Uit: Samenspraak 95 | Inhoudstafel >

Edito

Derdebetaler bij de huisarts voor iedereen?

Bij 1 op 9 patiënten wordt de derdebetalersregeling niet toegepast hoewel ze hier recht op hebben. Dit blijkt uit een evaluatierapport van de derdebetalersregeling die huisartsen sinds 1 oktober 2015 verplicht moeten toepassen bij patiënten die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming. Op basis van dit rapport formuleert het Observatorium voor de chronische ziekten, waarin ook het VPP zetelt, enkele belangrijke aanbevelingen.

In juni 2017 kreeg het Observatorium voor de chronische ziekten inzage in het evaluatierapport van de verplichte derdebetalersregeling. Het Observatorium is een adviesorgaan binnen het RIZIV waarin ook patiëntenvertegenwoordigers zetelen. Het rapport bevat enkele opvallende resultaten en besluit met belangrijke aanbevelingen die we verder in dit artikel toelichten. Maar eerst leggen we kort uit wat de derdebetalersregeling en de verhoogde tegemoetkoming precies inhouden.

De verhoogde tegemoetkoming en de derdebetalersregeling

De verhoogde tegemoetkoming

Als je recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming betaal je minder remgeld per geneeskundige verzorging. We leggen het even uit aan de hand van een voorbeeld met fictieve bedragen en onderstaande figuur.

Voorbeeld: Stel, een bezoek aan de huisarts kost €25. Hiervan betaalt het ziekenfonds €20 terug (de verzekeringstegemoetkoming). De overige €5, het remgeld, moet de patiënt betalen. Aan een patiënt die recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming zal het ziekenfonds geen €20 maar €24 terugbetalen. De verzekeringstegemoetkoming verhoogt (= de verhoogde tegemoetkoming) en het remgeld bedraagt nog maar €1.

Tabel voorbeeld derdebetaler

Hetzelfde principe geldt ook bij andere medische kosten, zoals kosten voor medicatie en hospitalisatie. De prijs van het product of de verstrekking blijft hetzelfde, maar het ziekenfonds voorziet een hogere tussenkomst. Dat zorgt ervoor dat het remgeld voor de patiënt met verhoogde tegemoetkoming lager is.

Een belangrijk voordeel van deze verhoogde tegemoetkoming is de verplichting voor de huisarts om de derdebetalersregeling toe te passen.

De derdebetalersregeling

De derdebetalersregeling betekent dat je als patiënt enkel het remgeld betaalt. In bovenstaande figuur wil dit zeggen dat je enkel het blauwe deel moet betalen. Het ziekenfonds betaalt de verzekeringstegemoetkoming rechtstreeks aan de zorgverlener. Er verandert niets aan het bedrag maar enkel aan de manier van betalen.

Opvallende resultaten uit het evaluatierapport

De resultaten die in het rapport gepresenteerd worden, dateren van de boekhoudperiode van het 1e trimester van 2015 tot het 2e trimester van 2017.

De verplichte toepassing van de derdebetalersregeling voor patiënten met recht op de verhoogde tegemoetkoming heeft een positief effect want er zijn meer patiënten met recht op de verhoogde tegemoetkoming die genieten van deze regeling. Zo blijkt dat bij meer dan 89% van de raadplegingen met patiënten die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming de derdebetalersregeling toegepast wordt. Toch is er nog werk aan de winkel voor de overige 11%.

Van het totaal aantal huisartsen (N=7.211) die gemiddeld minstens 1 raadpleging per dag hebben met een patiënt met recht op de verhoogde tegemoetkoming gaat het om 149 huisartsen (2,1%) die de verplichte derdebetaler nooit toepassen. Het blijkt voornamelijk te gaan om huisartsen die werken in een solopraktijk, mannelijke huisartsen en huisartsen ouder dan 65 jaar.

In de groep van patiënten die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming maar geen gebruik konden maken van de verplichte derdebetaler, zijn kinderen jonger dan 15 jaar het minst vertegenwoordigd. Dit toont aan dat huisartsen de verplichte derdebetaler zelden weigeren wanneer het over kinderen en jongeren gaat.

Uit de cijfers blijkt ook dat de intensiteit van de zorgrelatie tussen huisarts en patiënt een sterke invloed heeft op de verplichte toepassing van de derdebetalersregeling. Huisartsen passen de verplichte derdebetaler meer toe voor patiënten met een Globaal Medisch Dossier[1].

Aanbevelingen van het Vlaams Patiëntenplatform en het Observatorium voor de chronische ziekten

Het VPP vraagt in de eerste plaats dat de derdebetalersregeling bij de huisarts zou worden uitgebreid naar iedereen. Maar omdat er momenteel nog geen politieke consensus bestaat om hier snel werk van te maken, deden we volgende aanbevelingen:

  1. Zorg ervoor dat alle patiënten met recht op de verhoogde tegemoetkoming bij elke raadpleging bij de huisarts automatisch de toepassing van de derdebetalersregeling krijgen.
  2. Breid de disciplines die de verplichte derdebetaler moeten toepassen uit.
  3. Breid de verplichte derdebetaler bij de huisarts uit naar personen met het statuut van persoon met een chronische aandoening. Op dit moment kunnen ze vragen dat de derdebetalersregeling wordt toegepast, maar de huisarts is niet verplicht om dat te doen.
  4. Breid de verplichte derdebetaler uit naar alle kinderen en jongeren tot en met 18 jaar of zolang ze kinderbijslaggerechtigd zijn. Zo vermijd je dat kinderen afhankelijk zijn van de financiële draagkracht van hun ouders om te kunnen genieten van eerstelijnsgezondheidszorg. De gezondheidswinst die kan geboekt worden is voor hen immers het grootst.
  5. Investeer verder in de digitalisering van de administratie van huisartsen. Van de huisartsen die de verplichte derdebetaler onvoldoende toepassen, blijkt 93% niet met elektronische facturatie te werken, hoewel dit voor een grote vermindering van administratieve rompslomp zorgt. Voorzie daarom een duidelijk uitdoofscenario waarbij alle huisartsen binnen een redelijke termijn digitaal moeten factureren. Maar ook de elektronische toepassing eFact[2] is nog voor verbetering vatbaar. Een vlotte werking van eFact en een volledige digitalisering zijn belangrijke elementen bij een correcte toepassing van de verplichte derdebetaler.
  6. Neem de ervaringskennis van patiënten mee in de evaluatie. In de evaluatie van het RIZIV komt de stem van de patiënt niet aan bod. Ook de rol van de ziekenfondsen komt in het onderzoek niet aan bod. Zij spelen een belangrijke rol bij de uitbetaling aan de huisartsen en de toekenning van de verhoogde tegemoetkoming aan patiënten die hier recht op hebben. Het is een gemiste kans dat zowel de stem van de patiënt als de rol van de ziekenfondsen in het onderzoek niet aan bod komen.

Raadpleeg het volledige rapport op onze website onder het thema Tegemoetkomingen.

Acties van het Vlaams Patiëntenplatform            

De afgelopen jaren ondernam het Vlaams Patiëntenplatform reeds verschillende acties omtrent de derdebetalersregeling, in samenwerking met de Gezinsbond en het Netwerk tegen Armoede.

In mei en juni 2015 verspreidden we een bevraging om na te gaan hoe patiënten over de derdebetalersregeling denken. Een opvallend resultaat was dat 91% van de respondenten akkoord was met de stelling dat de derdebetalersregeling de zorg toegankelijker maakt.

In september 2015 lanceerden het VPP, de Gezinsbond en het Netwerk tegen Armoede een informatiecampagne over de derdebetalersregeling en ontwikkelden hiervoor een poster. We verspreidden ook een persbericht om huisartsen op te roepen om patiënten te informeren over de derdebetalersregeling.

Postercampagne derdebetaler

In september 2016 organiseerden we opnieuw een bevraging om de verplichte derdebetalersregeling voor personen die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming te evalueren. Er kwamen enkele ernstige klachten binnen over huisartsen die expliciet weigerden om de maatregel toe te passen. Maar er zijn ook heel wat huisartsen die de maatregel zonder problemen en op eigen initiatief toepassen. Tenslotte gaven de patiënten die de derdebetaler gebruiken aan dat deze maatregel de zorg voor hen wel degelijk toegankelijker maakt. Naar aanleiding van deze bevraging verstuurden het VPP, het Netwerk tegen Armoede en de Gezinsbond een brief aan minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block met de resultaten.

Naar aanleiding van het evaluatierapport, dat in juni 2017 aan het Observatorium werd bezorgd, verstuurden het VPP, het Netwerk tegen Armoede en de Gezinsbond opnieuw een brief aan het kabinet van minister De Block om hun bezorgdheid te uiten over een aantal resultaten uit het rapport. Daarnaast verspreidden we een persbericht waarin de drie organisaties opriepen om de derdebetalersregeling bij de huisarts voor iedereen in te voeren.


[1] Je Globaal Medisch Dossier bevat al jouw medische gegevens en wordt beheerd door je huisarts. Als je een Globaal Medisch Dossier hebt, heb je recht op een hogere terugbetaling als je op consultatie gaat bij je huisarts.

[2] Elektronische facturatie van consultaties

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.