Uit: Samenspraak 101 | Inhoudstafel >

Edito

'Samen keuzes maken voor een persoonlijke zorg' - Terugblik op symposium doelzoeker

Patiënten, artsen, zorgverleners en beleidsmedewerkers waren talrijk aanwezig op ons symposium ‘Samen keuzes maken voor een persoonlijke zorg’ op 29 november 2019. De focus lag op Doelzoeker, een instrument dat het Vlaams Patiëntenplatform ontwikkelde. Dit helpt patiënten om te bepalen wat ze belangrijk vinden in hun leven en om dit bespreekbaar te maken met hun zorgverleners.

Na een hartelijk welkomstwoord én getuigenis van Sybiel Verstraete, lid van de raad van bestuur van het Vlaams Patiëntenplatform (VPP), gaf Ilse Weeghmans, directeur van het VPP, een woordje uitleg over waarom en hoe Doelzoeker ontwikkeld werd. Ze vertelde dat Doelzoeker werd gemaakt voor en samen met personen met een chronische aandoening. Toch komen er ook vragen vanuit andere hoeken om met Doelzoeker aan de slag te gaan, bijvoorbeeld bij loopbaanbegeleiding.

Foto: Studio Dann

Doelzoeker: ijsbreker om te praten over wat jij belangrijk vindt

De kracht van Doelzoeker is dat je als patiënt centraal staat. Het instrument zoomt niet alleen in op je ziekte, maar helpt je ook om te ontdekken wat belangrijk is in je leven en wat je noden en wensen zijn. Doelzoeker geeft die inzichten visueel weer. Als gebruiker kan je foto’s of trefwoorden plakken of je kan zelf dingen opschrijven. Dat maakt van Doelzoeker een ‘ijsbreker’ om hierover te praten met je zorgverleners. Zo kunnen zorgverleners meer rekening houden met wat jij belangrijk vindt in het leven. 20 jaar geleden was hier nog geen sprake van in de zorg, maar meer en meer staan levenskwaliteit en de levensvreugde van de patiënt centraal.

Susanne Op De Beeck, beleidsmedewerker van het VPP, nam de aanwezigen mee door het evaluatierapport van Doelzoeker. Zowel patiënten als zorgverleners die met de tool werkten, werden bevraagd. Uit de studie blijkt dat zowel patiënten als zorgverleners het een meerwaarde vinden om Doelzoeker in te vullen. Toch blijkt het niet altijd vanzelfsprekend om persoonlijke doelen te bespreken met zorgverleners. Verder kwam aan het licht dat patiënten vooral de psycholoog zouden kiezen om over Doelzoeker te praten. Een opvallend resultaat als je weet dat andere types van zorgverleners, zoals de huisarts, de arts-specialist of de kinesitherapeut het meest in het zorgproces betrokken zijn. Wil je graag nog meer te weten komen over de evaluatie van Doelzoeker? Lees dan zeker dit artikel.

 

Foto: Studio Dann

Niets zo krachtig als een getuigenis

Wat is er krachtiger dan een getuigenis van iemand die met Doelzoeker heeft gewerkt? Tijdens het symposium getuigden naast Sybiel Verstraeten ook Geert Van Isterdael, penningmeester bij UilenSpiegel vzw en lid van de raad van bestuur van het VPP, en Lut Moereels, ondervoorzitter van de Vlaamse Parkinsonliga, over hun ervaringen met Doelzoeker. Het werd al snel duidelijk: Doelzoeker is een instrument dat je op je eigen manier kan invullen, waardoor ook de output zeer persoonlijk wordt. Ook Eva, Jef en Bert vertellen jullie graag over hun ervaringen:

Doelzoeker, je haalt er zoveel meer uit dan je denkt

Evi, 34 jaar, is mama van een 2-jarige en werkt voor de Stad Antwerpen. Ze is MS-patiënte en ging met Doelzoeker aan de slag. De dag dat ze Doelzoeker in handen kreeg, ging ze er onmiddellijk mee aan de slag. Voor Evi was het een nuttige ervaring die haar een helderere kijk gaf op de toekomst. Maar het was ook confronterend: “Het is misschien maar een blad, toch is het jouw leven dat daar uitgestald staat.”        

Het eindresultaat? “Er stonden een heleboel dingen op die ik al wist, maar ze zo klaar nog eens voor jou zien liggen, geeft je een duidelijk beeld. Zo had ik bijvoorbeeld een aantal zaken geparkeerd. Waarom had ik dat gedaan? Wat kan ik daar in de toekomst aan veranderen?” Het gaf haar de kans om te prioriteren en zaken bespreekbaar te maken met haar partner.

“Ook al denk je dat het niets voor jou is, ga er toch mee aan de slag. Je haalt er zoveel meer uit dan je denkt, ook al zet je er op zich niets nieuws op."

Doelzoeker, een handige tool in het herstelproces

Jef is een 30-jarige man, die archeoloog is van opleiding. Hij is maatschappelijk geëngageerd en kampt met een psychische kwetsbaarheid, meer bepaald met OCD (obsessief compulsieve stoornis). “OCD gaat gepaard met angsten, grote angsten, die kunnen leiden tot enorme paniekaanvallen,” legt Jef uit.

Hij kwam anderhalf jaar geleden tot het besef dat hij met zijn aandoening moet leren leven. Zo kwam Doelzoeker ook goed van pas. “Doelzoeker helpt je vooruit te denken, je af te vragen hoe je bepaalde doelen kan bereiken.” Zo’n doelen kunnen ook simpele zaken zijn, zoals in het geval van Jef meer reizen. De afbeeldingen in het mapje kwamen volgens Jef goed van pas. Ze geven meer emoties weer dan woorden.

“Doelzoeker is zeker een handig instrument in het begin van jouw herstelproces. Het helpt je om even tijd te nemen, om te focussen op jouw toekomst na de diagnose.”

De info die je krijgt via Doelzoeker is van een ander niveau

Bert is huisarts in een groepspraktijk, verantwoordelijk voor het Academisch Centrum huisartsgeneeskunde en leraar aan de KULeuven.

Volgens Bert weet elke huisarts veel over zijn patiënt. Maar het gekke is dat je soms 20 jaar bij een patiënt komt en toch niet weet wat hij/zij vroeger deed. Doelzoeker helpt hierbij. “Het is een boeiende aanpak om eens over iets anders te spreken dan bloedwaarden, aantal pilletjes …”, stelt Bert. Het helpt de patiënt meer betrokken te zijn in zijn eigen verhaal.

Doelzoeker heeft volgens Bert een grote meerwaarde:

  1. De patiënt leert nadenken over zijn/haar leven. In het verleden kijken werkt verhelderend. Het helpt om ermee te werken in het heden.
  2. Je merkt als arts of zorgverlener waar de patiënt mee worstelt.
  3. Je leert wat mensen belangrijk vinden in de toekomst. Welke zaken willen ze behouden? Het helpt om alles concreet te maken.

“De informatie die je via Doelzoeker krijgt,” vervolgt Bert, “is van een ander niveau. Het gaat niet om het medische aspect, wel om algemeen welzijn.” Artsen kunnen waar nodig de medicatie aanpassen zodat de patiënt toch nog kan doen wat voor hem/haar belangrijk is. Een voorbeeld: een dame kon na een ongeluk nog amper stappen. Uit Doelzoeker bleek dat ze heel graag in een koor zingt. Bert paste het medicatieschema aan zodat ze op donderdag wat extra pijnstilling kreeg om te kunnen genieten van haar zangmoment.

Tot slot meldt Bert dat Doelzoeker gebruikt zou moeten worden door alle zorgverleners, familie en vrienden die in nauw contact met de patiënt staan. 

Benieuwd naar de volledige getuigenissen van Eva, Jef en Bert? Surf dan naar ons YouTube-kanaal waar je de filmpjes kan bekijken. https://www.youtube.com/channel/UCtqpBy1-NSV1TapOIJ-_v3g

Externe specialisten aan het woord

Van medisch georiënteerde zorg naar doelgerichte zorg: hoe pak je dit aan als zorgverlener? Dit was het thema van spreker Dr. Pauline Boeckxstaens, Postdoctoraal onderzoeker Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg Ugent en huisarts bij WGC Botermarkt. Tijdens haar uiteenzetting gaf ze voorbeelden van hoe een gesprek tussen huisarts en patiënt vaak gebeurt: eenzijdig en heel medisch geformuleerd. Hoe kan je dit gesprek laten gaan over persoonlijke doelen? Hoe wordt een zorgverlener naast zorgverlener ook coach? Dit kan onder meer door andere vragen te stellen aan de patiënt. Dankzij een training ‘coachende professional’ zijn er ondertussen al meer dan 130 ambassadeurs in doelgerichte zorg.

Foto: Studio Dann

Bart Deltour, Directeur Zorg van Familiezorg West-Vlaanderen, sprak tijdens het symposium over hoe zorgverleners aan de slag gaan met levensdoelen en hoe ze dit best kunnen vertalen naar specifieke zorgdoelen. Hij linkte dit aan de grondgedachte van Zorg-Esperanto, de idee van een globale stafkaart waarbij communicatie en ontmoeting centraal staan en een brugfunctie kunnen vormen tussen verschillende werelden. Woorden als gelijkwaardig, politiek-neutraal, behoeftegericht en eenvoudig verduidelijkten deze gedachte.

Ook Dr. Kathleen De Cuyper, Postdoctoraal onderzoeker LUCAS KU Leuven – Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy, was als spreker te gast op ons symposium. Zij behandelde het thema BelRAI. BelRAI is een elektronisch platform waar zorgverleners op een gestructureerde wijze gegevens verzamelen die nadien gebruikt kunnen worden om een kwaliteitsvol zorgplan op te maken. Hoe past BelRAI in het verhaal van levensdoelen en persoonlijke zorg? Volgens De Cuyper is een goed behandelplan van cruciaal belang. Dit plan moet een mix zijn van persoonlijke doelen (met input van de familie), expertise van de zorgverlener en wetenschappelijk onderbouwde input uit het BelRAI-systeem.

Tot slot kwamen Prof. Dr. Roy Remmen van de Academie Voor De Eerste Lijn en UAntwerpen en Dirk De Wolf van het Agentschap Zorg en Gezondheid aan bod. De eerste besprak uitvoerig de opstart en het belang van een Academie voor de Eerste Lijn. De Wolf zette in op de beleidsvisie waarbij levensdoelen en digitalisering sleutelelementen zijn.

Foto’s van het evenement vind je op onze Facebook-pagina: www.facebook.com/vlaamspatientenplatform.


 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.