Uit: Samenspraak 71 | Inhoudstafel >

Edito

Verslag infomoment (minnelijke) medische expertise

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw ontvangt geregeld vragen over medische expertises bij verzekeringen. Daarom organiseerde het op woensdag 13 november 2013 een infomoment over dit onderwerp. Dr. Marc Van Kuyk, cardioloog en bijstandsgeneesheer, gaf die avond een boeiende uiteenzetting. Hij is bestuurslid bij de Wetenschappelijk Vereniging van Verzekeringsgeneeskunde en gastdocent aan de universiteiten van Antwerpen en Leuven voor de opleiding ‘master in verzekeringsgeneeskunde en medische expertise’. Hieronder volgt een kort verslag van zijn lezing.

Wat is een medische expertise?

Een medische expertise heeft als doel om menselijke schade ten gevolge van een ziekte, ongeval of agressie te bepalen en te begroten. Ze kan verricht worden door een bijstandsgeneesheer[1] of een deskundige aangesteld door de rechtbank.

De rol van de bijstandsgeneesheer

Een bijstandsgeneesheer kan werken voor een slachtoffer/patiënt of voor de tegenpartij (bijvoorbeeld een verzekeraar, mutualiteit, het RIZIV, de Belgische staat of de verwerende partij). Er bestaan geen officiële lijsten van artsen die expertises uitvoeren. Verzekeraars, het RIZIV, de Belgische Staat, … werken meestal met vaste artsen. Patiënten of slachtoffers moeten zelf op zoek gaan naar een geschikte bijstandsgeneesheer ofwel (bijvoorbeeld bij rechtszaken) raadt hun advocaat er één aan. Omdat er geen officiële lijsten bestaan, moeten patiënten of slachtoffers een geschikte bijstandsgeneesheer vinden via het internet, hun huisarts of vrienden.

Een bijstandsgeneesheer behartigt de belangen van zijn cliënt bij de evaluatie van de lichamelijke schade. Hij moet beschikken over zowel geneeskundige als medisch-juridische kennis. Van een bijstandsarts mag je verwachten dat hij gespecialiseerd, onafhankelijk en ervaren is en dat hij goede onderhandelingsvaardigheden heeft. Als belangenbehartiger van een patiënt of slachtoffer moet hij trachten om zo veel mogelijk te vragen in een minnelijke schikking of rechtsprocedure. Toch moet hij ook weten wat de limieten zijn in een onderhandeling over erkenning en vergoeding van schade. Het is belangrijk dat hij hierover eerlijk communiceert met zijn cliënt zodat deze weet welke eisen al dan niet aanvaardbaar zijn.

Soorten medische expertises en hun kenmerken

Er bestaan drie soorten expertises, die elk hun eigen aanpak vereisen: de minnelijke schikking, de gerechtelijke expertise en de strafrechtelijke expertise. De strafrechtelijke expertise komt voor bij assisenzaken. Het hof van assisen bepaalt welke arts de expertise moet uitvoeren en deze arts mag zijn opdracht niet weigeren. Dit soort expertise werd in de presentatie van dr. Marc Van Kuyk verder niet behandeld.

Minnelijke medische schikking

Een minnelijke medische schikking verloopt via strikte contractvoorwaarden en de uitkomst ervan is bindend. In deze procedure, die niet voor een rechtbank komt, stellen de eisende partij en de verwerende partij elk een bijstandsgeneesheer aan die ze ook zelf betalen. De artsen zullen vervolgens proberen om tot een vergelijk te komen over de erkenning en de begroting van de lichamelijke schade. Zij komen op voorhand ook een derde arbiter-arts overeen voor het geval ze geen consensus zouden bereiken. De patiënt of het slachtoffer heeft geen inspraak bij de aanstelling van deze arbiter. Indien de artsen niet overeenkomen over wie de arbiter-arts moet zijn, zal de rechtbank van eerste aanleg een arbiter aanstellen. De arbiter wordt voor de helft door iedere partij betaald. Indien de arbiter-arts moet optreden, is zijn oordeel definitief beslissend. Het lot van de patiënt of het slachtoffer ligt in dat geval dus in zijn handen. Een procedure voor de rechtbank is na de minnelijke schikking niet meer mogelijk. Ondanks dat verzekeraars trachten om geschillen zoveel mogelijk via minnelijke schikkingen te regelen, kan deze procedure nooit opgelegd worden aan de patiënt of het slachtoffer.

Gerechtelijke medische expertise

Gerechtelijke medische expertises hebben voornamelijk betrekking op sociaalrechtelijke[2] en burgerrechtelijke expertises[3]. Deze expertises worden gekenmerkt door hun tegensprekelijk karakter. Het tegensprekelijk karakter van de expertise houdt in dat de deskundige die door de rechtbank wordt aangesteld erover waakt dat alle partijen op de hoogte zijn van alle (medische) documenten en handelingen (bv. een onderzoek van patiënt/slachtoffer of de aanvraag voor bijkomende onderzoeken). De betrokken advocaten, bijstandsgeneesheren en hun cliënten moeten namelijk in staat zijn om op alle informatie en handelingen te reageren.

Het verloop van een expertise is juridisch vastgelegd. Er wordt tijdens een expertise ook rekening gehouden met de indicatieve tabel versie 2012 die richtlijnen bevat over hoeveel schadevergoeding uitgekeerd moet worden. Eens een rechtbank een deskundige heeft aangesteld, zal de deskundige alle partijen oproepen voor een eerste expertisezitting. Advocaten mogen tijdens medische handelingen bij een expertise niet aanwezig zijn. De verschillende partijen kunnen op elk moment relevante informatie aan de deskundige bezorgen (bv. nieuwe onderzoeken die de patiënt of het slachtoffer heeft ondergaan). De deskundige moet van iedere bijeenkomst een verslag opmaken en deze verslagen aan iedere partij bezorgen. In zijn verslaggeving moet hij aandacht hebben voor de privacy van patiënt/slachtoffer en mag hij enkel informatie meedelen die relevant is in het kader van het schadegeval.

Uiteindelijk zal de deskundige de preliminaria opstellen. De preliminaria zijn een voorverslag en een  advies van de deskundige voor de rechter. Alle partijen mogen reageren op de inhoud hiervan. De deskundige zal vervolgens reageren op de reacties van alle partijen en dan een definitief verslag aan de rechter bezorgen. De opmerkingen van alle partijen worden in het definitieve verslag opgenomen. De rechter is niet verplicht om het advies van de deskundige te volgen. Dit heeft als voordeel dat advocaten in hun pleidooien bepaalde elementen uit het verslag belangrijk of minder belangrijk kunnen doen lijken. In de praktijk volgt de rechter het advies van de deskundige meestal wel.

Bij sociaalrechtelijke expertises wordt de kostprijs van de expertise betaald door de verwerende partij (bv. RIZIV, Belgische Staat of mutualiteit). Er wordt bij deze expertise met vaste tarieven voor de deskundigen gewerkt. De patiënt of het slachtoffer moet wel zelf zijn advocaat en bijstandsgeneesheer betalen. Bij burgerrechtelijke expertises moet de partij die in fout is de expertise bekostigen. De deskundige kan vrij zijn vergoeding bepalen. Zijn honorarium bevat uurloon, verplaatsingsonkosten, verblijfskosten,…


Na de uiteenzetting stelde het publiek ten slotte nog vragen over de erkenning en deontologie van bijstandsartsen, objectief bewijsmateriaal, soorten schadeposten, beroeps- en wrakingsmogelijkheden, … Het was een leerrijke avond die veel geïnteresseerde deelnemers aantrok.

Het Vlaams Patiëntenplatform zal in 2014 het onderwerp medische expertise verder analyseren binnen de studiegroep verzekeringen. De studiegroep verzekeringen zal zich buigen over informatienoden en knelpunten bij medische expertise en zal oplossingen uitwerken om verschillende aspecten van medische expertise te verbeteren. Voor meer informatie over de studiegroep verzekeringen kan je terecht bij Roel Heijlen (roel.heijlen@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26).



[1] Een bijstandsgeneesheer wordt ook raadgevend arts of geschillenarts genoemd.

[2] Bijvoorbeeld rechtszaken in het kader van tegemoetkomingen voor personen met een handicap, arbeidsongeschiktheid,… waarbij bijvoorbeeld het RIZIV, de Belgische Staat, mutualiteiten of het OCMW de verwerende partij zijn

[3] Bijvoorbeeld rechtszaken in het kader van arbeidsongevallen, verkeersongevallen of medische incidenten

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.