Uit: Samenspraak 87 | Inhoudstafel >

Edito

Maatregelen arbeidsongeschiktheid: een stand van zaken

In januari hadden we een gesprek met het kabinet Sociale Zaken over de nieuwe maatregelen rond re-integratie van langdurig zieken en de beleidsnota van de minister van Sociale Zaken Maggie De Block. Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste maatregelen uit deze beleidsnota en een stand van zaken.

Re-integratie

Vragenlijst

Vanaf januari 2017 zouden personen die sinds december 2016 arbeidsongeschikt zijn, een vragenlijst ontvangen. Omdat de vragenlijst voorlopig nog in een testfase zit, zal een willekeurige selectie van personen die arbeidsongeschikt zijn deze ontvangen. Na een evaluatie zal iedere persoon na 2 maanden arbeidsongeschiktheid, een vragenlijst krijgen. De start is voorzien voor september 2017.

Meer informatie hierover vind je terug op onze website.

Re-integratietraject

Sinds 1 december 2016 kan een re-integratietraject worden opgestart om iemand die langdurig ziek is te re-integreren op de arbeidsmarkt. De adviserende geneesheren voeren volop ‘quick scans’ uit van personen die op 1 december 2016 arbeidsongeschikt werden. Vervolgens wordt een traject uitgewerkt.

Het kabinet ontving ondertussen positieve signalen over het aantal dossiers voor re-integratie die al klaarliggen bij de preventiediensten/arbeidsgeneesheren van verschillende werkgevers. In veel gevallen vroeg de arbeidsongeschikte werknemer zelf het dossier aan. Daar is het VPP erg tevreden mee.  Het bevestigt de resultaten van onze bevraging uit 2014 over werken met een chronische ziekte. Daaruit bleek dat mensen met een chronische ziekte graag willen werken!

Meer informatie hierover vind je terug op onze website.

Statutaire ambtenaren

Het systeem voor federale ongeschikte statutaire ambtenaren zal hervormd worden. Er komt een aangepast en dynamisch stelstel van re-integratie op federaal niveau. Hierin zal de mobiliteit tussen overheidsdiensten worden aangemoedigd.

Het VPP deed in de zomer van 2016 een bevraging bij haar leden naar ervaringen over de terugkeer naar het werk van overheidspersoneel met een chronische ziekte. Op basis van deze resultaten formuleren we aanbevelingen voor het beleid. 

Zelfstandigen

In de loop van 2017 worden de nodige voorbereidingen genomen zodat ook zelfstandigen vanaf 2018 een beroep kunnen doen op re-integratieplannen.

Elektronisch systeem voor gegevensuitwisseling

Om een re-integratietraject op maat te kunnen uitstippelen, is veilige communicatie tussen de behandelend geneesheer, de arbeidsgeneesheer en de adviserend geneesheer een absolute voorwaarde. Daarvoor is er een beveiligd elektronisch systeem van gegevensuitwisseling ontwikkeld, met respect voor de regels inzake privacy.

Dit systeem werd reeds geïnstalleerd bij bijna alle ziekenfondsen en bij externe en interne preventiediensten van organisaties. Huisartsen kregen een update van hun elektronisch systeem waarin deze applicatie opgenomen is. Vanaf 1 maart wordt dit systeem verder uitgerold.

Toegelaten activiteiten

Het systeem van toegelaten activiteiten biedt de kans om tijdens de arbeidsongeschiktheid gedeeltelijk het werk te hervatten met behoud van een deel van de ziekte-uitkering. Om in dit systeem aan de slag te kunnen gaan, moet de adviserend geneesheer toestemming geven. Momenteel gebeurt de berekening van de ziekte-uitkering op basis van het loon via een schijvensysteem. Hoe meer dagloon, hoe meer de uitkering daalt. In dit systeem verliezen mensen soms een groot deel van hun uitkering. Vanaf 1 juli 2017 wordt dit systeem hervormd.

De hervorming vertrekt vanuit een aantal principes:

  • Niet het loon, maar het aantal uren is bepalend om de uitkering te berekenen.
  • Wie wil werken, wordt beloond en behoudt altijd een stuk, namelijk 20%, van de uitkering. Aan het einde van de rit verdien je dus meer.

Meer informatie hierover vind je terug op onze website.

Arbeidsongeschikten inschakelen als ervaringsdeskundigen

Sommige personen die langdurig arbeidsongeschikt zijn, kunnen niet meer werken op de reguliere arbeidsmarkt. Toch kunnen ze nog een nuttige rol spelen in de maatschappij. Zo kunnen mensen die een ernstige mentale aandoening hebben gehad, optreden als ervaringsdeskundige. Zo helpen ze lotgenoten om hun leven terug in eigen handen te nemen en een nieuwe toekomst uit te bouwen. Om ervoor te zorgen dat mensen die rol kunnen vervullen moet het systeem van invaliditeitsuitkeringen hiervoor openstaan. Het mag dergelijk vrijwilligerswerk en onbezoldigde arbeid niet hinderen maar moet het stimuleren. Daarom bekijken de verzekeringsinstellingen, de patiëntenverenigingen en de verenigingen voor personen met een handicap welke verbeteringen nodig zijn.

Financiële aanmoedigingen

Midden februari was er in de media opnieuw heel wat te doen over een voorstel van minister De Block om bedrijven en langdurig zieken die niet voldoende meewerken aan een re-integratietraject, te sanctioneren. Dit voorstel stuitte op heel wat weerstand bij andere politieke partijen en werknemersvakbonden. Voorlopig is er hierover geen akkoord.

Het VPP vindt het belangrijk dat werkgevers worden aangemoedigd om personen die langdurig ziek zijn te re-integreren en dat werknemers terug aan de slag kunnen gaan. We willen echter dat deze aanmoediging op een positieve manier gebeurt in plaats van te sanctioneren. De nieuwe regelgeving die nog maar sinds januari geldt, biedt kansen voor langdurig zieken om te re-integreren. Door nu sancties in te voeren wordt deze positieve aanpak een negatief verhaal. Het nieuwe systeem moet op zijn minst een kans krijgen voordat er sancties komen.

Ook behandelende artsen zullen op hun verantwoordelijkheid gewezen worden. Per type van pathologie zal er een soort van standaardduur van tijdelijke volledige arbeidsongeschiktheid worden opgesteld. Behandelende artsen die opvallend van deze standaarden afwijken, zullen hierop worden aangesproken. Vanuit het VPP uitten we hierover onze bezorgdheid. Het is namelijk niet evident om per type pathologie een standaardduur vast te leggen. Bij iedere patiënt kan de ziekte zich op een andere manier ontwikkelen en die kan door iedere persoon anders worden ervaren. Het kabinet benadrukte dat van deze standaardduren mag worden afgeweken en dat vooral artsen die hier ongegrond van afwijken zullen worden aangesproken.

Bron: deze tekst is gebaseerd op de algemene beleidsnota Sociale Zaken van 27 oktober 2016 en aangevuld door Eline Bruneel, de projectverantwoordelijke werk van het VPP.

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.