Uit: Samenspraak 79 | Inhoudstafel >

Edito

Rijgeschiktheid en de autoverzekering - Mededelingsplicht en verzwaring van het risico

Wie een verzekering wil afsluiten, is wettelijk verplicht om spontaan alle relevante gegevens aan de verzekeraar mee te delen die belangrijk zijn om het risico in te schatten1.  Voor de autoverzekering houdt dit bijvoorbeeld in dat je verplicht bent om de verzekeraar te informeren over je ziekte of aandoening als die een invloed heeft op je rijgeschiktheid. Je doet dat best schriftelijk: voeg er meteen ook een kopie bij van het rijgeschiktheidsattest dat je van je arts of van het CARA kreeg. 

Ook wanneer je een gezondheidsprobleem krijgt nà het afsluiten van het verzekeringscontract of wanneer je medische toestand verergert, moet je dat in het geval van autoverzekeringen melden aan je verzekeringsmaatschappij2.  Er is dan sprake van een verzwaring van het risico. Je kan dat doen door een kopie van het aangepaste rijbewijs of het rijgeschiktheidsattest op te sturen. Vraag de verzekeringsmaatschappij dan om een schriftelijke reactie en voeg die aan je polis toe. Zo bewijs je dat je de informatie hebt doorgegeven. 

Een ziekte of aandoening verzwijgen die je rijgeschiktheid kan beïnvloeden, is absoluut geen goed idee: het maakt je verzekeringscontract ongeldig. Bij een ongeval kan de verzekeraar in dat geval de schadevergoeding op jou verhalen en zal je dus zelf alle kosten moeten vergoeden.  

De mededelingsplicht en de verzwaring van het risico zijn bovendien opgenomen in je verzekeringspolis. (Zie illustratie 2)


1 Artikel 58 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen

2 Artikel 81 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen


De premie en verzekeringsvoorwaarden 

Welke gevolgen kunnen het meedelen van een rijgeschiktheidsattest of medische toestand op vlak van de premie en verzekeringsvoorwaarden hebben? Beschouwen verzekeraars  de doelgroep van chauffeurs met een medisch rijgeschiktheidsattest als een hogere risicogroep?


"Normaal gezien zou dit geen invloed mogen hebben op de verzekeringsvoorwaarden als men een rijgeschiktheidsattest aflevert. Hoe dan ook, elke verzekeraar zal nog de vrijheid behouden om zelf te oordelen onder welke voorwaarden een bepaald risico verzekerd moet worden."

- Wauthier Robyns, Assuralia (koepel van Belgische verzekeringsondernemingen)


Het Vlaams Patiëntenplatform ontvangt over het algemeen weinig klachten over bijpremies, weigeringen of bijzondere verzekeringsvoorwaarden in verband met autoverzekeringen en medische rijgeschiktheid. Aangezien een rijgeschiktheidsattest aantoont dat je in staat bent om een voertuig te besturen, lijkt een bijpremie of weigering ons moeilijk te rechtvaardigen. 

Als een verzekeraar toch een apart beleid rond medische rijgeschiktheid zou hanteren, dan moet hij dat volgens de antidiscriminatiewetgeving objectief en redelijk kunnen motiveren. Krijg je geen motivering of is die niet redelijk en objectief, dan kan je een klacht neerleggen bij UNIA. Wie door minstens drie verzekeraars geweigerd wordt voor een autoverzekering, kan onder bepaalde voorwaarden een aanvraag bij het Tariferingsbureau BA Auto indienen om zo toch nog een verzekering te kunnen afsluiten.

CONTACTGEGEVENS UNIA:
Koningsstraat 138
1000 Brussel
Tel: 0800 12 800 
CONTACTGEGEVENS TARIFERINGSBUREAU BA AUTO:
Tel: 02 287 18 11
1000 Brussel

Verzekering van bedrijfswagens 

Sommige chauffeurs met een rijgeschiktheidsattest beschikken over een bedrijfswagen. Hun verzekeringscontract kan afgesloten worden door de werkgever. Geldt hierbij dezelfde mededelingsplicht? Kan dat inhouden dat een werknemer zijn medische toestand kenbaar moet maken aan de werkgever?


"De mededelingsplicht waarvan sprake slaat uiteraard op het risico en bijgevolg op de bestuurder, zelfs indien de verzekeringnemer iemand anders blijkt te zijn zoals bij bedrijfswagens. Gezien de problematiek rond de privacy, kan de werkgever altijd vragen aan de bestuurder om onder gesloten omslag de raadgevende geneesheer van de verzekeraar op de hoogte te brengen van zijn medische toestand."

- Wauthier Robyns, Assuralia


Wauthier Robyns Foto: Wauthier Robyns (Assuralia)

Enkele aandachtspunten 

  • Wanneer je aanpassingen aan je motorvoertuig laat uitvoeren om het veilig te besturen, vergeet dan niet om ook deze aanpassingen te laten verzekeren!
  • Op een rijgeschiktheidsattest moet je soms lang wachten omwille van wachttijden bij artsen-specialisten en/of het CARA. Rijd je intussen rond zonder rijbewijs of met een ongeldig exemplaar, besef dan wel dat je verzekeraar bij een ongeval de kosten op jou kan verhalen.
Illustratie 2. Bepalingen over de mededelingsplicht en verzwaring van het risico in de Modelovereenkomst voor de Verplichte Aansprakelijkheidsverzekering inzake Motorrijtuigen
Art. 9. 1° De verzekeringnemer is verplicht bij het sluiten van de overeenkomst alle hem bekende omstandigheden nauwkeurig mee te delen die hij redelijkerwijs moet beschouwen als gegevens die van invloed kunnen zijn op de beoordeling van het risico door de maatschappij. Indien op sommige schriftelijke vragen van de maatschappij niet wordt geantwoord, bijvoorbeeld op de vragen in het verzekeringsvoorstel, en de maatschappij toch de overeenkomst heeft gesloten, kan zij zich, behalve in geval van bedrog, later niet meer op dat verzuim beroepen. Dit is eveneens het geval indien de maatschappij de overeenkomst zonder een behoorlijk ingevuld verzekeringsvoorstel heeft gesloten.
2° Wanneer het opzettelijk verzwijgen of het opzettelijk onjuist meedelen van gegevens over het risico de maatschappij misleidt bij de beoordeling van dat risico, is de overeenkomst nietig. De premies die vervallen zijn tot op het ogenblik waarop de maatschappij kennis heeft gekregen van het opzettelijk verzwijgen of het opzettelijk onjuist meedelen van gegevens, komen haar toe.
3° Wanneer het verzwijgen of het onjuist meedelen van gegevens niet opzettelijk geschiedt, stelt de maatschappij, binnen de termijn van een maand, te rekenen van de dag waarop zij van het verzwijgen of van het onjuist meedelen van gegevens kennis heeft gekregen, voor de overeenkomst te wijzigen met uitwerking op de dag waarop zij kennis heeft gekregen van het verzwijgen of van het onjuist meedelen.
Indien het voorstel tot wijziging van de overeenkomst door de verzekeringnemer wordt geweigerd of indien, na het verstrijken van de termijn van een maand te rekenen vanaf de ontvangst van dit voorstel, dit laatste niet aanvaard wordt, kan de maatschappij de overeenkomst opzeggen binnen de vijftien dagen.
Niettemin kan de maatschappij, indien zij het bewijs levert dat zij het risico nooit zou hebben verzekerd, de overeenkomst opzeggen binnen de termijn van een maand te rekenen van de dag waarop zij van het verzwijgen of van het onjuist meedelen van gegevens kennis heeft gekregen.
Art. 10. In de loop van de overeenkomst heeft de verzekeringnemer de verplichting, om onder de voorwaarden van artikel 9, 1°, de nieuwe omstandigheden of de wijzigingen van de omstandigheden aan te geven die van aard zijn om een aanmerkelijke en blijvende verzwaring van het risico dat het verzekerde voorval zich voordoet, te bewerkstelligen.
  1° Wanneer het risico dat het verzekerde voorval zich voordoet zo verzwaard is dat de maatschappij, indien die verzwaring bij het sluiten van de overeenkomst had bestaan, onder andere voorwaarden zou hebben verzekerd, moet zij binnen een termijn van een maand, te rekenen vanaf de dag waarop zij van de verzwaring kennis heeft gekregen, de wijziging van de overeenkomst voorstellen met terugwerkende kracht tot de dag van de verzwaring. Indien het voorstel tot wijziging van de overeenkomst door de verzekeringnemer wordt geweigerd of indien, bij het verstrijken van een termijn van een maand te rekenen vanaf de ontvangst van dit voorstel, dit laatste niet wordt aanvaard, kan de maatschappij de overeenkomst opzeggen binnen de vijftien dagen.
  Indien de maatschappij het bewijs levert dat zij het verzwaarde risico in geen geval zou hebben verzekerd, kan zij de overeenkomst opzeggen binnen een termijn van een maand te rekenen vanaf de dag waarop zij kennis heeft gekregen van de verzwaring.
  2° Wanneer in de loop van de overeenkomst, het risico dat het verzekerde voorval zich voordoet, aanzienlijk en blijvend verminderd is en wel zo dat de maatschappij, indien die vermindering bij het sluiten van de overeenkomst had bestaan, onder andere voorwaarden zou hebben verzekerd, staat zij een overeenkomstige vermindering van de premie toe vanaf de dag waarop zij van de vermindering van het risico kennis heeft gekregen. Indien de contractanten het over de nieuwe premie niet eens worden binnen een maand na de aanvraag tot vermindering door de verzekeringnemer, kan deze laatste de overeenkomst opzeggen.

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.