Uit: Samenspraak 88 | Inhoudstafel >

Edito

Standpunttekst over het gebruik van dwangmaatregelen in de geestelijke gezondheidszorg

Dwangmaatregelen, zoals isolatie, fixatie en dwangmedicatie, worden in ons land nog te vaak toegepast binnen de geestelijke gezondheidszorg. De toepassing ervan is dikwijls sterk voor verbetering vatbaar. Het VPP en OPGanG (Open Patiëntenkoepel Geestelijke Gezondheid)  schreven hierover een standpunttekst. 

De impact van dwangmaatregelen

Dwangmaatregelen ondergaan, heeft een grote impact op mensen. Ervaringen van patiënten zijn bijna steeds erg negatief geladen. Mensen ervaren de manier waarop de dwangmaatregelen worden toegepast dikwijls als vernederend, bestraffend, traumatisch, als een schending van hun privacy, … Dat blijkt bijvoorbeeld uit volgende getuigenis.

Het verhaal van Gwen

Na een misgelopen relatie had Gwen het de laatste tijd niet gemakkelijk. Door het afspringen van haar relatie verloor ze een aantal gemeenschappelijke vrienden, die partij kozen voor haar ex. Ze sloot zich meer en meer van haar vrienden en familie af en begon overal complotten te zien. Zo gelooft ze dat haar broer door haar ex op haar afgestuurd wordt om haar te controleren en te bedreigen. Ze liet niemand meer binnen in haar appartement en dreigde ermee zichzelf iets aan te doen wanneer hij haar niet met rust liet. Haar familie maakte zich ernstige zorgen en liet haar gedwongen opnemen. Gwen was heel geagiteerd bij aankomst in het psychiatrisch ziekenhuis en werd meteen naar de isolatieruimte gebracht.

In de isolatieruimte wordt Gwen gevraagd haar kleding (inclusief beha) uit te trekken en een ziekenhuispyjama aan te trekken. Ze weigert dit, waarna de verpleegkundigen dit in haar plaats doen. Het is heel warm in de isolatieruimte en ze krijgt grote dorst. Ze roept dat ze iets wil drinken, maar daar wordt niet op gereageerd. Na een tijdje heeft ze zoveel dorst dat ze het toilet vijfmaal doorspoelt en met haar handen water schept om uit het toilet te drinken. Ze schaamt zich diep…

De naam en foto bij deze getuigenis zijn fictief.

Wat denken ervaringsdeskundigen over dwangmaatregelen?

We schreven het standpunt over dwangmaatregelen op basis van ervaringen van een groep ervaringsdeskundigen uit verschillende patiëntenverenigingen die we hiervoor samenbrachten. Door dit standpunt te publiceren treden we naar buiten met wat ervaringsdeskundigen écht belangrijk vinden rond dwanginterventies.

Door dit standpunt te publiceren treden we naar buiten met wat ervaringsdeskundigen écht belangrijk vinden rond dwanginterventies.

We bespreken in het standpunt de definitie van dwangmaatregelen, de impact en het vóórkomen ervan. Daarna zoemen we dieper in op specifieke vormen van dwangmaatregelen en bespreken we de preventie van dwangmaatregelen. Per onderwerp formuleren we aanbevelingen.

Voor patiënten(vertegenwoordigers) zijn dit de belangrijkste aandachtspunten bij het gebruik van dwangmaatregelen:

  • aandacht voor alle types van dwanginterventies, ook meer subtiele vormen;
  • aandacht voor gevolgen van fixatie en afzondering: niet kunnen drinken, niet naar de wc kunnen, zich moeten uitkleden in bijzijn van hulpverleners, …;
  • communicatie over dwanginterventies is cruciaal zowel vóór, tijdens als na de dwanginterventie;
  • mogelijke rol voor vertrouwenspersoon of vertegenwoordiger;
  • mogelijke rol voor ervaringsdeskundige, bv. bij vormingsprogramma’s voor zorgverleners.

OPGanG en het VPP verspreiden deze standpunttekst en gaan met partnerorganisaties in overleg om onze aanbevelingen zoveel mogelijk te realiseren.

Je vindt de standpunttekst op www.opgang.be/themas/dwangmaatregelen. Heb je vragen over het thema geestelijke gezondheid? Contacteer Else Tambuyzer, else.tambuyzer@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26.

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.