Uit: Samenspraak 93 | Inhoudstafel >

Edito

Hoe kunnen patiënten een rol spelen in de eerstelijnszones?

In Vlaanderen wordt momenteel de eerstelijnszorg, waarin o.a. huisartsen, tandartsen, thuisverpleegkundigen en kinesitherapeuten werken, hervormd. Het Vlaams Patiëntenplatform organiseerde hierover een info- en uitwisselingsmoment op dinsdag 15 mei. Patiënten die zich actief willen inzetten in de nieuwe eerstelijnsstructuren kwamen luisteren hoe ze zo’n rol kunnen opnemen.

De samenwerking in de eerste lijn moet voor de patiënt beter georganiseerd worden. De huidige structuren laten weinig communicatie en overleg toe en er zijn er te veel. De hervorming moet eenheid brengen in het overleg met en over de patiënt en de zorg voor de patiënt beter organiseren en coördineren zodat de kwaliteit van de zorg stijgt. Daarom gingen er werkgroepen aan de slag om de beslissingen van de eerstelijnsconferentie van februari 2017 verder uit te werken.

Eén van de nieuwe structuren zal de eerstelijnszone zijn. Er komen er een 60-tal in heel Vlaanderen. Intussen schieten die uit de startblokken! Patiëntenverenigingen worden gevraagd om hierin een rol te spelen maar weten niet altijd wat van hen verwacht wordt. Daarom organiseerde het VPP op dinsdag 15 mei een infomoment. Tijdens deze bijeenkomst kreeg iedereen de kans om ervaringen en vragen uit te wisselen. Hoe verloopt het overleg in de eerste lijn? Wat is moeilijk? Wat staat er mij te wachten? Hoeveel tijd vraagt het om te participeren?

Foto: Shutterstock

Patiënten in het veranderforum en in een zorgraad: hoe werkt dat?

Patiënten kunnen vanuit hun patiëntenvereniging deelnemen aan het veranderforum[1] en in de toekomst ook aan de zorgraad. In de verschillende structuren kan je eerstelijnswerkers aanspreken om knelpunten aan te kaarten waarmee patiënten uit jouw vereniging te maken hebben.

Het is mogelijk dat er niet op iedere bijeenkomst van de zorgraad onderwerpen over patiënten aan bod komen. Om de draagkracht van de vrijwilligers te bewaken, kan je als patiëntenvertegenwoordiger vragen dat onderwerpen waar patiënten een relevante inbreng over kunnen hebben, besproken worden tijdens een beperkt aantal bijeenkomsten. Op die manier kan er efficiënter vergaderd worden en is de inspanning voor vrijwilligers beperkter.

In Limburg werkte het VPP al een model uit om patiënten die participeren in de eerstelijnszones te ondersteunen. We zullen hiervoor een beroep doen op een expertgroep van patiënten die ZOPP[2] Limburg oprichtte. In deze Limburgse expertgroep zullen patiënten uit verschillende patiëntenverenigingen samenkomen om onderwerpen van de zorgraden te bespreken. Twee personen uit de expertgroep zullen vervolgens deelnemen aan de zorgraad. Zij kunnen een standpunt inbrengen dat ruimer is dan hun individuele stem of de stem van hun vereniging. Het VPP zou graag ook in andere provincies patiënten helpen om hun stem te laten horen in eerstelijnszones. Maar het is wachten op de komst van regionale antennes, zoals ZOPP Limburg, om die ondersteuning aan te kunnen bieden.

Welke input geven we in de eerstelijnszones?

Patiëntenverenigingen zeggen dat het voor hen belangrijk is om hun vereniging meer zichtbaarheid te geven in de eerstelijnszone. Zij merken op dat eerstelijnsactoren hen nu niet kennen waardoor patiënten te laat of helemaal niet worden doorverwezen. Nochtans beschikken patiëntenverenigingen over heel wat expertise om patiënten te helpen hun ziekte te aanvaarden en ermee te leren leven.

Een tweede punt dat we onthouden is de nodige aandacht voor zeldzame ziekten. Eerstelijnsactoren zoals een huisarts of een thuisverpleegkundige komen in hun professionele loopbaan weinig patiënten met een zeldzame aandoening tegen. Daarom kunnen ze patiënten niet altijd verder helpen. Per eerstelijnszone moet er een aanspreekpunt voor zeldzame ziekten zijn of de eerstelijnspartners zouden moeten weten dat ze patiënten kunnen doorverwijzen naar expertisecentra en naar patiëntenverenigingen.

Hoe gaat het nu verder?

De patiëntenverenigingen waren enthousiast over de bijeenkomst. In het najaar komen we opnieuw samen met patiënten die een rol (willen) opnemen in een eerstelijnszone. Op dat moment kunnen er al meer ervaringen uitgewisseld worden. Intussen volgt het VPP de hervorming van de eerste lijn verder op en houden we jullie op de hoogte!



[1] In elke opstartfase van een eerstelijnszone worden alle zorgverleners samengebracht om info te krijgen over de hervorming maar ook om input te geven over wat er op welke manier kan veranderen in hun eerstelijnszone. Het veranderforum is een samenkomst met iedereen in de eerstelijnszone om ideeën uit te wisselen.

[2] Zelfhulpondersteuning en Patiëntenparticipatie vzw

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.