Uit: Samenspraak 74 | Inhoudstafel >

Beleid

Vijf belangrijke mijlpalen

Dankzij het doorzettingsvermogen van de vrijwilligers, bestuurs- en personeelsleden kan het VPP al een mooie lijst van verwezenlijkingen voorleggen. Hieronder zetten we vijf belangrijke momenten van de afgelopen 15 jaar in de verf. Daarnaast kwamen nog heel wat andere grote en kleine projecten tot stand die je allemaal kan nalezen in de jaarverslagen. 

De wet patiëntenrechten sinds 2002!

Patiëntenrechten zijn sinds de opstart van het VPP een belangrijk strijdpunt geweest. Het VPP ijverde voor een wet waarin de rechten van de patiënt ten opzichte van de zorgverlener duidelijk bepaald zijn. De patiënt vraagt informatie over zijn gezondheidstoestand, krijgt inzage in zijn dossier, geeft toestemming,…

22 augustus 2002

Via lobbywerk werden er verschillende wetsvoorstellen ingediend die uitvoerig geamendeerd en besproken werden in de parlementaire com-missies. Uiteindelijk werd de wet op 20 augustus 2002 gestemd in het Parlement, onder druk van toenmalig minister Magda Aelvoet.

Intussen bestaat de wet patiëntenrechten meer dan tien jaar en heeft hij al veel veranderingen teweeggebracht. Patiënten en zorgverleners ‘overleggen’ met elkaar, patiënten kiezen vrij hun arts, zorgverleners informeren de patiënt over zijn gezondheidstoestand of alternatieve behandelingen…

Werk aan de winkel!

Toch kent de toepassing van de wet ook nog heel wat beperkingen. Inzage in het patiënten-dossier is nog altijd geen zekerheid, kwaliteitsvolle zorg wordt niet altijd gegarandeerd en het klachtrecht kent ook zijn grenzen. Het VPP blijft ijveren voor een correcte toepassing van de wet patiëntenrechten.  

De patiënt in het beleid: van luis in de pels naar adviesrol

Anno 1999 was het VPP geen stem in het beleid. Artsen en andere zorgverstrekkers wisten (met alle goede bedoelingen) ‘wat goed was’ voor de patiënt. Ook de mutualiteiten namen de rol van patiëntenvertegenwoordiger op in het beleid.

Patiëntenstandpunt formuleren

Door knelpunten van patiënten samen te brengen en dossiers op te maken liet het VPP aan het beleid horen dat de patiënt ook best zelf zijn stem kan laten horen. Het VPP begon de rol van luis in de pels op te nemen. In de beginjaren bouwden we vooral contacten uit met parlementsleden die zo het VPP en haar dossiers leerden kennen. Naarmate de personeelsploeg groeide, kon het VPP meer knelpunten van haar verenigingen opnemen. Het aantal zitjes in adviesraden groeide ook.

Erkenning

Op Vlaams niveau startte minister Vandeurzen met de voorbereiding van de eerstelijns-gezondheidsconferentie (zorg van huisartsen, apothekers, thuisverpleegkundigen, thuiszorg, kinesitherapie,…rond/voor de patiënt). Het VPP kreeg en nam hierin een belangrijke rol op en bouwde belangrijke contacten uit voor haar patiënten. Binnen het RIZIV startte het Observatorium voor de chronische ziekten waarin VPP patiëntenvertegenwoordigers afvaardigde; in Vlaanderen werd het VPP ondervoorzitter van de Strategische Adviesraad gezondheid die de minister adviseert vooraleer de decreten definitief worden.

Toekomst?

Begin dit jaar kondigde het RIZIV naar aanleiding van zijn 50 jarige bestaan aan dat het belangrijke hervormingen wil doorvoeren. Een belangrijke partner hierin wordt de patiënt. Vlaanderen zal door de zesde staatshervorming extra bevoegdheden krijgen en daarom nieuwe structuren uitbouwen. Ook in die nieuwe structuren is het afwachten hoe we in de toekomst de stem van de patiënt op basis van de noden van al onze verenigingen zo goed mogelijk kunnen laten doorklinken.

Op 15 jaar tijd werd er al een hele weg afgelegd. Erkenning van het beleid dat wij samen de stem van de patiënt opnemen: die is er. Geloofwaardigheid en expertise: die is er ook. Maar we zijn er nog niet. We blijven timmeren aan de weg samen met onze verenigingen om de zorg en levenskwaliteit van al onze patiënten te verhogen!

Thuisonderwijs voor zieke kinderen (TOAH)

Het VPP stelde een tiental jaar geleden vast dat er heel wat kinderen door hun chronische ziekte niet naar school konden. Hierdoor liepen ze een schoolachterstand op en verloren ze het contact met de klasgenootjes. Er bestond al wel een mogelijkheid van tijdelijk onderwijs aan huis, maar de voorwaarden hiervoor waren heel streng.

Chronisch ziek

Samen met andere actoren, zoals de ziekenhuisschool van UZ Leuven en de Vlaamse Liga tegen Kanker, ijverden we voor een betere toegankelijkheid van het tijdelijk onderwijs aan huis. Zo werd er voortaan een onderscheid gemaakt tussen kinderen die chronisch ziek zijn en kinderen die niet naar school kunnen door bijvoorbeeld een gebroken been. Kinderen met een chronische aandoening moesten niet meer één langere periode afwezig zijn, maar konden hun afwezigheden optellen zodat ze sneller recht hadden op tijdelijk onderwijs aan huis. Bovendien werd het aantal uren onderwijs aan huis opgetrokken van twee  tot vier.

Voor kleuters

Het VPP ijverde ook steeds voor een tijdelijk onderwijs aan huis voor kleuters. Hiermee wilden we voorkomen dat kleuters met een chronische ziekte in het eerste leerjaar zouden starten met een te grote leerachterstand. Dit resulteerde in 2009 in een toelating voor kleuters vanaf vijf jaar!

Het huidige systeem zou nog aangepast mogen worden (bijv. meer lesuren, geen kilometer-beperkingen,…)… Dit leggen we neer bij de nieuwe minister van onderwijs.

Verbeterde toegang tot schuldsaldoverzekering: een lange weg

Weigeringen, bijpremies, wachttermijnen, etc. Wanneer je een chronische ziekte hebt, is het niet gemakkelijk om een schuldsaldoverzekering af te sluiten. Sinds de oprichting ontvangt het VPP jaarlijks meerdere klachten over de moeilijke toegang tot de (schuldsaldo)-verzekeringen voor personen met een chronische ziekte. Het blijft een strijdpunt voor het VPP om deze situatie te verbeteren.

Ronde tafel verzekeringen

In 2004 zette het VPP de verzekeringsproblematiek voor personen met een chronische ziekte op de politieke agenda door het organiseren van een Rondetafel Verzekeringen in het parlement. Verschillende wetsvoorstellen zagen nadien het licht.

Wet Partyka

In 2010 kwam uiteindelijk de wet Partyka tot stand. Deze wet voerde maatregelen in voor meer transparantie, solidariteit en beroeps-mogelijkheden tegen bijpremies of weigeringen. Het VPP droeg actief bij tot deze wet. We adviseerden de betrokken parlementsleden en ministers, participeerden in de Commissie voor Verzekeringen en zorgde voor de nodige media-aandacht. Binnen de studiegroep verzekeringen werden de standpunten bepaald en de leden hielpen het VPP bij het vinden van getuigenissen voor journalisten.

Ondanks regeringscrisissen, protest van de verzekeringssector, … blijft de wet Partyka vandaag overeind en zal ze tegen 2015 volledig uitgevoerd zijn. De weg was lang maar de toekomst oogt door deze wet zeker hoopvol!

Transparantie over kwaliteit van zorg in 2014

Patiëntenervaringen in ziekenhuizen in kaart

Kwaliteitsvolle gezondheidszorg voor alle patiënten: het zou een holle slogan kunnen zijn… Van bij de start van het VPP werd dit gevraagd. Ook de Wet op de rechten van de patiënt gaf aan dat je recht had op een kwaliteitsvolle zorg. Telkens gaf het VPP aan dat kwaliteit van zorg soms ook anders ingevuld wordt door een patiënt dan door een arts. In de missie van het Vlaams Patiëntenplatform staat niet voor niets sinds de start: ‘…om de levenskwaliteit te verhogen…’.

Vlaams Indicatorenproject

In 2011 ging het Vlaams Indicatorenproject VIP² van start. Dit is een samenwerking tussen de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdgeneesheren en de ziekenhuiskoepels Zorgnet Vlaanderen en ICURO. Er werd samen met de minister een protocolovereenkomst getekend. Het VPP werd ook gevraagd om mee te doen. We gaven aan dat we meededen als àlle gemeten resultaten van zorg ook voor de patiënt bekend gemaakt zouden worden. Ziekenhuizen en artsen zagen dat dit onvermijdelijk was en maakten voorzichtig de sprong. Binnenkort zal er voor het eerst een website van de Vlaamse Overheid zijn waarop patiënten en burgers de resultaten van ziekenhuizen voor bijvoorbeeld metingen rond borstkankerbehandelingen kunnen opvolgen. In de nabije toekomst zullen nog veel meer metingen van verschillende ingrepen en aandoeningen volgen.

Patiëntenervaringen meten

Het VPP vond dat naast klinische metingen van kwaliteit van zorg, ook de patiëntenervaringen in kaart gebracht moesten worden. Elk ziekenhuis in Vlaanderen dat meedoet aan de Vlaamse Patiënten Peiling neemt onze vragenlijst af (twee keer per jaar). Onze vragenlijst kwam tot stand op basis van twee denkdagen met onze patiëntenvertegenwoordigers. Alle resultaten komen op de website van de Vlaamse Overheid zodat iedereen ze kan inkijken.

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.