Uit: Samenspraak 0104 | Inhoudstafel >

Edito

Wat vertelde jij ons over niet-dringend ziekenvervoer?

We ontvangen geregeld vragen en klachten over niet-dringend ziekenvervoer. Hieruit blijkt dat de organisatie van het niet-dringend ziekenvervoer beter kan. We diepten deze knelpunten uit aan de hand van een bevraging. We verwerkten de antwoorden tot een rapport en delen graag de resultaten met jullie. 

Wie nam er deel aan de bevraging?

In totaal namen 126 respondenten deel aan de bevraging. In 81% van de gevallen vulde de patiënt de bevraging zelf in en 19% van de respondenten was een naaste of mantelzorger. Er namen ongeveer evenveel mannen (48%) als vrouwen (52%) van uiteenlopende leeftijden deel. De leeftijd van de patiënten varieert sterk tussen 27 en 97 jaar met een gemiddelde van 65 jaar.

De patiënten vermeldden ook aan welke aandoening(en) ze lijden. Dit toont een grote variatie aan aandoeningen:

  • patiënten met longaandoeningen, zoals COPD, mucoviscidose, longtransplanten …;
  • patiënten met nieraandoeningen, zoals nierinsufficiëntie al dan niet afhankelijk van dialyse;
  • patiënten met neurologische aandoeningen, zoals dwarslaesie, polyneuropathie, hersenverlamming, ziekte van Parkinson, multiple sclerose … ;
  • patiënten met kanker;
  • patiënten met andere aandoeningen, zoals hartaandoeningen, diabetes, ziekte van Crohn …

Wat zijn de resultaten van de bevraging?

Wie voert het vervoer uit?

De grote meerderheid van het vervoer wordt verzorgd door professionele vervoerders. Daarnaast maken patiënten ook gebruik van vervoer door vrijwilligers. Het vervoer door vrijwilligers gebeurde vaker door de Minder Mobielen Centrale (MMC) dan door andere organisaties zoals het vrijwilligersvervoer van het ziekenfonds.

Via welke kanalen wordt vervoer aangevraagd?

Ziekenvervoer kan je via verschillende kanalen aanvragen. Het is ook niet altijd de patiënt zelf die zijn vervoer regelt. Dit kan ook gebeuren door de zorginstelling waar de patiënt verblijft of door een zorgverlener uit de eerste lijn (huisarts, sociaal assistent, thuisverpleegkundige …).

Een eerste mogelijkheid om niet-dringend vervoer aan te vragen, is via het ziekenfonds. Afhankelijk van welk ziekenfonds, is er een aanbod aan vrijwilligersvervoer en professioneel vervoer. Een vervoerscentrale zoals Mutas vormt een tweede mogelijkheid om ziekenvervoer aan te vragen. Zij hebben contracten en prijsafspraken met zowel professionele als vrijwillige vervoersdiensten. De aanvrager (de patiënt zelf of een zorgverlener) contacteert de centrale en deze zorgt voor de praktische en administratieve afhandeling van de aanvraag. Tot slot kan je ook rechtstreeks contact opnemen met een vervoersdienst, zonder tussenkomst van een ziekenfonds of Mutas. Dit kan zowel gaan om professionele vervoerders als om een vervoersdienst met vrijwillige chauffeurs.

Uit de bevraging blijkt dat de aanvragen voor vervoer redelijk gelijk gespreid zijn over de verschillende kanalen. Patiënten richten zich ongeveer even vaak tot hun ziekenfonds als tot de vervoerscentrale of rechtstreeks tot een vervoersdienst. Daarnaast wordt het vervoer in bijna 1 op 4 van de gevallen aangevraagd door een zorginstelling en 1 op 10 keer door een zorgverlener uit de eerste lijn.

Foto: Pixabay

In welke situaties wordt ziekenvervoer gebruikt?

Waarvoor maakten patiënten gebruik van niet-dringend ziekenvervoer? We onderscheiden hierin vier situaties:

  • voor een behandeling of consultatie in het ziekenhuis;
  • voor een opname in of bij het ontslag uit het ziekenhuis;
  • voor vervoer tussen twee ziekenhuizen;
  • voor ambulante zorgen: naar de huisarts, tandarts, kinesitherapeut, psycholoog …

Patiënten gebruiken het niet-dringend vervoer vooral voor een behandeling of consultatie in het ziekenhuis. Daarnaast vraagt de helft vervoer aan voor een opname in of ontslag uit het ziekenhuis. Nog één op vier patiënten laat weten dat hij of zij vervoerd is van het ene ziekenhuis naar het andere. Op de laatste plaats komt het vervoer voor ambulante zorgen buiten het ziekenhuis. Hier doet één op vijf patiënten een beroep op.

Zijn patiënten tevreden over ziekenvervoer?

Uit de bevraging blijkt dat de meerderheid van de patiënten tevreden was over het ziekenvervoer. Toch was 27% van de patiënten niet of zelfs helemaal niet tevreden over het ziekenvervoer. Er is dus zeker nog werk aan de winkel.

Voornamelijk over volgende punten zijn patiënten het minst tevreden:

  • de administratie die nodig is voor het vervoer zoals attesten voor terugbetaling;
  • de informatie over kostprijs en terugbetaling;
  • de mogelijkheid om een mantelzorger of naaste te laten meerijden zonder bijkomende kosten.

Verder zijn patiënten redelijk tevreden over:

  • de procedure om vervoer aan te vragen en
  • de bereikbaarheid van de vervoerscentrale of –dienst.

En zijn patiënten (zeer) tevreden over:

  • de houding, begeleiding, rijgedrag en stiptheid van het vervoer en
  • de staat van het voertuig.

Een belangrijk pijnpunt voor patiënten is de kostprijs van ziekenvervoer. De kosten van ziekenvervoer kunnen hoog oplopen voor de patiënt. Dit gaat zowel om éénmalig erg hoge facturen als om hoge kosten door een veelvuldige nood aan ziekenvervoer. Ziekenvervoer is voor veel patiënten noodzakelijk om zorgafspraken na te komen. Wanneer dit onbetaalbaar is, brengt dit de toegankelijkheid van zorg in gevaar.

Er zijn verschillende oorzaken voor de hoge kostprijs voor patiënten: inefficiënte coördinatie en organisatie van ziekenvervoer, gebrek aan regelgeving rond tarieven, beperkte tegemoetkomingen of beschermingsmaatregelen (bijvoorbeeld de maximumfactuur),  onvoldoende financiële middelen vanuit de overheden …

Hoe gaan we met de resultaten aan de slag?

De resultaten van de bevraging werden in een uitgebreid rapport gegoten. We formuleerden ook aanbevelingen en voorstellen tot verbetering voor alle betrokken partijen zoals de overheden, vervoersdiensten, ziekenfondsen, vervoerscentrales, zorgverleners en zorginstellingen.

Enkele aanbevelingen die we formuleerden:

  • Maak meer financiële middelen vrij om betaalbaar ziekenvervoer te garanderen voor patiënten die hier nood aan hebben.
  • Maak werk van transparante prijsafspraken en tariefzekerheid zodat patiënten vooraf weten wat het vervoer hen zal kosten.
  • Indexeer de tegemoetkomingen vanuit de verplichte ziekteverzekering.
  • Breid de terugbetaling van vervoerskosten vanuit de verplichte ziekteverzekering uit naar patiënten met het statuut van persoon met chronische aandoening die hoge en terugkerende vervoerskosten hebben.
  • Tel de kosten van het ziekenvervoer mee voor de maximumfactuur zodat patiënten beschermd worden tegen hoge gezondheidskosten.
  • Pas de derde-betalersregeling toe en hanteer een back office-verwerking[1] om de administratieve belasting van de patiënt te beperken en de zorg beter toegankelijk te houden voor patiënten in een financieel kwetsbare situatie.
  • Zorg voor eenduidigheid in de administratieve procedures voor attesten en facturatie om onnodige administratieve rompslomp bij zowel patiënten als zorgverleners te beperken. Zet in op een digitale flow om de administratieve afhandeling te ondersteunen.
  • Maak werk van afstemming en duidelijkheid over hoe het interhospitaal georganiseerd wordt, wat de prijs is en wie dit financiert. Er is dringend nood aan een oplossing om dit vervoer betaalbaar te maken.

Tips: waar moet je op letten als je ziekenvervoer aanvraagt?

  • Informeer bij je ziekenfonds welke mogelijkheden van ziekenvervoer zij aanbieden, wat het meest geschikt is voor jouw situatie en hoe je dit vervoer moet aanvragen.
  • Informeer je ook vooraf over de kostprijs en op welke tegemoetkomingen je recht hebt.
  • Is er geen medische begeleiding nodig? Dan kan je misschien kiezen voor vrijwilligersvervoer. Dit kan voordeliger zijn dan professioneel vervoer. Informeer bij je ziekenfonds naar alternatieve vervoersmogelijkheden.
  • Vraag je vervoer altijd aan via de vervoerscentrale van je ziekenfonds. Dit verlaagt in de meeste gevallen de kostprijs.
  • Laat je factuur controleren door je ziekenfonds als je vragen hebt.
  • Heb je klachten? Breng je ziekenfonds en de ziekenververvoerder op de hoogte. Vind je bij hen geen gehoor? Dan kan je klacht indienen bij de commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer[2].

[1] De patiënt betaalt enkel zijn persoonlijk aandeel en de centrale regelt i.p.v. de patiënt de nodige attesten en tegemoetkomingen van de verplichte en aanvullende ziekteverzekering en handelt de facturen met de vervoerdiensten af.

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.