Uit: Samenspraak 79 | Inhoudstafel >

Edito

Wat kan het VAPH voor je doen? Terugbetaling van aanpassingen en aanvullende rijlessen

Iemand die omwille van een handicap of beperking hulpmiddelen nodig heeft om zijn dagelijks leven te organiseren kan terecht bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH). Zo komt het VAPH onder andere tussen in de kosten wanneer je aanpassingen nodig hebt om als bestuurder of passagier met de wagen (mee) te rijden. Bovendien kan je ook extra rijlessen krijgen om te leren omgaan met je aangepaste wagen. 

Afhankelijk van de beperkingen die iemand ondervindt zijn er heel wat opties om het (mee)rijden met een auto toch mogelijk te maken. Zo kan je beroep doen op het VAPH voor bijvoorbeeld voetbesturing, een draaizetel of rolstoelvergrendeling. De verschillende types van aanpassingen zijn opgenomen in de zogenaamde refertelijst met vermelding van de maximale tegemoetkoming die je hiervoor kan ontvangen. Onderaan dit artikel geven we je de nodige links mee om de juiste bedragen, procedures en technische details op te zoeken. Waar we het nu vooral over willen hebben is het verband tussen het VAPH en medische rijgeschiktheid. We klopten met onze vragen aan bij het VAPH en kwamen er meteen terecht bij enkele hulpvaardige medewerkers met heel wat expertise.

Wat is de link tussen een voertuigaanpassing, die het CARA voorstelt, en het VAPH? 

"Het CARA attesteert de rijgeschiktheid van een persoon en stelt daarbij vast of er specifieke aanpassingen aan het voertuig noodzakelijk zijn. Indien CARA bepaalde aanpassingen noodzakelijk acht dan mag je zonder deze aanpassingen niet als bestuurder deelnemen aan het verkeer. Bij het VAPH kan je terecht voor een tussenkomst in de kosten om die aanpassingen te laten aanbrengen aan je wagen." 

"De geldigheid van de rijgeschiktheid kan ook beperkt worden in tijd, bijvoorbeeld bij evolutieve aandoeningen. Vandaar vereist het VAPH een CARA-attest voor alle aanpassingen die bedoeld zijn om de persoon met een handicap zelfstandig met de wagen te laten rijden. Een uitzondering op deze regel zijn personen met een handicap die een rijbewijs behaalden vóór 1993 en die melding maakten van hun beperkingen, maar toch een ‘gewoon’ rijbewijs B kregen. Zij moeten zich – voor wat de tegemoetkomingen van het VAPH betreft – niet tot het CARA wenden voor aanvragen voor aanpassingen die ze vroeger ook al kregen. Voorwaarde is wel dat zij met een doktersattest kunnen aantonen dat er inmiddels geen evolutie van hun beperking is geweest."

Hoe lang duurt het gemiddeld van zodra iemand een aanvraag indient bij het VAPH tot hij effectief kan rondrijden in zijn aangepaste wagen?

Het VAPH heeft geen zicht op het volledige traject van een auto-aanpassing in die zin dat wij bijvoorbeeld niet exact weten wanneer een auto uiteindelijk in gebruik wordt genomen. We kunnen ons bijgevolg enkel uitspreken over de gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag voor auto-aanpassingen binnen het VAPH. De doorlooptijd bedraagt gemiddeld 93 dagen maar beperkt zich dus vanaf het moment dat het VAPH over een formeel volledig ingediende aanvraag beschikt tot het moment waarop het VAPH een beslissing verstuurt naar de klant. Deze gemiddelde termijn is echter niet representatief voor alle personen die een auto-aanpassing vragen, omdat het VAPH-traject zelf sterk kan verschillen qua termijn."

Welke factoren kunnen deze termijn beïnvloeden? 

"Er zijn enerzijds zeer eenvoudige situaties waarbij een snelle beslissing mogelijk is, zoals bijvoorbeeld de hernieuwing van een reeds toegekende eenvoudige aanpassing na een redelijke gebruikstermijn. Anderzijds zijn er complexe aanpassingen die afhankelijk van de context nog verschillende stappen moeten doorlopen."

"Zo kan het zijn dat eerst over de erkenning als persoon met een handicap en/of de effectieve handicap (vb. onderste ledematen, bovenste ledematen, auditief,…) moet beslist worden. Afhankelijk van de complexiteit van de aanvraag kan er vervolgens bijkomend advies nodig zijn of kan er een verhoging van de tegemoetkoming aangevraagd worden. Het eventueel doorlopen van een beroepsprocedure naar aanleiding van een negatieve beslissing heeft uiteraard ook een invloed op de beslissingstermijn. Er is dus heel wat variatie mogelijk in de procedure die doorlopen moet worden."

Weet iemand die een aangepaste wagen nodig heeft exact hoeveel hij terugbetaald zal krijgen van het VAPH, nog voor hij overgaat tot de aankoop/aanpassingen?

"Je kan een hulpmiddel of aanpassing tot een bepaalde periode voorafgaand aan de aanvraag al aankopen zonder dat je het recht op een eventuele terugbetaling verliest. Dit biedt het voordeel dat iemand in zeer dringende situaties snel kan overgaan tot de aankoop van een noodzakelijk hulpmiddel."

"Indien mogelijk wacht je echter best met de aankoop tot je de beslissingsbrief van het VAPH ontvangt. Daarin staat exact vermeld of het VAPH een positieve of een negatieve beslissing neemt en desgevallend welke vergoeding(en) je precies ter beschikking hebt voor de aankoop. Indien je wacht op de beslissing, kan je dus wel eerst zekerheid krijgen over de exacte tegemoetkoming."

Naast een tussenkomst voor aanpassingen aan het voertuig biedt het VAPH ook een tegemoetkoming voor aanvullende rijlessen. Wanneer zijn dergelijke rijlessen nodig en wie heeft er recht op?

"De tegemoetkoming is bedoeld om de verplichte rijlessen te vergoeden die CARA soms voorschrijft voor het behalen of behouden van het rijbewijs. Deze lessen (10 lesuren in totaal) dienen om de medische en fysieke geschiktheid tot het besturen van een aangepaste wagen te beoordelen en kunnen enkel door CARA voorgeschreven worden."

"De tegemoetkoming wordt voorzien voor personen met een handicap aan de onderste ledematen. Via een uitzonderingsprocedure kan deze vergoeding echter ook toegekend worden aan personen die een andere handicap hebben indien de noodzaak van de aanpassing aangetoond is."

Dekt de tegemoetkoming van het VAPH de volledige kost van deze rijlessen? 

"Momenteel bedraagt de tegemoetkoming hiervoor € 556,73. Dit bedrag biedt een redelijke vergoeding voor het door CARA voorgeschreven lessenpakket van 10 uren. De aangerekende prijzen zijn echter afhankelijk van de autorijschool waarvoor je kiest en kunnen dus sterk variëren. Bij de personen die in 2014 hiervoor een factuur ingediend hebben, stellen we vast dat 50% van hen een oplegkost heeft van € 0 tot € 82 bovenop de subsidie van het VAPH." 

logo VAPH

MEER INFORMATIE:
  • Meer informatie over bestaande en andere hulpmiddelen? Surf naar www.vaph.be.
  • Vragen? Neem contact op met de provinciale afdelingen van het VAPH. Hun contactgegevens vind je op www.vaph.be onder 'adressen'.
  • Specifieke informatie over hulpmiddelen? Surf naar de website van het Kenniscentrum Hulpmiddelen KOC van het VAPH (www.hulpmiddeleninfo.be) of naar de hulpmiddelendatabank (www.vlibank.be).
GOED OM TE WETEN:
Minderjarigen:
Een eerste aanvraag voor hulpmiddelen of aanpassingen voor minderjarigen moet steeds via de Intersectorale Toegangspoort verlopen. Meer informatie hierover vind je via www.wvg.vlaanderen.be/jongerenwelzijn of bij je multidisciplinair team (MDT).
 
btw:
Personen met een handicap kunnen in aanmerking komen voor een verlaagd btw-tarief (6% of soms zelfs 0%) bij de aankoop van een wagen. Ook de aanpassingen aan de wagen kunnen onder bepaalde voorwaarden onder dit gunstig btw-tarief vallen. Meer informatie kan je vinden op de website van de Federale Overheidsdienst Financiën (www.financien.belgium.be) via het menu ‘particulieren’ > ‘vervoer’ > ‘gehandicapte autobestuurders’.
 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.