Uit: Samenspraak 98 | Inhoudstafel >

Edito

VPP lanceert instrument om dialoog met zorgverlener te ondersteunen

Eén op de vijf klachten bij de federale ombudsdienst “Rechten van de patiënt” gaan over een gebrek aan informatie over de gezondheidsstatus en de behandeling[1]. Daarom zette het VPP dit jaar op 18 april, de Europese dag van de Rechten van de Patiënt, het recht op geïnformeerde toestemming in de kijker. Om ervoor te zorgen dat patiënten de nodige informatie krijgen van zorgverleners, ontwikkelde het VPP een vragenlijst.  

Wat is mijn gezondheidsprobleem? Waarom is een bepaald(e) onderzoek, behandeling of verzorging nodig? Wat is de slaagkans van mijn behandeling? Het zijn enkele van de 13 vragen die het VPP opstelde om patiënten te helpen tijdens een consultatie. Als je deze vragen aan je zorgverlener stelt, zal je de informatie krijgen die je nodig hebt om een beslissing te nemen over je zorg. We maakten een handige flyer met de vragen zodat je die mee kan nemen naar je consultatie.

Op 18 april stelden medewerkers van het VPP het instrument voor aan patiënten in vijf Vlaamse ziekenhuizen. In elke provincie kozen we een ziekenhuis op basis van:

  • Welke gegevens het ziekenhuis al online deelt met de patiënt.
  • De resultaten op de VPP website indicator, die meet hoe patiëntvriendelijk ziekenhuiswebsites zijn.
  • De resultaten op de Vlaamse Patiënten Peiling, die de ervaringen van de patiënt met de zorg meet na een verblijf in het algemeen ziekenhuis.

Beleidsmedewerker Laura (links) en directeur Ilse Weeghmans (rechts) van het VPP informeerden in het UZ Leuven patiënten over het recht op geïnformeerde toestemming.

Wat betekent het recht op geïnformeerde toestemming?

Als patiënt moet je bij iedere tussenkomst van een zorgverlener je toestemming geven[2]. Die toestemming moet indien mogelijk expliciet gegeven worden, bijvoorbeeld door ‘ja’ te zeggen wanneer de zorgverlener vraagt of je de voorgestelde behandeling wil ondergaan. Soms is het echter niet mogelijk om expliciete toestemming te geven. Dan kan je als patiënt bijvoorbeeld impliciet toestemmen met de afname van een bloedstaal door je mouw op te rollen.

De arts moet je tijdig en vooraf over de volgende elementen informatie geven:

  • Het doel;
  • De aard;
  • De graad van urgentie;
  • De duur;
  • De frequentie;
  • De relevante tegenaanwijzingen;
  • Nevenwerkingen en risico’s verbonden aan de tussenkomst;
  • De nazorg;
  • De mogelijke alternatieven;
  • De financiële gevolgen;
  • Andere relevante verduidelijkingen.

Pas indien je als patiënt op elk van bovenste elementen een antwoord krijgt, kan je een goede beslissing nemen. Je stemt dan al dan niet toe met een onderzoek, verzorging of behandeling. Beslis je, om welke reden dan ook, dat je niet akkoord gaat met de tussenkomst? Dan heb je als patiënt het recht om je toestemming te weigeren of in te trekken. De zorgverlener moet jouw keuze respecteren. Vervolgens is hij wel verplicht om je te informeren over de gevolgen van die keuze. Wanneer je een behandeling weigert, blijft je recht op kwaliteitsvolle zorg bestaan.

In sommige gevallen gebeurt het helaas ook dat de patiënt zelf geen toestemming kan geven, bijvoorbeeld omdat hij bewusteloos is. Als het noodzakelijk is dat een behandeling snel wordt opgestart, moet de zorgverlener alle behandelingen uitvoeren die hij nodig vindt voor je gezondheid. Hij moet vervolgens in je patiëntendossier opnemen dat je geen toestemming gaf, maar dat hij omwille van de ernst van de situatie toch moest ingrijpen.

Wil je onze flyer ‘Aan mij mag je alles vragen’ graag gebruiken? Download hem op onze website. Is jouw vereniging lid van het VPP? Dan ontvingen jullie de flyers via de post. Verdeel ze zeker bij de leden van je patiëntenvereniging!

Wil je meer weten over dit recht of andere rechten van de Wet Patiëntenrechten? Het VPP publiceerde hierover een handige brochure. Je vindt deze brochure op onze website en kan die bestellen via info@vlaamspatientenplatform.be.

Heb je vragen? Contacteer Laura en Annet, onze beleidsmedewerkers patiëntenrechten, via 016 23 05 26. of laura.jame@vlaamspatientenplatform.be annet.wauters@vlaamspatientenplatform.be.



[1] Jaarverslag Federale Ombudsdienst “Rechten van de Patiënt” (2017).

[2] Artikel 8 van de Wet op de Rechten van de Patiënt (2002).

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.