Uit: Samenspraak 92 | Inhoudstafel >

Interview

37 Vlaamse ziekenhuizen testen Vlaamse Patiënten Peiling voor dagziekenhuis

Eindelijk is het zover: het Vlaams Patiëntenplatform stelde een vragenlijst op om patiëntenervaringen in het dagziekenhuis te meten. De ‘Vlaamse Patiënten Peiling dagziekenhuis’ wordt in maart-april 2018 getest in 37 Vlaamse ziekenhuizen. We interviewden Else Tambuyzer, projectverantwoordelijke kwaliteit van zorg, die de vragenlijst ontwikkelde.

VPP: Waarom was een vragenlijst voor het dagziekenhuis nodig?

Else: “In 2012 ontwikkelde het VPP een vragenlijst voor gehospitaliseerde patiënten. Na een testperiode is dit intussen een goed ingeburgerde vragenlijst. Jaarlijks leggen 56 van de 63 Vlaamse ziekenhuizen die voor aan hun patiënten! Deze vragenlijst is alleen gericht op patiënten die minstens één nacht in het ziekenhuis verblijven.

Er bestonden wel al vragenlijsten om ervaringen van patiënten in het dagziekenhuis te meten, maar deze vertrokken niet altijd vanuit patiëntenperspectief en er waren verschillende versies in omloop. Daarom was het moeilijk om de resultaten te vergelijken. Hoog tijd dus voor een eenvormige vragenlijst om de ervaringen van patiënten te meten in het dagziekenhuis!” Zo willen we de kwaliteit van de zorg in kaart brengen en de resultaten beschikbaar stellen voor het grote publiek.”

VPP: Hoe kwam de vragenlijst tot stand?

Else: “Om een nieuwe versie van de Vlaamse Patiënten Peiling op te stellen, ontwikkelden we binnen het VPP een systematische werkwijze. In een eerste stap vertrekken we van drie bronnen: kwaliteitsaspecten die patiëntenvertegenwoordigers belangrijk vinden, kwaliteitsaspecten die zorgverleners belangrijk vinden, wetenschappelijke literatuur en bestaande vragenlijsten.

Else Tambuyzer

Else Tambuyzer, projectverantwoordelijke kwaliteit

Voor deze versie van het dagziekenhuis organiseerden we in 2013-2014 twee denkdagen: één voor patiëntenvertegenwoordigers uit de ledenverenigingen van het VPP en één voor dagziekenhuismedewerkers en kwaliteitscoördinatoren uit de ziekenhuizen. Deze informatie legden we samen met de informatie uit de literatuurstudie en de vragenlijsten. Dat mondde uit in een lange lijst van bijna 500 kwaliteitsaspecten die relevant zijn in het dagziekenhuis.”

VPP: Hoe vormde je die ellenlange lijst om tot een bruikbare vragenlijst?

Else: “Eerst haalden medewerkers van het VPP de dubbels eruit zodat we alleen elementen overhielden die écht van elkaar verschilden. Daarna bekeken we welke aspecten geschikt waren voor alle types dagziekenhuispatiënten: oncologische patiënten, patiënten die voor een onderzoek komen, mensen die een operatie ondergaan, enz. Daarnaast selecteerden we de elementen die ziekenhuizen via kwaliteitsverbeteringsprojecten kunnen aanpakken.

In een volgende fase legden we de resterende elementen opnieuw voor aan ziekenhuismedewerkers. We vroegen om ze te beoordelen op relevantie en belangrijkheid. Die beoordeling spiegelden we steeds aan wat de patiëntenvertegenwoordigers, die we in de eerste fase samen brachten, belangrijk vonden. Als we vragenlijsten ontwikkelen, blijft de mening van patiënten toch het belangrijkste. Ten slotte gaf ook de Ontwikkelingsgroep Ziekenhuisbrede Indicatoren van het VIP² AZ kwaliteitsindicatorenproject zijn mening over de vragenlijst. Deze groep ziekenhuisvertegenwoordigers ontwikkelt kwaliteitsindicatoren die voor het hele ziekenhuis gelden, zoals de meting van handhygiëne van zorgverleners. Het resultaat was een vragenlijst met 42 vragen.”

VPP: Over welke aspecten gaat de vragenlijst?

Else: “De Vlaamse Patiënten Peiling dagziekenhuis omvat enerzijds vragen over de voorbereiding op de opname: het krijgen van duidelijke uitleg en informatie, inspraak in de behandeling, of je nuchter moet zijn enz. Daarnaast voorzien we een heel luik rond de dag zelf van de ziekenhuisopname. Daar bevragen we aspecten rond:

  • Informatie krijgen;
  • hoe de omgang is met de patiënt en de samenwerking van zorgverleners;
  • respecteren privacy;
  • opvolging van pijn;
  • veilige zorg;
  • wachttijden;
  • ontslag uit het ziekenhuis.

De vragenlijst eindigt met twee vragen om de opname in het algemeen te beoordelen en er is ruimte voorzien om enkele persoonsgegevens door te geven. Je vult de vragenlijst anoniem in, maar aangezien bepaalde persoonskenmerken de tevredenheid van mensen kunnen beïnvloeden, vinden we het ook belangrijk om wat meer te weten over de doelgroep die de vragenlijst invult.”

VPP: Hoe gaat het nu verder?

Else: “We hopen dat heel wat patiënten bereid zijn om de vragenlijst in te vullen, zodat we een grote dataset kunnen verzamelen. Het Leuvens Instituut voor Gezondheidsbeleid (LIGB-KU Leuven) zal onderzoeken of de vragenlijst van goede kwaliteit is en effectief geschikt is om patiëntenervaringen op een goede en betrouwbare wijze te meten. Al zijn we daar erg gerust in gezien de lange ontwikkelingsfase…

Daarnaast vragen we aan alle deelnemende ziekenhuizen om hun eigen ervaringen rond de praktische aspecten van de meting met ons te delen. Zij krijgen ook de kans om opmerkingen die ze van patiënten kregen met ons te delen. Op basis van al die gegevens passen we de vragenlijst en de werkwijze ervan aan waar nodig. Vanaf dan zullen Vlaamse ziekenhuizen de vragenlijst twee maal per jaar kunnen gebruiken, samen met de versie voor gehospitaliseerde patiënten. Sommige ziekenhuizen gebruiken onze vragenlijsten ook het hele jaar door, voor al hun patiënten.”

VPP: Kunnen we de resultaten van deze meting ook ergens bekijken?

Else: “De resultaten van deze meting zullen niet publiek gemaakt worden, omdat het om een testmeting gaat. Het is pas zinvol om dergelijke resultaten te publiceren wanneer we zeker zijn dat ze gebaseerd zijn op een goed meetinstrument. Na het wetenschappelijk onderzoek zullen deze resultaten gepubliceerd worden op www.zorgkwaliteit.be. Op deze website vind je een overzicht van de kwaliteitsindicatoren die de Vlaamse ziekenhuizen gebruiken binnen het VIP² kwaliteitsindicatorenproject.”

VPP: Hebben jullie nog plannen om andere versies van de Vlaamse Patiënten Peiling te ontwikkelen?

Else: We hebben nog plannen bij de vleet! We zijn momenteel bezig met de ontwikkeling van een Franstalige versie van de Vlaamse Patiënten Peiling GGZ. Daarnaast staat ook de versie voor pediatrie-afdelingen op stapel. In eerste instantie ontwikkelen we een versie voor ouders. We zijn ook van plan om een manier te vinden om kinderen en jongeren zelf hun mening over de kwaliteit van zorg te laten geven. Dit doen we natuurlijk op een aangepaste wijze, zodat elk kind of jongere dit kan doen op zijn eigen ontwikkelingsniveau.

In de verdere toekomst voorzien we nog een aangepaste versie voor personen met cognitieve problemen die de reguliere versie(s) niet kunnen invullen. Ook daar voorzien we een aparte versie voor familie of vertegenwoordigers en waar mogelijk ook voor de persoon zelf. Andere denkpistes zijn een versie voor ambulante patiënten, voor spoedafdelingen, enz. maar we willen eerst graag de versies waarmee we nu al startten, afwerken. Aan ideeën geen gebrek dus …”

Voor meer informatie kun je tijdens het zwangerschapsverlof van Else terecht bij Laura Jame: Laura.jame@vlaamspatientenplatform.be of 016 23 05 26. Vanaf augustus is Else weer van de partij.

 

 

Overname van inhoud

Alle artikels uit de nieuwsbrief van het Vlaams Patiëntenplatform mogen overgenomen worden mits bronvermelding, als volgt: © (jaartal) Vlaams Patiëntenplatform. Het Vlaams Patiëntenplatform verdedigt de belangen van de patiënt bij het politiek beleid en de gezondheidsinstellingen. www.vlaamspatientenplatform.be.