Categorieën

Archief

Ervaringen van patiënten over tien jaar patiëntenrechten

Gepost op 16 november 2012

In 2012 bestaat de wet patiëntenrechten 10 jaar. Na een decennium is het tijd om de wet te evalueren en na te gaan hoe patiënten de wet ervaren hebben en hoe vaak ze werd nageleefd en toegepast. In juli en augustus hebben onze patiëntenverenigingen een vragenlijst ontvangen die peilde naar hun ervaringen met patiëntenrechten: Werden ze meer geïnformeerd door de zorgverlener? Konden ze hun dossier inkijken? Hebben ze al een klacht ingediend? Hieronder vind je de belangrijkste resultaten van onze peiling bij 581 respondenten.

Recht op informatie

Volgens onze peiling worden patiënten meestal tot altijd goed geïnformeerd over aspecten zoals het doel van de behandeling (79%), de aard van de behandeling (80%), de graad van urgentie (60,2%), de duur van de behandeling (64%) en de frequentie van de behandeling (73%).

Als het gaat over relevante tegenaanwijzingen (49%), nevenwerkingen en risico’s  (46%) en de nazorg (60%), dan krijgen patiënten soms tot meestal informatie. Over mogelijke alternatieven (53%) wordt men zelden tot soms geïnformeerd.

Tenslotte krijgt meer dan de helft (56%) zelden tot nooit informatie over de financiële gevolgen.

Van zodra het gaat over ‘negatieve’ informatie zoals de kostprijs, nevenwerkingen, risico’s,… krijgen patiënten minder informatie. Mogelijk ligt de reden hiervoor bij het feit dat het moeilijker en delicater is om negatieve informatie te communiceren.

Recht op toestemming

Meestal tot altijd (69,6%) vragen zorgverleners om een behandeling op te starten. Dit wil zeggen dat de toestemming van ongeveer een op vijf patiënten zelden tot nooit gevraagd wordt. De arts start een behandeling zonder de patiënt expliciet te vragen of hij hiermee akkoord gaat. Dezelfde tendens speelt zich af bij de toestemming om een behandeling verder te zetten. Ook hier wordt bij 20% van de patiënten zelden tot nooit gevraagd om de behandeling verder te zetten. De zorgverlener raadpleegt de patiënt hier niet voor. Om een behandeling stop te zetten wordt bij meer dan een op vijf patiënten (30,1%) geen toestemming gevraagd.

Bij een op vijf patiënten wordt er geen toestemming gevraagd om een behandeling op te starten, verder te zetten of stop te zetten.

Recht op inzage in je patiëntendossier

Ongeveer een derde (37,1%) van de patiënten die onze vragenlijst hebben ingevuld, heeft zijn patiëntendossier al eens ingekeken. Dat is een vrij hoog percentage. Uit de vraag kunnen we niet opmaken of dit betekent dat zij hun dossier integraal hebben ingekeken of slechts stukken ervan. De inzage gebeurde wel steeds op vraag van de patiënt.

80% van de personen die de vraag tot inzage hebben gesteld, heeft het dossier daadwerkelijk kunnen inkijken.

Sinds 2002 hebben al heel wat patiënten een aanvraag ingediend om hun patiëntendossier in te kijken en de meesten hebben hun dossier ook mogen inkijken.

Aanduiding van een vertegenwoordiger

Opmerkelijk is dat 89,4% van de respondenten nog geen vertegenwoordiger heeft aangeduid. Als we vragen naar de reden hiervoor dan zegt meer dan 50% dat zij willen dat de naaste familie dit doet. Ze vinden het dan ook niet nodig om een vertegenwoordiger aan te duiden. Een op vier (27%) zegt ook dat zij niet weten hoe zij een vertegenwoordiger moeten aanduiden.

Het merendeel van de patiënten heeft nog geen vertegenwoordiger aangeduid en een op vier weet ook niet hoe dit te doen. Dit is zeker een aandachtspunt voor een nieuwe campagne rond de bekendmaking van de wet.  

Klacht neerleggen bij de ombudsdienst in het ziekenhuis

70% van de respondenten heeft nog nooit een klacht willen neerleggen in het ziekenhuis. Als we vragen naar de reden hiervoor geven de meeste respondenten aan dat zij geen klachten of vragen hebben. 23,8% van de respondenten geeft ook aan dat zij niet weten wie de ombudspersoon in het ziekenhuis is of hoe ze die moeten contacteren.

Een op vijf van de patiënten weet niet wie de ombudspersoon in het ziekenhuis is of hoe ze die moeten contacteren. Ziekenhuizen moeten de ombudsdienst in hun ziekenhuis zichtbaarder maken.

Wat wil je bereiken met klacht neer te leggen?

De meeste patiënten die klacht neerleggen willen dit doen om de fout te signaleren en om gelijkaardige klachten in de toekomst te vermijden. Ze willen aangeven dat er iets verkeerd gelopen is en willen andere patiënten behoeden voor deze fout.

Een tweede grote groep van patiënten verwacht ook een verontschuldiging van de zorgverlener of het ziekenhuis. Deze verwachting strookt niet met de huidige realiteit waar zorgverleners net worden aangespoord door verzekeringsmaatschappijen, ziekenhuizen,… om fouten niet toe te geven. Voor patiënten kan een verontschuldiging echter al voldoende om deze fout af te sluiten.

Patiënten willen vooral klacht neerleggen om te vermijden dat patiënten na hen hetzelfde probleem ervaren. Klachten zouden een middel moeten zijn tot een betere kwaliteit van de zorg.  Ziekenhuizen en verzekeringsmaatschappijen moeten een ‘open disclosure’ beleid voeren waarin zorgverleners vrij kunnen praten over klachten, vragen en medische ongevallen.

Klacht neerleggen bij de federale ombudsdienst ‘Rechten van de patiënt’

93% van de respondenten heeft nog nooit klacht neergelegd bij de federale ombudsdienst 'Rechten van de patiënt'. Dit is een opmerkelijk hoog percentage dat volgens ons niet strookt met de realiteit, namelijk het aantal klachten die patiënten hebben over ambulante zorgverstrekkers.

Als we vragen waarom er nog nooit klacht is neergelegd bij de ombudsdienst antwoordt 68,8% van de respondenten dat zij geen klacht of vraag hebben. 40% van de respondenten geeft aan dat ze niet weten wie de federale ombudspersoon is of hoe ze die moeten contacteren. Dit percentage ligt nog hoger dan in de ziekenhuizen. Ook hier vindt 9% van de respondenten dat het kwaad reeds geschied is en dat de ombudspersoon hen niet verder kan helpen.

Bijna de helft van de respondenten is niet op de hoogte van het bestaan van de federale ombudsdienst ‘Rechten van de patiënt’ of de opdracht van deze ombudsdienst.

Locatie  van de federale ombudsdienst ’Rechten van de patiënt’

Als we vragen waar patiënten klacht willen neerleggen over hun ambulante zorgverleners merken we dat de meeste patiënten willen dat ze in de buurt van hun woonplaats een klacht kunnen neerleggen. 44% zou dit in de gemeente of de stad willen doen, 43% vraagt dat dit ergens in de provincie gebeurt.

Bijna de helft van de respondenten vraagt om de federale ombudsdienst ‘Rechten van de patiënt’ te decentraliseren zodat de drempel om klacht neer te leggen over een ambulante zorgverlener verlaagd wordt.

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties. Wees de eerste!

Voeg een reactie toe




Dit wordt niet getoond.