Samenspraak

Nummer 84, september 2016

Inhoud

Edito: Voorwoord

Patiënten hebben recht op kwaliteit. Dit is zo fundamenteel dat het opgenomen is in de wet betreffende de rechten van de patiënt van 2002. Een goede kwaliteit van zorg (of het gebrek eraan) kan immers een grote impact hebben op het leven van patiënten. >

Edito: Kwaliteit als een puzzel met verschillende cruciale stukken

Het Vlaams Patiëntenplatform (VPP) beschouwt kwaliteit als een puzzel: alle met verschillende stukjes zijn nodig om een goede kwaliteit van zorg te verwezenlijken. We gaan hier niet dieper in op deze puzzelstukjes. Die komen, op de wetgeving na, verder in deze nieuwsbrief aan bod. Welke stukjes – elementen van kwaliteit - vinden patiënten belangrijk? Doorheen de jaren organiseerde het VPP verschillende denkdagen voor patiëntenvertegenwoordigers over kwaliteit van zorg. Daarnaast verzamelden we telkens ook de mening van zorgverleners. Bij afwijkende meningen zijn voor ons de elementen die patiënten aanreikten steeds doorslaggevend. Op basis van de vele kwaliteitselementen die aangebracht werden, kwamen we tot de onderstaande kernlijst. Deze elementen houden we steeds in het achterhoofd bij onze projecten en dossiers rond kwaliteit. >

Edito: “In een geaccrediteerd ziekenhuis weet je als patiënt dat er duidelijke afspraken zijn rond de kwaliteit van zorg”

Vier jaar geleden ging Tilly Postelmans aan de slag als senior adviseur bij het Nederlands Instituut voor Accreditatie in de Zorg (NIAZ). Het NIAZ accrediteert zorginstellingen in Nederland en Vlaanderen. Na een carrière in de zorgsector, was ze in 2006 de eerste Vlaamse auditor bij het NIAZ. We vroegen haar onder meer naar de voordelen van accreditatie voor de patiënt. >

Edito: Certificering in woonzorgcentra

De Vlaamse woonzorgcentra werken hard aan kwaliteitszorg en zijn klaar voor een nieuwe stap. Samen met de Nederlandse Stichting Perspekt werd de afgelopen maanden een certificering op basis van een externe audit ontwikkeld, vergelijkbaar met de accreditaties in de ziekenhuizen. Eind dit jaar zouden de eerste audits in woonzorgcentra al kunnen plaatsvinden. Twee medewerkers van Zorgnet-Icuro vertellen meer over dit mooie initiatief. Klaartje Theunis is directeur ouderenzorg en Roel Van de Wygaert is stafmedewerker van Zorgnet-Icuro. >

Edito: “Aan kwaliteit werken vanuit het oogpunt van de gebruiker”

Als hoofd van één van de afdelingen Zorginspectie van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin is Stef Van Eekert de geknipte persoon om ons te woord te staan over het belang van kwaliteit van zorg in al zijn facetten. Voor hij tien jaar geleden aan de slag ging bij Zorginspectie, werkte hij lange tijd in de social profit zowel ‘op de vloer’ als op beleidsniveau. >

Edito: Erkenning en registratie van zorgverleners: wegwijs in de doolhof

Als patiënt wil je erop kunnen vertrouwen dat de arts, verpleegkundige, psycholoog, audioloog, zorgkundige, enz. waarvan je zorg krijgt, kwaliteitsvol werkt. Om dat zoveel mogelijk te bewaken, legde de overheid strikte regels op over de uitoefening van de verschillende zorgberoepen. Een sluitende garantie is dat niet; het zijn eerder minimale kwaliteitsvereisten. Het garandeert wel dat de zorgverleners de vereiste opleiding met succes beëindigden. Door de bevoegdheidsverdeling in ons land worden sommige aspecten geregeld door de federale overheid en andere door de Vlaamse overheid. Het VPP ontwarde dit kluwen aan administratieve regelgeving en geeft een overzicht van de erkenningscriteria per zorgberoep. >

Edito: Patiëntveiligheid: hoe kan je als patiënt mee waken over veilige zorg?

Zorgverleners en zorginstellingen leveren allerlei inspanningen om je zorg veilig te laten verlopen. Toch vallen medische ongevallen niet volledig uit te sluiten. Dergelijke ongevallen kunnen bijvoorbeeld te wijten zijn aan gebrekkige informatie, een medicatiefout, een ziekenhuisbacterie, een val, … Als patiënt kan je zelf meehelpen om medische ongevallen te voorkomen. De eindverantwoordelijkheid voor je veiligheid blijft wel bij je zorgverleners. >

Edito: Wat als er een medisch ongeval gebeurt?

Zorgverleners en zorginstellingen doen veel moeite om onnodige schade voor jou als patiënt te vermijden. Toch kunnen er medische ongevallen gebeuren. Zo is een ziekenhuis bijvoorbeeld een complexe omgeving waarin risico’s bestaan. Daarbij komt dat missen menselijk is. >

Edito: Fonds voor de Medische Ongevallen: wat kan wel en wat kan niet?

Sinds 2012 is het Fonds voor de Medische Ongevallen operationeel. Bij dit orgaan kunnen patiënten en/of hun rechthebbenden die na 2 april 2010 met een medisch ongeval geconfronteerd worden, vragen of ze in aanmerking komen voor schadevergoeding. Het Vlaams Patiëntenplatform vroeg dr. Mia Honinckx, directeur van het Fonds voor de Medische Ongevallen, uitleg over een aantal zaken. >

Edito: De kracht van een klacht. Klachten als deel van een kwaliteitsbeleid

Klachten worden vaak als iets negatiefs gezien. Als een patiënt niet tevreden is over de kwaliteit van zorg lijkt hij al snel op zoek naar een schuldige of naar compensatie. Nochtans blijkt uit een rondvraag bij onze patiëntenverenigingen dat meer dan de helft van de patiënten die een klacht neerleggen een fout wil signaleren of gelijkaardige klachten in de toekomst wil vermijden. Slechts één op tien verwacht een schadevergoeding. Patiënten willen dus vooral dat hun klacht dient om de zorg in de toekomst kwaliteitsvoller te maken. Door lessen te trekken uit deze klachten kunnen zorgverleners en zorginstellingen de kwaliteit van zorg verbeteren. In een themanieuwsbrief over kwaliteit van zorg kan het recht van de patiënt om klacht in te dienen dan ook niet ontbreken. >

Edito: Kwaliteitsverbetering in de huisartsenpraktijk

Het European Practice Assessment (EPA) werd enkele jaren geleden ontwikkeld om de huisartsenpraktijk te ondersteunen bij kwaliteitsverbetering. EPA bestaat uit enkele gevalideerde vragenlijsten en kwaliteitsindicatoren. Deelnemende huisartsenpraktijken krijgen bovendien ondersteuning van een coach. Deze coach verzamelt en analyseert gegevens, koppelt de resultaten terug, helpt bij het formuleren van doelstellingen en de vertaling hiervan in concrete acties. Wij spraken met Gijs Van Pottelbergh, een huisarts die betrokken was bij dit kwaliteitsverbeteringsproject in de huisartspraktijk. >

Edito: Patiëntenparticipatie bij kwaliteitsverbeteringsprojecten: Jessa Ziekenhuis brengt patiënten samen om zorg te evalueren

Het Jessa Ziekenhuis is een voortrekker in het betrekken van patiënten. Hiertoe nemen ze verschillende initiatieven, waaronder focusgesprekken. Het VPP peilde naar de ervaringen hiermee bij Kristel Marquet (Diensthoofd Kwaliteit en patiëntveiligheid), Els Volders (Stafmedewerker kwaliteit en patiëntveiligheid), Véronique Chef (Adjunct-hoofdverpleegkundige dienst neonatologie) en Sindy Vrachten (Hoofdvroedvrouw verloskwartier prematuren). >

Edito: CEO dineert met patiënten

Een CEO die zijn patiënten uitnodigt voor een diner… daarmee wilden wij weleens kennismaken! Gedelegeerd bestuurder Marc Noppen van UZ Brussel vertelt hoe zijn ziekenhuis omgaat met patiëntenparticipatie. >