Uit: Samenspraak 82 | Inhoudstafel >

Edito

Algemene Vergadering: 19 maart 2016 - Verslag en lezing van Ri De Ridder

Op zaterdag 19 maart mochten we ongeveer 40 vertegenwoordigers van onze ledenverenigingen verwelkomen voor de jaarlijkse Algemene Vergadering. Het werd een boeiende en aangename voormiddag! Er kwam heel wat informatie aan bod over onze werking van het voorbije jaar en we stelden onze plannen voor 2016 voor in de vorm van een journaal. Als kers op de taart kwam Ri De Ridder, Directeur-generaal Geneeskundige verzorging van het RIZIV, meer toelichting geven over de pilootprojecten geïntegreerde zorg. Hij gaf bovendien zijn visie op patiëntenparticipatie binnen het RIZIV mee.

Welkomstwoord door de voorzitster

Na een koffie en een versnapering gingen we van start rond iets voor tien. Voorzitster Gemma Reynders-Broos verwelkomde de aanwezige verenigingen hartelijk en gaf een overzicht van wat ons in 2015 zoal bezighield. Het was een druk jaar voor het Vlaams Patiëntenplatform. We werkten verder aan het actieplan 2015-2019 en organiseerden heel wat denkdagen en bevragingen. Zo waren er onder andere denkdagen over het Personal Health Record en bewindvoering binnen de wet patiëntenrechten en bevroegen we onze leden over de organisatie van ziekenhuizen in de toekomst. Die bevraging resulteerde in een standpunttekst, die we bezorgden aan minister Maggie De Block. Daarnaast stond 2015 in het teken van kwaliteit van zorg: de Vlaamse Patiënten Peiling voor de algemene ziekenhuizen was al afgerond en het voorbije jaar finaliseerden we ook de versie voor de geestelijke gezondheidszorg.

Heel fier zijn we vooral op de goedkeuring voor de Limburgse en Brusselse antennes die minister De Block vorig jaar op onze Algemene Vergadering aankondigde. Na die aankondiging ging de bal aan het rollen en zochten we samen met het Trefpunt Zelfhulp naar een goede locatie en geschikte medewerkers. Begin dit jaar gingen we dan echt van start in Limburg en later dit jaar zal ook de Brusselse antenne vorm krijgen. Het is voor ons een eerste stap om onze verenigingen beter te ondersteunen en participatie verder uit te rollen. 

Gemma Reynders-Broos verwelkomt de aanwezige verenigingen op de Algemene VergaderingFoto: Gemma Reynders-Broos verwelkomt de aanwezige verenigingen op de Algemene Vergadering

Bedankt, vrijwilligers!

Ook in 2016 staat er heel wat op de agenda voor het Vlaams Patiëntenplatform. Dat wil zeggen dat we in de toekomst nog meer zullen vertrouwen op de expertise en visies van onze patiëntenverenigingen en hun vrijwilligers. Op de Algemene Vergadering bedankte voorzitster Gemma Reynders-Broos de vrijwilligers van de verenigingen dan ook uitvoerig voor hun inzet dag in dag uit.

Welkom, nieuwe leden!

Na de unanieme goedkeuring van het verslag van de Algemene Vergadering van 2015 kwamen de nieuwe ledenverenigingen aan bod. In 2015 sloten drie nieuwe verenigingen zich aan, namelijk De Verdwaalde Ooievaar vzw, Ons Steentje vzw en BRCA vzw. De toetreding van de nieuwe verenigingen werd door de Algemene Vergadering bekrachtigd.

Directeur Ilse Weeghmans lichtte al een tipje van de sluier op voor het jaar 2016. Sinds januari kwamen er al twee nieuwe leden bij. We merken ook dat nog heel wat andere verenigingen interesse tonen om lid te worden nadat ze kennismaakten met onze werking bij VPP On Tour en door de bevraging die we deden over zeldzame ziekten bij zowel leden als niet-leden.

Cijfers en vzw-aangelegenheden

Zoals elk jaar werd ook dit jaar uitgebreid aandacht besteed aan de afrekening van 2015 en de begroting voor 2016. De aanwezigen keurden de rekeningen unaniem goed en ook de andere vzw-aangelegenheden (o.a. kwijting van bestuurders) passeerden de revue.

Na een pauze kwamen de plannen van het Vlaams Patiëntenplatform voor 2016 aan bod. De aanwezige verenigingen konden het ludieke VPP-journaal voor 2016 wel smaken. Na afloop kreeg iedereen een exemplaar van de pas vernieuwde brochure verzekeringen mee naar huis.

Communicatieverantwoordelijke Lore was nieuwslezer van dienstFoto: Communicatieverantwoordelijke Lore was nieuwslezer van dienst

Projectverantwoordelijke Maarten zorgde voor het regionale nieuws

Foto: Projectverantwoordelijke Maarten zorgde voor het regionale nieuws 

Het weerbericht van projectverantwoordelijke Sabine stond in het teken van kwaliteit

Foto: Het weerbericht van projectverantwoordelijke Sabine stond in het teken van kwaliteit 

Ri De Ridder (RIZIV) over geïntegreerde zorg en patiëntenparticipatie 

De centrale spreker dit jaar was Ri De Ridder, Directeur-generaal Geneeskundige verzorging van het RIZIV. We vroegen hem om ons meer te komen vertellen over de piloot-projecten in het kader van het plan geïntegreerde zorg en zijn visie over patiëntenparticipatie binnen het RIZIV. Graag willen we ook van deze gelegenheid gebruik maken om hem hartelijk te bedanken voor de interessante lezing!

Ri De Ridder

Foto: Ri De Ridder 

Hoe het 'Gemeenschappelijk plan voor chronisch zieken - Geïntegreerde zorg voor een betere gezondheid' er kwam 

"Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat het plan niet enkel tot stand kwam uit de Belgische context. De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) vraagt aan alle landen ter wereld om ervoor te zorgen dat de zorg klaar is voor de uitdagingen van vergrijzing en van de stijging van het aantal chronisch zieken. De WGO vindt het erg belangrijk dat we als samenleving zo goed mogelijk proberen om te gaan met de veranderingen die op ons af komen. Daarbij moeten we vertrekken vanuit de patiënten zelf en oog hebben voor alle behoeften die zich aandienen. We moeten kijken naar de zorg van vandaag, maar ook nadenken over preventie en bijvoorbeeld de overgang van het ziekenhuis naar de thuissituatie en omgekeerd zo vlot mogelijk laten verlopen."

"Het allerbelangrijkste voor de WGO is dat de gezondheidsdiensten afgestemd zijn op de behoeften van patiënten. De organisatie stelt een beeld voor waarin de mens centraal staat, met zijn onmiddellijke omgeving (familie, vrienden, buren...) daar vlak naast. De groep van pa-tiënten en hun directe omgeving is dus de kern waarin gezondheid en zorg tot stand komen."

"Hier in ons land werkten de ministers van de verschillende overheden samen om tot één plan te komen dat we kortweg het plan geïntegreerde zorg noemen. Het theoretisch raamwerk waarop het plan gebaseerd is, is de risicostratificatie. Eenvoudig gezegd gaat het erom dat gezondheidszorg en welzijnszorg samen goed moeten kijken waar de noden van professionele ondersteuning zitten, maar ook wat patiënten zelf nodig hebben om aan zelfzorg te kunnen doen. Tussen de professionele noden en de noden van de patiënten bekijken we dan welke programma's van ziektemanagement er nodig zijn om tot het beste resultaat te komen. Concreet is het de bedoeling om de professionele zorg zo veel mogelijk in te zetten op de grootste risico's en voor een groot deel van de zorg patiënten zelf te ondersteunen en te versterken."

"Om te komen tot een goed systeem, is rechtvaardigheid een heel belangrijk principe: we moeten ervoor zorgen dat iedereen mee kan. Afhankelijk van hun achtergrond, financiële situatie of geloofsovertuiging kunnen mensen heel verschillende noden hebben. Daar moeten we uiteraard zo veel mogelijk rekening mee houden."

"In 2010, toen België voorzitter van de Europese Unie was, werd begonnen aan een Belgisch model. Na heel wat gespreksrondes, interviews en reflectiegroepen kwamen we tot een plan voor geïntegreerde zorg dat gedragen wordt door alle ministers rond gezondheid en welzijn, over de bevoegdheden heen. De zorg die we als samenleving bieden, moet op elkaar afgestemd zijn."

Triple Aim principe 

"Centraal in het plan staat het Triple Aim principe, dat we voorstellen in een driehoek (zie Figuur 1). De kernovertuiging daarbij is dat we met het budget dat we momenteel besteden aan gezondheid en welzijn beter kunnen dan we vandaag doen. Zo kunnen we met het huidige budget meer gezondheid bij de bevolking bereiken (minder stress, minder vermijdbare incidenten...) en tegelijk een betere kwaliteit van zorg voor patiënten bieden. Met een betere kwaliteit bedoelen we dan zorg die beter afgestemd is op de noden van de patiënten en zorg die rekening houdt met hun waarden en doelstellingen. Het principe van Triple Aim heeft al in verschillende landen bewezen dat het werkt om de zorg op een betere manier te organiseren."

Het Triple aim principeFiguur 1: Het Triple Aim principe 

Toekomstperspectief: de pilootprojecten

"Een belangrijk onderdeel van het plan geïntegreerde zorg zijn de pilootprojecten. Om voorbereid te zijn op de toekomst moeten we nu al bouwen aan een betere samenwerking. Aangezien wij als overheid het warm water niet hebben uitgevonden, is het heel belangrijk dat de veranderingen van onderuit tot stand komen. Concreet is het de bedoeling dat er verschillende pilootprojecten ontstaan die de zorg op een betere manier proberen te organiseren. De projecten zullen dit moeten doen voor een populatie van ongeveer 100.000 tot 150.000 mensen. Een dergelijke populatie is een goede doorsnede van de bevolking."

"Het plan vermeldt 18 bouwstenen voor goede zorg, waaronder bijvoorbeeld 'empowerment van de patiënt', 'ondersteuning van de mantelzorgers', 'valoriseren van de ervaring van patiëntenorganisaties' en 'een geïntegreerd elektronisch patiëntendossier'. Het is de bedoeling dat de pilootprojecten zoveel mogelijk van deze bouwstenen opnemen in hun project. De piloot-projecten geven de gelegenheid om op zoek te gaan naar verbeteringen en daar patiënten en hun organisaties bij te betrekken. Dat kan uiteraard niet van de ene dag op de andere."

Ri De Ridder licht het verloop van de pilootprojecten toeFoto: Ri De Ridder licht het verloop van de pilootprojecten toe 

"Op 2 februari 2016 stelden we het plan geïntegreerde zorg voor en de gids met alle informatie voor de pilootprojecten. Tegelijk lanceerden we een oproep aan mogelijk geïnteresseerde organisaties om te beginnen nadenken over piloot-projecten en hiervoor partners te zoeken. Zij hebben tot 31 mei de tijd om initiatieven te laten vormen. Initiatiefnemers of partners kunnen bijvoorbeeld ziekenhuizen, eerstelijnsnetwerken, ziekenfondsen, patiëntenverenigingen, OCMW's, lokale overheden of werknemers- en werkgeversorganisaties zijn. De boodschap die wij vooral willen geven is: probeer elkaar te vinden en bekijk of je zin hebt om de uitdaging aan te gaan en de zorg te herorganiseren."

"Na 31 mei wacht ons de taak om de voorstellen te evalueren en te bekijken of ze voldoen aan de voorwaarden in de gids. Zo is het belangrijk dat het territorium van de voorstellen overeenkomt met de Vlaamse zorgregio's en dat er al een eerste idee op tafel ligt van hoe ze het willen aanpakken. De doelgroep van de pilootprojecten mag geen groep patiënten met een bepaalde aandoening zijn. Het is eerder de bedoeling om te kijken naar bepaalde 'types' mensen binnen het werkgebied waarvoor verbetering mogelijk is. Het zou bijvoorbeeld kunnen gaan om de wens om thuis te overlijden. We zien dat momenteel nog veel mensen in het ziekenhuis overlijden, terwijl ze dat eigenlijk liever thuis zouden willen. Een pilootproject zou bijvoorbeeld kunnen kijken naar manieren om meer tegemoet te komen aan de wens om thuis te sterven, zonder in te boeten aan kwaliteit van zorg en ondersteuning."

"Als na evaluatie blijkt dat bepaalde voorstellen een goed idee hebben om op verder te bouwen, stellen we gedurende zeven maanden coaches ter beschikking die de projecten zullen begeleiden om hun visie concreet te maken. Na die zeven maanden wordt dan het licht op groen gezet om gedurende vier jaar te werken om het veranderingsproces te realiseren. Ook gedurende deze vier jaar voorzien we ondersteuning en omkadering voor coördinatie en transitie. Na vier jaar is het dan de bedoeling om de geslaagde projecten uit te breiden en op grote schaal te implementeren. Om voldoende draagvlak te realiseren, zal het hele proces toch zo'n tien jaar in beslag nemen."

De rol van patiëntenverenigigen in de pilootprojecten 

"Op dit moment zitten we volop in de voorbereidingsfase waarbij samenwerkingen gesmeed en voorstellen uitgewerkt worden. We gaven duidelijk de boodschap mee dat de partners nu al actief op zoek moeten gaan naar verbintenissen. Elk pilootproject zal in de toekomst ook actief patiënten moeten betrekken bij het project. Hoe ze dat precies moeten doen, hebben we op dit moment bewust nog niet uitgetekend. Daarvoor kijken we ook naar patiëntenverenigingen: Welke rol willen jullie spelen? Hoe willen jullie een rol spelen? We zijn er ons van bewust dat dat geen evidente vraag is."

Voorzitster Gemma Reynders-Broos bedankt Ri De Ridder voor zijn lezingFoto: Voorzitster Gemma Reynders-Broos bedankt Ri De Ridder voor zijn lezing

Vragen van patiëntenverenigingen 

Uit de zaal kwamen op de Algemene Vergadering enkele interessante vragen. Zo werd er bijvoorbeeld gevraagd hoe de verenigingen op de hoogte gebracht zullen worden van opstartende initiatieven die interessant kunnen zijn voor hen.

Ri De Ridder gaf aan dat er momenteel nog geen volledig overzicht is. "Hier kan het Vlaams Patiëntenplatform uiteraard een bemiddelende rol spelen", zei directeur Ilse Weeghmans. "Van zodra wij informatie hebben over initiatieven, zullen we hierover communiceren met onze leden en zo proberen om de juiste partijen bij elkaar te brengen. Op dit moment hebben we zicht op een tiental regio's waar men bezig is met een project, maar we stemmen dit in de nabije toekomst zeker nog verder af met de betrokken overheden en houden jullie op de hoogte."

Ook in verband met zeldzame ziekten kwamen er vragen uit het publiek. Sommige ziektebeelden zijn zo zeldzaam dat ze alleen nationaal behandeld worden. Zij komen dan misschien niet aan bod in de pilootprojecten. Ri De Ridder antwoordde hierop dat de projecten vooral moeten zorgen voor een betere samenwerking en bundeling van expertise, zodat patiënten weten waar ze terecht kunnen. Er moet zeker een goede afstemming zijn tussen het plan geïntegreerde zorg en het plan zeldzame ziekten dat al bestaat.


Met vragen over het plan geïntegreerde zorg en de pilootprojecten kan je steeds terecht bij An De Cock (an.decock@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26).


 

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.