Uit: Samenspraak 79 | Inhoudstafel >

Interview

CARA - Het Centrum voor Rijgeschiktheid en voertuigAanpassing: Interview Koen Verkammen

Sommige kandidaat-bestuurders komen in het kader van medische rijgeschiktheid terecht bij het CARA. Het CARA is het ‘Centrum voor Rijgeschiktheid en voertuigAanpassing’ en valt, hoewel het een geregionaliseerde materie is, onder de vleugels van het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV). Het Vlaams Patiëntenplatform vzw interviewde Mark Tant (afdelingshoofd), dr. Mieke Van Hove (arts) en Koen Verkammen (aanpasdeskundige). In de interviews geven zij meer uitleg over de werking van het CARA, de medisch-psychologische aspecten en de praktische evaluaties in functie van rijgeschiktheid. 

De rol van de aanpasdeskundige van CARA - Koen Verkammen

Naast artsen en psychologen werken er op het CARA ook aanpasdeskundigen. Dit zijn ergotherapeuten die zich voornamelijk bezighouden met de praktische component van de medische rijgeschiktheid. De aanpasdeskundigen werken zowel in het hoofdkantoor van CARA in Brussel als op locatie in de regionale antennes. Iedere (kandidaat-)bestuurder die een rijgeschiktheidsattest via het CARA nodig heeft, komt in contact met een aanpasdeskundige.

Kan u uw taken bij het CARA kort schetsen?

"Een aanpasdeskundige onderzoekt welke mogelijkheden personen hebben wat betreft autorijden. Hierbij hebben we de medische bundel1 van de (kandidaat-)bestuurder ter ondersteuning om na te gaan welke eventuele problemen er juist zijn. We doen bij alle (kandidaat-)bestuurders ook een korte ogenscreening om te achterhalen of de persoon voldoende gezichtsscherpte heeft. Vervolgens plaatsen we de (kandidaat)-bestuurder in de wagen om te bekijken of bepaalde aanpassingen aan het voertuig nodig zijn. Ten slotte gaan we over tot een  praktische rijtest." 


1 Als ergotherapeuten vallen aanpasdeskundigen onder het medisch beroepsgeheim. 


Waarin verschilt uw rol met die van een rijinstructeur of rijexaminator? 

"Het verschil is eigenlijk heel groot.  Een rijinstructeur werkt (meestal) voor een rijschool en een rijexaminator werkt voor het examencentrum voor het rijbewijs. Het essentiële verschil is dat een aanpasdeskundige een evaluatie doet om na te gaan of een (kandidaat-)bestuurder vanuit medisch oogpunt een voertuig kan besturen. Kan dat niet met een standaardvoertuig, dan overwegen we aanpassingen voor het voertuig. We bekijken dan of die aanpassingen voldoende zijn voor de persoon in kwestie om het voertuig functioneel en vaardig te kunnen besturen op de openbare weg. We gaan met andere woorden na of een persoon net zoals iemand anders met een voertuig zou kunnen rijden."

Hoe verloopt een praktische proef bij het CARA en wat zijn de voornaamste aandachtspunten voor een aanpasdeskundige? 

"De (kandidaat-)bestuurder wordt eerst in de wagen geholpen. In de meeste gevallen komen er aanpassingen aan het voertuig bij kijken. We laten de persoon in stilstand kennis maken met de aanpassingen (bijvoorbeeld aan de pedalen) en geven uitleg over specifieke zaken van het voertuig. Daarna laten we de (kandidaat-)bestuurder met draaiende motor en onder beschermende omstandigheden het voertuig op het privéterrein uittesten. Tot slot gaan we de openbare weg op om te kijken of de persoon op de baan effectief alles aan kan. Daarbij kijken we niet enkel naar de manier waarop de persoon die aanpassingen, het stuur of de pedalen kan gebruiken. We kijken ook of de persoon functioneel vaardig is en cognitief in staat is om alles te beheersen in functie van het autorijden. Dan spreken we over reactievermogen, verdeelde aandacht, enzovoort."

Wie naar het hoofd-kantoor van het CARA moet komen,  zal zijn praktische proef in de omgeving van Brussel moeten afleggen. Vormt rijden in Brussel geen drempel voor deze proef? Sommige patiënten melden aan het Vlaams Patiëntenplatform dat dit voor extra stress zorgt.

"Het CARA heeft voor de praktische proef afspraakplaatsen over heel België. Het aantal (kandidaat-)bestuurders dat tot het hoofdkantoor moet komen is beperkt. Het hoofdkantoor ligt inderdaad in Brussel, maar dan wel in de deelgemeente Haren aan de rand van de stad. We rijden zelden of nooit naar het centrum van Brussel. Dat is zinloos aangezien dat binnen het tijdsbestek niet haalbaar is, de (kandidaat-)bestuurders het daar vaak niet gewoon zijn en je met files te maken krijgt. De  term ‘Brussel’ schrikt inderdaad enorm af en is voor heel wat mensen een hoge stressfactor. Dat geldt zeker voor personen die ver van de hoofdstad wonen." 

"Als aanpasdeskundigen zullen we die stress een stukje proberen te kaderen. We volgen een rustig parcours waarbij we eerst in een kalme woonwijk gaan rijden om de (kandidaat-)bestuurder op zijn gemak te stellen voordat we verder gaan rijden. We rijden ook steeds in gecontroleerde omstandigheden. Onze auto’s hebben dubbele bediening zoals die van een autorijschool. De aanpasdeskundigen kunnen dus te allen tijde tussenkomen als er zich gevaarlijke situaties zouden voordoen."

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.