Uit: Samenspraak 91 | Inhoudstafel >

Goed om te weten

Hoe stel je je voorafgaande zorgplanning op

Op 6 november 2017 gaf Paul De Strooper, LEIF-medewerker, uitleg over voorafgaande zorgplanning op een info-avond van het Vlaams Patiëntenplatform. Hij vertelde waarom dit belangrijk is, welke documenten je kan invullen en waar je op moet letten. We zetten de belangrijkste tips op een rijtje!

Voorafgaande zorgplanning wordt steeds belangrijker binnen onze gezondheidszorg. Steeds meer mensen denken zelf na over welke richting hun zorg moet uitgaan als ze het zelf niet meer kunnen zeggen. Toch is er nog veel onwetendheid over de mogelijke documenten die je kan invullen. Daarnaast is het belangrijk dat je bespreekt wat je wensen zijn. Dit kan met je partner, kinderen, vrienden,… Sommige mensen vullen de documenten graag samen met hun arts in. Dat mag uiteraard ook!

De documenten die je invult, moet je kopiëren. De kopijen bezorg je aan je vertrouwenspersoon, je vertegenwoordiger, je huisarts en ook aan je behandelende artsen. Een goede voorafgaande zorgplanning kan twijfels, conflicten en schuldgevoelens vermijden bij familie en zorgverleners!

TIP: Handteken de kopijen ook nog eens met de datum erbij. Zo is het heel duidelijk dat jij dit echt belangrijk vindt.

Je bent niet verplicht om de documenten die we hieronder opsommen, in te vullen. Maar het is wel belangrijk om na te denken of je ze wilt invullen.

Foto: Freepik

Je bent niet verplicht om de documenten die we hieronder opsommen, in te vullen. Maar het is wel belangrijk om na te denken of je ze wilt invullen.

Negatieve wilsverklaring

Allereerst is er de negatieve wilsverklaring. In de volksmond spreken mensen over een levenstestament. In dit document geef je aan welke zorgen je niet meer wenst bij een verworven wilsonbekwaamheid (bv. dementie, coma,…). Dit wil niet zeggen dat zorgverleners je niet meer zullen verzorgen. Ze dienen nog alle mogelijke zorgen toe (bv. pijnstilling), behalve degene die je niet meer wenste (bv. reanimatie). Deze wilsverklaring is wettelijk afdwingbaar en blijft onbeperkt geldig.

TIP: Laat je huisarts je negatieve wilsverklaring mee ondertekenen. Wettelijk hoeft dit niet, maar zo krijgt je document meer waarde. De arts van wacht of de spoedarts zal meer geneigd zijn om je wensen te volgen.

Wilsverklaring euthanasie

Een tweede document is de wilsverklaring euthanasie. Deze wilsverklaring is enkel toepasbaar bij onomkeerbare coma. Er moeten twee getuigen mee tekenen, waarvan één getuige geen erfgenaam mag zijn. Nadien blijft deze verklaring 5 jaar geldig.

Deze verklaring mag je laten registeren op de gemeente, maar dit hoeft niet! Het voordeel van registratie is dat je verklaring wordt opgenomen in een centraal register zodat iedereen dit kan zien. Bovendien geeft dit aan artsen het signaal dat je hier als patiënt over nadacht en dit echt je wens is.

Verklaring wijze teraardebestelling

Het derde document is de verklaring inzake de wijze van teraardebestelling. Hierin kan je aangeven of je begraven of gecremeerd wil worden. Bij crematie kan je aangeven wat jij wil dat er met je assen gebeurt.

Verklaring orgaandonatie

Het vierde document is het document voor orgaandonatie. In België ben je automatisch orgaandonor. Toch bestaat er een verklaring orgaandonatie. Op dit document kan je aanduiden dat je je hiertegen verzet of aangeven dat dit net je uitdrukkelijke wens is. Als je aangaf dat dit je uitdrukkelijke wens is, maak je het in sommige situaties makkelijker voor je nabestaanden.

Stel: je ligt omwille van een verkeersongeval in een kunstmatige coma. Als je familie moet beslissen om je te laten gaan, is dit makkelijker als ze expliciet weten dat het je uitdrukkelijke wens was om met jouw organen andere mensen te helpen.

Verklaring lichaam schenken aan wetenschap

Het laatste document dat je kan invullen is een verklaring om je lichaam te schenken aan de wetenschap. De regelgeving hierrond verschilt per universiteit. Er bestaat geen algemeen document. Je informeert best op voorhand bij de universiteit van je keuze. Wat je zeker kan doen is een handgeschreven document (testament) opstellen, waarin je een universiteit aanduidt.

WIST JE DAT: je de wilsverklaring euthanasie, de verklaring inzake wijze van teraardebestelling en de verklaring voor orgaandonatie kan laten registreren op de gemeente? Het is geen verplichting, maar het mag wel! De registratie is niet gebonden aan je gemeente. Bij een verhuis hoef je dus niet opnieuw je wilsverklaring te laten registreren.

TIP: LEIF heeft de brochure “LEIFplan”. Deze brochure is gratis verkrijgbaar bij de apotheek. Daarin vind je de verschillende wilsverklaringen die je kan invullen, met telkens een woordje uitleg erbij. Meer info vind je op www.leif.be.

TIP: Ook de federatie palliatieve zorg Vlaanderen vindt het belangrijk dat je nadenkt over het levenseinde en je behandelingen bij een ongeneeslijke ziekte. Hiervoor ontwikkelde de federatie de “leidraad vroegtijdige zorgplanning”. Dit instrument gaat ruimer dan enkel de wilsverklaringen. Er worden ook vragen gesteld over je eigen wensen bij een behandeling. Dit kan helpen in de communicatie met hulpverleners. De leidraad vroegtijdige zorgplanning vind je terug op www.delaatstereis.be.

Het VPP ondersteunt beide initiatieven en wil keuzes rond het levenseinde voor iedereen bespreekbaar maken. Voor meer informatie kan je terecht bij Susanne Op de Beeck via susanne.opdebeeck@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26.

 

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.