensdeling van de revalidatieziekenhuizen

Bij de revalidatieziekenhuizen die elektronisch gegevens delen met de patiënt (50% of 4/8) delen alle ziekenhuizen (4) ontslagbrieven, twee ziekenhuizen delen RX-beelden, twee delen rapporten en resultaten, en één ziekenhuis deelt laboresultaten. Eén revalidatieziekenhuis deelt alle vier categorieën van documenten met de patiënt.

Elektronische gegevensdeling met de patiënt, een stap vooruit

Ondanks de vooruitgang sinds 2018 gebeurt er nog te weinig elektronische gegevensdeling met de patiënt. 1 op 5 van alle Vlaamse en Brusselse ziekenhuizen deelt nog geen elektronische gegevens en van twee zorginstellingen weten we het niet. Zeker in Brussel is er nog veel werk aan de winkel. Hier deelt nog maar één ziekenhuis elektronisch gegevens met de patiënt! Daarnaast zien we dat het aantal ziekenhuizen dat elektronisch gegevens deelt met de patiënt blijft stijgen. West-Vlaanderen mag zich koploper noemen als het op gegevensdeling met de patiënt in de ziekenhuizen aankomt!

Verschillende ziekenhuizen delen de resultaten van coronatesten elektronisch met de patiënt. Dit is zeer belangrijk om snel je testresultaat te kenen. We zijn zeer blij dat ziekenhuizen deze resultaten rechtstreeks ter beschikking stellen van de patiënt. Ziekenhuizen die enkel deze resultaten elektronisch delen met de patiënt worden echter niet beschouwd als ziekenhuizen die elektronisch gegevens delen. Elektronische gegevensdeling met de patiënt houdt namelijk meer in dan enkel testresultaten voor één bepaalde test delen met de patiënt.


Twee ziekenhuizen delen enkel RX-beelden. Dit wordt al jaren gerealiseerd via een externe dienst. Daarom is RX-beelden delen niet voldoende om over een volwaardige elektronische gegevensdeling met de patiënt te spreken.

Ten opzichte van 2018 en 2019 zien we wel al een hele vooruitgang, maar we zijn er nog niet! Het VPP vraagt dat alle ziekenhuizen alle gegevens delen met de patiënt. Om als patiënt een actieve rol op te kunnen nemen, is het essentieel dat je over al je informatie kan beschikken. Informatie ontvangt een patiënt tijdens een gesprek met een zorgverlener, maar het is belangrijk dat je die informatie nog eens kan nalezen, herlezen, terug opzoeken, vragen kan voorbereiden, de info kan bespreken met een vertrouwenspersoon of huisarts…

Het VPP zal de ziekenhuizen blijven sensibiliseren en aansporen om dit mogelijk te maken. Ons overzichtskaartje houden we graag up-to-date zodat je zelf kan opzoeken en volgen hoe ver jouw ziekenhuis staat. Wij nodigen je alvast uit om tijdens je volgende consultatie  te vragen wat jouw ziekenhuis al elektronisch deelt met de patiënt!

Wat deelt jouw ziekenhuis al?

Benieuwd wat de ziekenhuizen bij jou in de buurt elektronisch delen met de patiënt? Bekijk het op onze website!

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.